Ga verder dan de woordenboekvorm: gebruik een hele groep rond een handeling als onderwerp, of vertel wat je wilt doen. Vergelijk daarna willen lezen met graag lezen.

Het idee

De infinitief op -mek/-mak benoemt een handeling zonder persoon of tijd aan te geven. Hij kan zijn eigen voorwerp of bijwoord behouden: bu kitabı bitirmek betekent “dit boek uitlezen” en sessizce çalışmak betekent “stil werken”. De hele groep kan onderwerp zijn: Sessizce çalışmak bazen zordur. Bij istemek gebruik je de infinitief zonder naamvalsuitgang als degene die iets wil ook de handeling uitvoert: Bu akşam dinlenmek istiyoruz. De uitgang voor “wij” staat aan istiyoruz, niet aan dinlenmek. Om een ontkende handeling te benoemen, zet je de ontkenning vóór de infinitiefuitgang: yapmamak, gelmemek.

Patronen vergelijken
FunctieTurkse uitdrukking
Activiteit als onderwerpSessizce çalışmak bazen zordur.
Gewenste handelingBu akşam dinlenmek istiyoruz.
Geliefde activiteit: voorwerp in de accusatiefSabahları okumayı seviyorum.
Ontkende handeling als onderwerpGeceleri gürültü yapmamak önemlidir.

Voorbeelden

  • Sessizce çalışmak bazen zordur.Stil werken is soms moeilijk.
  • Bu akşam dinlenmek istiyoruz.We willen vanavond uitrusten.
  • Her gün yürümek bana iyi geliyor.Elke dag wandelen doet me goed.
  • Bu kitabı bitirmek istiyorum.Ik wil dit boek uitlezen.
  • Yanlış trene binmek istemiyorum.Ik wil niet in de verkeerde trein stappen.
  • Sabahları okumak beni mutlu ediyor.Lezen in de ochtend maakt me blij.
  • Sabahları okumayı seviyorum.Ik lees graag in de ochtend.
  • Geceleri gürültü yapmamak önemlidir.Het is belangrijk om ’s nachts geen lawaai te maken.

Voorlezen gebruikt een synthetische Turkse stem op je apparaat. Kwaliteit en beschikbaarheid verschillen; je uitspraak wordt niet beoordeeld.

Let op

Gebruik de infinitief zonder naamvalsuitgang niet zomaar bij elk werkwoord. Vergelijk okumak istiyorum (ik wil lezen) met okumayı seviyorum (ik lees graag). In de tweede groep is okumayı het werkwoordelijke naamwoord op -ma met de accusatiefuitgang -yı. Het hoofdwerkwoord bepaalt de constructie; alleen de betekenis “activiteit” is niet genoeg.

Probeer het zelf

  1. Vul de infinitief van bitir- in: Ik wil dit boek uitlezen.

    Toon het antwoord of een voorbeeldantwoord

    bitirmek

    bitirmek: je wilt zelf het boek uitlezen, dus de gebruikelijke constructie is bitirmek istiyorum. De accusatief aan kitabı hoort bij het boek dat je uitleest, niet bij de infinitief.

  2. Kies de vorm: Lezen in de ochtend maakt me blij.

    Toon het antwoord of een voorbeeldantwoord

    okumak

    okumak: het lezen maakt je blij. De groep sabahları okumak is het onderwerp; beni benoemt al de persoon die dit ervaart.

  3. Kies de vorm: Ik lees graag in de ochtend.

    Toon het antwoord of een voorbeeldantwoord

    okumayı

    okumayı: lezen is wat je leuk vindt, dus bij seviyorum staat het als voorwerp in de accusatief. In oku-ma-y-ı staat y tussen twee klinkers.

  4. Maak yapmak ontkennend: Het is belangrijk om ’s nachts geen lawaai te maken.

    Toon het antwoord of een voorbeeldantwoord

    yapmamak

    yapmamak: het gaat erom géén lawaai te maken. Zet de ontkenning -ma vóór -mak: yap-ma-mak. De bevestigende vorm yapmak zou het tegenovergestelde betekenen.

Gebruik het vandaag

Schrijf een zin over een moeilijke activiteit, een over wat je vanavond wilt doen en een over iets wat je graag doet. Onderstreep telkens de hele groep die de handeling benoemt en verklaar de vorm van het laatste woord.