Je leert drie betekenissen van -dikçe onderscheiden: een terugkerende aanleiding, een geleidelijke verandering en een voorwaarde die blijft gelden. De hele zin bepaalt de betekenis.

Het idee

Je voegt deze bijwoordelijke werkwoordsvorm toe aan de werkwoordstam. Baktıkça koppelt elke blik aan een terugkerende herinnering; okudukça kan laten zien hoe je begrip groeit terwijl je verder leest. Bij açık kaldıkça houdt het gevolg aan zolang de deur openblijft. De vorm krijgt geen persoonsuitgang en is op zichzelf geen verleden tijd. De onderwerpen kunnen verschillen: in Sen güldükçe ben de gülüyorum lach jij en reageer ik. Het hoofdwerkwoord en de context bepalen de tijd. De bijbehorende les over het achtervoegsel geeft alle vormen.

Voorbeelden

  • Bu fotoğrafa baktıkça o günü hatırlıyorum.Telkens als ik naar deze foto kijk, herinner ik me die dag.
  • Ben metni okudukça ayrıntıları daha iyi anlıyorum.Naarmate ik verder lees in de tekst, begrijp ik de details beter.
  • Sen güldükçe ben de gülüyorum.Telkens als jij lacht, lach ik ook.
  • Hava soğudukça gölün yüzeyi donuyor.Naarmate het kouder wordt, bevriest het oppervlak van het meer.
  • Bu kapı açık kaldıkça içeri soğuk hava girer.Zolang deze deur openblijft, komt er koude lucht binnen.
  • Müzik çaldıkça çocuklar dans ediyor.Zolang de muziek speelt, blijven de kinderen dansen.

Voorlezen gebruikt een synthetische Turkse stem op je apparaat. Kwaliteit en beschikbaarheid verschillen; je uitspraak wordt niet beoordeeld.

Let op

Vertaal niet elk „als” of „wanneer” met -dikçe. Bij één afgeronde blik past bir kez bakınca; baktıkça suggereert herhaling of voortduring. Ook -ince kan in zinnen over gewoontes staan, dus beoordeel steeds de hele zin.

Probeer het zelf

  1. Kies de vorm die elke blik op de foto aan de herinnering koppelt: baktıkça of baktım.

    Toon het antwoord of een voorbeeldantwoord

    baktıkça

    baktıkça: elke blik roept de herinnering opnieuw op. Baktım betekent „ik keek” en vormt een zelfstandige mededeling in plaats van het gevraagde verband.

  2. Neemt mijn begrip toe (artıyor) of af (azalıyor)?

    Toon het antwoord of een voorbeeldantwoord

    artıyor

    artıyor: daha iyi anlıyorum laat zien dat het begrip tijdens het lezen toeneemt. Er staat niet dat het aantal details groeit.

  3. Vul aan: “Telkens als jij lacht, lach ik ook”: güldükçe of güldüğün.

    Toon het antwoord of een voorbeeldantwoord

    güldükçe

    güldükçe: sen noemt degene wiens lach de reactie uitlokt, en ben degene die reageert. Alleen güldüğün legt hier geen verband met de betekenis „telkens als”.

  4. Ik keek gisteren één keer en zag de datum. Kies bakınca of baktıkça.

    Toon het antwoord of een voorbeeldantwoord

    bakınca

    bakınca: dün en bir kez beperken het ontdekken van de datum tot één specifieke blik. De herhaling of voortduring van baktıkça past daar niet bij.

Gebruik het vandaag

Schrijf een zin over een terugkerende herinnering, een over geleidelijke verbetering en een over een blijvende voorwaarde. Geef daarna de twee zinsdelen in één zin verschillende onderwerpen en wijs aan wie wat doet.