Je leert het tijdstip van een gebeurtenis te scheiden van je zekerheid erover. Een mogelijke vertraging, een onzekere toestand en een conclusie uit aanwijzingen vragen om verschillende vormen.

Het idee

In een voorspelling drukt -ebilir een mogelijkheid uit: gecikebilir betekent “kan vertraging oplopen”. De context onderscheidt dit gebruik van bekwaamheid. Voor een toestand gebruik je olabilir: yanlış olabilir is “kan onjuist zijn”. Vergelijk bij een voltooide gebeurtenis bitmiş olabilir (“is misschien afgelopen”) met bitmiş olmalı (“moet afgelopen zijn”). Beide gaan hier over voltooiing; olmalı maakt de gevolgtrekking sterker, maar levert geen directe kennis. Ook yanlış olmalı betekent in zo’n context “moet onjuist zijn”. Er horen geen vaste percentages bij deze vormen. Gelmeyebilir laat open dat iets niet aankomt; gelemez drukt onvermogen of onmogelijkheid uit.

Patronen vergelijken
MogelijkheidSterke gevolgtrekking
Toplantı bitmiş olabilir.Toplantı bitmiş olmalı.
Bu hesap yanlış olabilir.Bu hesap yanlış olmalı.

Voorbeelden

  • Tren bu gece gecikebilir.De trein kan vannacht vertraging hebben.
  • Anahtar çekmecede olabilir.De sleutel kan in de la liggen.
  • Misafirler erkenden gitmiş olmalı.De gasten moeten vroeg vertrokken zijn.
  • Bütün sandalyeler boş; toplantı bitmiş olmalı.Alle stoelen zijn leeg; de vergadering moet afgelopen zijn.
  • Toplantı bitmiş olabilir; içeriden ses gelmiyor.De vergadering is misschien afgelopen; er komt geen geluid van binnen.
  • Bu hesap yanlış olabilir.Deze berekening kan onjuist zijn.
  • Kargo bugün gelmeyebilir.Het pakket komt vandaag misschien niet aan.
  • Toplantı beşte bitmeli.De vergadering moet om vijf uur eindigen.

Voorlezen gebruikt een synthetische Turkse stem op je apparaat. Kwaliteit en beschikbaarheid verschillen; je uitspraak wordt niet beoordeeld.

Let op

Verkort “moet afgelopen zijn” niet tot bitmeli. Bij een tijdsafspraak zegt Toplantı beşte bitmeli dat de vergadering om vijf uur moet eindigen. Toplantı bitmiş olmalı trekt juist de conclusie dat ze al voorbij is. Het element -miş vereist hier geen bericht van iemand anders: lege stoelen kunnen de aanwijzing zijn.

Probeer het zelf

  1. Kies een mogelijke vertraging, geen noodzaak. Schrijf het ontbrekende gezegde. Tren bu gece ___. (gecikebilir / gecikmeli)

    Toon het antwoord of een voorbeeldantwoord

    gecikebilir

    gecikebilir: Vertraging blijft een mogelijkheid; de trein hoeft geen vertraging op te lopen. Gecikmeli zou noodzaak of verwachting toevoegen.

  2. Alle stoelen zijn leeg. Trek een sterke conclusie over een al voltooide gebeurtenis. Schrijf het ontbrekende gezegde. Toplantı ___. (bitmiş olmalı / bitmeli)

    Toon het antwoord of een voorbeeldantwoord

    bitmiş olmalı

    bitmiş olmalı: De lege stoelen ondersteunen de conclusie dat de vergadering al voorbij is. Bitmeli zou alleen zeggen dat ze moet eindigen.

  3. De totalen verschillen. Behandel een fout in deze berekening als mogelijkheid, niet als stellige conclusie. Vul het gezegde in. Bu hesap ___. (yanlış olabilir / yanlış olmalı)

    Toon het antwoord of een voorbeeldantwoord

    yanlış olabilir

    yanlış olabilir: De berekening is een mogelijke oorzaak van het verschil. Zonder sterkere aanwijzingen zou yanlış olmalı te stellig zijn.

  4. Laat open of het pakket vandaag aankomt; verklaar aankomst niet onmogelijk. Schrijf het ontbrekende gezegde. Kargo bugün ___. (gelmeyebilir / gelemez)

    Toon het antwoord of een voorbeeldantwoord

    gelmeyebilir

    gelmeyebilir: Zowel aankomst als uitblijven blijft mogelijk. Gelemez zou aankomst uitsluiten of een belemmering aangeven die aankomst onmogelijk maakt.

Gebruik het vandaag

Stel je een stille vergaderruimte voor. Geef een mogelijke verklaring met olabilir en een sterkere gevolgtrekking met olmalı. Voeg aan beide een aanwijzing toe en onderscheid een toestand van een voltooide gebeurtenis.