To samo słowo może wskazywać warunek albo wprowadzać inny temat do porównania. Ustalisz, czy jedna sytuacja zależy od drugiej, czy mowa o dwóch osobach, przedmiotach lub aspektach.

Zasada

Warunkowe ise uzależnia skutek lub propozycję od pewnego stanu: Oda sessiz ise burada çalışalım. Cisza w pokoju nie jest tu stwierdzonym faktem, lecz warunkiem pracy w tym miejscu. Przy zestawieniu ise stoi po porównywanej osobie lub rzeczy: Bu çanta hafif, diğeri ise ağır. Oba opisy są stwierdzeniami. Układ sen … ben ise … może też służyć do podziału zadań, bez wyrażania sprzeciwu. Sprawdzaj relacje w całym zdaniu: rozdzielne sessiz ise i łączne sessizse mogą wyrażać ten sam warunek. Formy omawia powiązana lekcja o przyrostku.

Porównaj konstrukcje
WyrażenieRelacja
sessiz iseWarunek: jeśli jest cicho
diğeri iseZestawienie: a druga
çekmecede değilseWarunek przeczący: jeśli nie ma w szufladzie

Przykłady

  • Oda sessiz ise burada çalışalım.Jeśli w pokoju jest cicho, popracujmy tutaj.
  • Sen çayı hazırla, ben ise masayı kurayım.Ty przygotuj herbatę, a ja nakryję do stołu.
  • Vakit uygunsa konuşalım.Jeśli to dogodna pora, porozmawiajmy.
  • Bu çanta hafif, diğeri ise ağır.Ta torba jest lekka, a druga ciężka.
  • Anahtar çekmecede değilse çantaya bak.Jeśli klucza nie ma w szufladzie, zajrzyj do torby.
  • Bilet ucuzsa alalım; saat ise bana uygun değil.Jeśli bilet jest tani, kupmy go; godzina jednak mi nie odpowiada.

Odczyt korzysta z tureckiego głosu syntetycznego dostępnego na urządzeniu. Jakość i dostępność są różne; funkcja nie ocenia twojej wymowy.

Uważaj

Nie rozstrzygaj na podstawie spacji ani samej obecności przeczenia. W çekmecede değilse brak klucza jest warunkiem. W saat ise bana uygun değil niedogodna godzina to stwierdzenie dotyczące innego aspektu; değil nie zmienia ise w „jeśli”.

Spróbuj samodzielnie

  1. Wybierz koşul (warunek) lub karşılaştırma (porównanie): czy praca tutaj zależy od ciszy w pokoju?

    Pokaż odpowiedź lub przykładową odpowiedź

    koşul

    koşul: propozycja pracy tutaj zależy od ciszy w pokoju. Nie ma opisu drugiego pokoju, z którym można by go porównać.

  2. Wybierz koşul (warunek) lub karşılaştırma (porównanie): jaką relację między opisami wyraża ise?

    Pokaż odpowiedź lub przykładową odpowiedź

    karşılaştırma

    karşılaştırma: podano różne ciężary dwóch toreb. Ciężar drugiej torby nie jest uzależniony od tego, czy pierwsza jest lekka.

  3. Wybierz değilse lub ise: zajrzyj do torby, jeśli klucza NIE ma w szufladzie.

    Pokaż odpowiedź lub przykładową odpowiedź

    değilse

    değilse: do torby należy zajrzeć wtedy, gdy klucza nie ma w szufladzie. Wybór ise odwróciłby ten warunek.

  4. Wybierz ise lub değilse: zestaw godzinę z ceną biletu. Godzina nie odpowiada osobie mówiącej.

    Pokaż odpowiedź lub przykładową odpowiedź

    ise

    ise: zdanie przechodzi od ceny do godziny. Bana uygun değil zawiera już przeczące stwierdzenie; godzina nie stanowi nowego warunku.

Użyj tego dzisiaj

Zaplanuj wspólny wieczór: zapisz warunek wyboru miejsca oraz zdanie dzielące zadania między dwie osoby. Dodaj przeczące stwierdzenie dotyczące innego aspektu i wyjaśnij, do czego odnosi się każde ise.