Hetzelfde woord kan een voorwaarde stellen of een ander onderwerp ter vergelijking introduceren. Je bepaalt of de ene situatie van de andere afhangt, of dat twee personen, dingen of aspecten worden vergeleken.

Het idee

Voorwaardelijk ise maakt een toestand tot voorwaarde voor een gevolg of voorstel: Oda sessiz ise burada çalışalım. De kamer wordt niet als rustig beschreven; rust is hier de voorwaarde om er te werken. Bij een tegenstelling volgt ise op de persoon of zaak die tegenover een andere wordt gezet: Bu çanta hafif, diğeri ise ağır. Beide beschrijvingen worden als feiten gegeven. Met sen … ben ise … kun je ook taken verdelen, zonder dat er sprake is van onenigheid. Kijk naar het verband in de hele zin: los sessiz ise en aaneengeschreven sessizse kunnen dezelfde voorwaarde uitdrukken. De vormen staan in de gekoppelde les over het achtervoegsel.

Patronen vergelijken
UitdrukkingVerband
sessiz iseVoorwaarde: als het rustig is
diğeri iseTegenstelling: de andere daarentegen
çekmecede değilseOntkennende voorwaarde: als het niet in de lade ligt

Voorbeelden

  • Oda sessiz ise burada çalışalım.Als de kamer rustig is, laten we dan hier werken.
  • Sen çayı hazırla, ben ise masayı kurayım.Zet jij de thee, dan dek ik de tafel.
  • Vakit uygunsa konuşalım.Als het een goed moment is, laten we dan praten.
  • Bu çanta hafif, diğeri ise ağır.Deze tas is licht, de andere daarentegen is zwaar.
  • Anahtar çekmecede değilse çantaya bak.Als de sleutel niet in de lade ligt, kijk dan in de tas.
  • Bilet ucuzsa alalım; saat ise bana uygun değil.Als het kaartje goedkoop is, laten we het dan kopen; het tijdstip komt me alleen niet uit.

Voorlezen gebruikt een synthetische Turkse stem op je apparaat. Kwaliteit en beschikbaarheid verschillen; je uitspraak wordt niet beoordeeld.

Let op

Ga niet alleen af op een spatie of een ontkenning. In çekmecede değilse vormt het ontbreken van de sleutel een voorwaarde. In saat ise bana uygun değil wordt het ongeschikte tijdstip als een feit over een ander aspect genoemd; değil maakt van ise geen „als”.

Probeer het zelf

  1. Kies koşul (voorwaarde) of karşılaştırma (vergelijking): hangt hier werken af van de rust in de kamer?

    Toon het antwoord of een voorbeeldantwoord

    koşul

    koşul: het voorstel om hier te werken hangt ervan af of de kamer rustig is. Er wordt geen tweede kamer beschreven om mee te vergelijken.

  2. Kies koşul (voorwaarde) of karşılaştırma (vergelijking): welk verband legt ise tussen de beschrijvingen?

    Toon het antwoord of een voorbeeldantwoord

    karşılaştırma

    karşılaştırma: de twee tassen worden met een verschillend gewicht beschreven. Dat de andere tas zwaar is, hangt niet af van de lichtheid van deze tas.

  3. Kies değilse of ise: kijk in de tas als de sleutel NIET in de lade ligt.

    Toon het antwoord of een voorbeeldantwoord

    değilse

    değilse: je moet in de tas kijken wanneer de sleutel niet in de lade ligt. Met ise zou de voorwaarde precies andersom zijn.

  4. Kies ise of değilse: zet het tijdstip tegenover de prijs van het kaartje. Het tijdstip komt de spreker niet uit.

    Toon het antwoord of een voorbeeldantwoord

    ise

    ise: de zin gaat van de prijs over naar het tijdstip. Bana uygun değil bevat de ontkennende uitspraak al; het tijdstip is geen nieuwe voorwaarde.

Gebruik het vandaag

Plan samen een avond: schrijf een voorwaarde voor de keuze van de plek en verdeel in een tweede zin de taken tussen twee mensen. Voeg een ontkennende uitspraak over een ander aspect toe en leg uit waar elk ise bij hoort.