Je leert beschrijven hoe intens een handeling is en waarop die lijkt. Deze beeldende vormen passen goed in verhalen, maar geven niet automatisch aan wanneer een handeling eindigt.

Het idee

In vaste verbindingen drukt -asıya/-esiye een graad uit: doyasıya eğlenmek betekent je naar hartenlust vermaken, en ölesiye korkmak doodsbang zijn. Leer zulke verbindingen als geheel; plak de uitgang niet zomaar aan elk werkwoord. In het patroon met “alsof” dat we hier oefenen, volgt -casına/-cesine op een aoristbasis zonder persoonsuitgang: fısıldar → fısıldarcasına, yalvarır → yalvarırcasına. -ircasına is dus geen onveranderlijke uitgang voor alle werkwoorden. De ontkennende basis kan ook: tanımaz → tanımazcasına. Het hoofdwerkwoord geeft tijd en persoon aan.

Voorbeelden

  • Çocuklar bahçede doyasıya eğlendi.De kinderen vermaakten zich naar hartenlust in de tuin.
  • İki takım kıyasıya yarıştı.De twee teams streden fel tegen elkaar.
  • Yavru kedi sesten ölesiye korktu.Het katje schrok zich dood van het geluid.
  • Görevli fısıldarcasına konuştu.De medewerker sprak bijna fluisterend.
  • Çocuk uçarcasına koştu.Het kind rende alsof het vloog.
  • Adam beni tanımazcasına yüzüme baktı.De man keek me in het gezicht alsof hij me niet herkende.
  • Yolcu yalvarırcasına yardım istedi.De reiziger vroeg bijna smekend om hulp.

Voorlezen gebruikt een synthetische Turkse stem op je apparaat. Kwaliteit en beschikbaarheid verschillen; je uitspraak wordt niet beoordeeld.

Let op

Ölesiye korktu betekent hier niet dat de angst tot de dood duurde: het is een overdrijving. Uçarcasına koştu vergelijkt rennen met vliegen, maar zegt niet dat iemand echt vloog. Gebruik voor een neutraal eindpunt een expliciete tijdsbepaling zoals bitene kadar, totdat het eindigt. Deze beeldende vormen vervangen niet elke bijzin met “totdat”.

Probeer het zelf

  1. Vul de vorm van doymak in: de kinderen vermaakten zich naar hartenlust.

    Toon het antwoord of een voorbeeldantwoord

    doyasıya

    doyasıya: de aanwijzing gaat over onbeperkt plezier, niet over eten tot je vol zit. Het idee van verzadiging betekent hier dat je zoveel plezier hebt als je wilt.

  2. Vul de vorm van ölmek in: het katje was doodsbang, maar ging niet echt dood.

    Toon het antwoord of een voorbeeldantwoord

    ölesiye

    ölesiye: het woord versterkt de angst van het katje. Korktu vertelt dat het schrok; de overdrijving houdt geen werkelijk overlijden in.

  3. Voeg fısıldar en -casına samen: de medewerker sprak bijna fluisterend.

    Toon het antwoord of een voorbeeldantwoord

    fısıldarcasına

    fısıldarcasına: behoud de gegeven basis fısıldar en schrijf de uitgang eraan vast. De vorm beschrijft een bijna fluisterende stem; konuştu geeft de verleden tijd aan.

  4. Voeg tanımaz en -casına samen: de man keek me aan alsof hij me niet herkende.

    Toon het antwoord of een voorbeeldantwoord

    tanımazcasına

    tanımazcasına: de ontkenning slaat op het herkennen in de vergelijking, niet op het kijken. De man keek wel, maar alsof hij de spreker niet herkende.

Gebruik het vandaag

Schrijf één zin met doyasıya en één met uçarcasına. Omschrijf de eerste met “naar hartenlust” en de tweede met “alsof”. Leg uit welke handeling echt plaatsvindt.