Vroeg naar de markt gaan of ’s avonds buiten zitten: zulke vroegere gewoonten vormen het uitgangspunt. Je leert de werkwoordsvormen opbouwen, ontkennen en in een vraag gebruiken.
Het idee
Neem de aorist zonder persoonsuitgang en voeg -dı, -di, -du of -dü toe: yapar → yapardı, görür → görürdü. De klinker volgt die van de aorist; na r blijft d stemhebbend. De tabel bevat ook stammen op een klinker, zoals oku + rdu. Gebruik daarna de persoonsuitgangen van de verleden tijd: giderdim, giderdin, giderdi, giderdik, giderdiniz. Voor “zij” in het meervoud komen giderlerdi en giderdiler voor. De ontkenning gebruikt -mazdı/-mezdi. Schrijf bij vragen mıydı, miydi, muydu, müydü apart en voeg daar de persoonsuitgang aan toe: gider miydin? Hier gaat het om gewoonten; in een andere context kunnen deze vormen iets anders betekenen.
| Basis | Toevoeging | Resultaat |
|---|---|---|
| yap | -ardı | yapardı |
| iç | -erdi | içerdi |
| al | -ırdı | alırdı |
| bil | -irdi | bilirdi |
| bul | -urdu | bulurdu |
| gör | -ürdü | görürdü |
| ara | -rdı | arardı |
| bekle | -rdi | beklerdi |
| oku | -rdu | okurdu |
| yürü | -rdü | yürürdü |
| yap | -mazdı | yapmazdı |
| git | -mezdi | gitmezdi |
| ben: gider | -dim | giderdim |
| sen: gider | -din | giderdin |
| o: gider | -di | giderdi |
| biz: gider | -dik | giderdik |
| siz: gider | -diniz | giderdiniz |
| onlar: gider | -lerdi / -diler | giderlerdi / giderdiler |
| yapar | mıydı | yapar mıydı? |
| gelir | miydi | gelir miydi? |
| okur | muydu | okur muydu? |
| görür | müydü | görür müydü? |
Voorbeelden
- Eskiden pazara erken giderdim.Vroeger ging ik vroeg naar de markt.
- Biz akşamları balkonda otururduk.Wij zaten ’s avonds gewoonlijk op het balkon.
- Dedem pazarları çorba yapardı.Mijn opa maakte op zondag soep.
- Eskiden kahve içmezdim.Vroeger dronk ik geen koffie.
- Çocukken burada oynar mıydın?Speelde je hier vroeger als kind?
- giderdimik ging vroeger gewoonlijkgiderdi-irdi / -ardı: uitgangen voor vroegere gewoontenmPersoonsuitgangen van de verleden tijd: -m, -n, -k, -niz, -ler
- okurdukwij lazen vroeger gewoonlijkokurdu-irdi / -ardı: uitgangen voor vroegere gewoontenkPersoonsuitgangen van de verleden tijd: -m, -n, -k, -niz, -ler
- görmezdikwij zagen vroeger gewoonlijk nietgörmezdi-irdi / -ardı: uitgangen voor vroegere gewoontenkPersoonsuitgangen van de verleden tijd: -m, -n, -k, -niz, -ler
Voorlezen gebruikt een synthetische Turkse stem op je apparaat. Kwaliteit en beschikbaarheid verschillen; je uitspraak wordt niet beoordeeld.
Er is geen Turkse stem op je apparaat beschikbaar. Je kunt de tekst nog steeds lezen.
Let op
De tegenwoordige ontkenning gitmem is niet de basis voor gitmezdim: bij de vroegere gewoonte blijft z ook voor “ik” en “wij” staan. Vergelijk git → giderdim met git → gitmezdim: de positieve uitgang begint met een klinker en verzacht hier t tot d; de ontkenning begint met m.
Probeer het zelf
Maak met gitmek de vroegere gewoonte voor “ik”.
Toon het antwoord of een voorbeeldantwoord
giderdim
giderdim: de aorist is gider, met d in plaats van t. -di maakt de vorm verleden tijd en -m verwijst naar de spreker.
Maak met okumak de vroegere gewoonte voor “wij”.
Toon het antwoord of een voorbeeldantwoord
okurduk
okurduk: oku eindigt op een klinker en krijgt daarom alleen r voor de aorist. De geronde u geeft -du; -k betekent “wij”.
Gebruik gitmek: ik ging vroeger gewoonlijk niet.
Toon het antwoord of een voorbeeldantwoord
gitmezdim
gitmezdim: begin bij de negatieve basis gitmez. De laatste klinker e geeft -di; de persoonsuitgang -m laat de z intact.
Vraag één persoon met oynamak of die vroeger regelmatig speelde.
Toon het antwoord of een voorbeeldantwoord
oynar mıydın
oynar mıydın: door de achterklinker a in oynar kies je mı. De verbindende y komt vóór -dı; -n spreekt één persoon aan. Schrijf twee woorden.
Oefenronde
Beantwoord vragen en zet waar mogelijk Turkse zinnen en woorden weer in elkaar. We bewaren je score.
Maak met gitmek de vroegere gewoonte voor “ik”.
Maak met okumak de vroegere gewoonte voor “wij”.
Gebruik gitmek: ik ging vroeger gewoonlijk niet.
Vraag één persoon met oynamak of die vroeger regelmatig speelde.
Tik de woorden in de juiste volgorde aan.
Tik de woorden in de juiste volgorde aan.
Tik de woorden in de juiste volgorde aan.
Tik de delen in de juiste volgorde aan om dit woord te maken: ik ging vroeger gewoonlijk
Tik de delen in de juiste volgorde aan om dit woord te maken: wij lazen vroeger gewoonlijk
Bewaar je voortgang
Maak gratis een account aan om je oefenresultaten daarin op te slaan.
Account maken en opslaanIk heb al een accountGebruik het vandaag
Schrijf een vroegere gewoonte, iets wat je vroeger gewoonlijk niet deed en een vraag over iemands jeugd. Controleer de persoonsuitgang en de spatie vóór het vraagpartikel.