Wczesne wyjścia na targ i wieczory na balkonie to przykłady dawnych zwyczajów. W tej lekcji zbudujesz opisujące je formy czasownika, a potem utworzysz przeczenie i pytanie.
Zasada
Do aorystu bez końcówki osobowej dodaj -dı, -di, -du lub -dü: yapar → yapardı, görür → görürdü. Samogłoska zależy od formy aorystu; po r spółgłoska d pozostaje dźwięczna. Tabela obejmuje też tematy zakończone samogłoską, np. oku + rdu. Następnie dodaj końcówki osobowe czasu przeszłego: giderdim, giderdin, giderdi, giderdik, giderdiniz. W trzeciej osobie liczby mnogiej spotyka się giderlerdi i giderdiler. Przeczenie ma postać -mazdı/-mezdi. W pytaniu pisz mıydı, miydi, muydu, müydü oddzielnie i dołączaj końcówkę osobową właśnie do tej części: gider miydin? Tutaj ćwiczymy dawne zwyczaje; w innym kontekście te same formy mogą mieć inne znaczenie.
| Podstawa | Dodaj | Wynik |
|---|---|---|
| yap | -ardı | yapardı |
| iç | -erdi | içerdi |
| al | -ırdı | alırdı |
| bil | -irdi | bilirdi |
| bul | -urdu | bulurdu |
| gör | -ürdü | görürdü |
| ara | -rdı | arardı |
| bekle | -rdi | beklerdi |
| oku | -rdu | okurdu |
| yürü | -rdü | yürürdü |
| yap | -mazdı | yapmazdı |
| git | -mezdi | gitmezdi |
| ben: gider | -dim | giderdim |
| sen: gider | -din | giderdin |
| o: gider | -di | giderdi |
| biz: gider | -dik | giderdik |
| siz: gider | -diniz | giderdiniz |
| onlar: gider | -lerdi / -diler | giderlerdi / giderdiler |
| yapar | mıydı | yapar mıydı? |
| gelir | miydi | gelir miydi? |
| okur | muydu | okur muydu? |
| görür | müydü | görür müydü? |
Przykłady
- Eskiden pazara erken giderdim.Dawniej chodziłem / chodziłam wcześnie na targ.
- Biz akşamları balkonda otururduk.Wieczorami zwykle siedzieliśmy / siedziałyśmy na balkonie.
- Dedem pazarları çorba yapardı.Mój dziadek gotował zupę w niedziele.
- Eskiden kahve içmezdim.Dawniej nie piłem / nie piłam kawy.
- Çocukken burada oynar mıydın?Czy jako dziecko bawiłeś się / bawiłaś się tutaj?
- giderdimdawniej chodziłem / chodziłamgiderdi-irdi / -ardı: końcówki dawnych zwyczajówmKońcówki osobowe czasu przeszłego: -m, -n, -k, -niz, -ler
- okurdukdawniej czytaliśmy / czytałyśmyokurdu-irdi / -ardı: końcówki dawnych zwyczajówkKońcówki osobowe czasu przeszłego: -m, -n, -k, -niz, -ler
- görmezdikdawniej nie widywaliśmy / nie widywałyśmygörmezdi-irdi / -ardı: końcówki dawnych zwyczajówkKońcówki osobowe czasu przeszłego: -m, -n, -k, -niz, -ler
Odczyt korzysta z tureckiego głosu syntetycznego dostępnego na urządzeniu. Jakość i dostępność są różne; funkcja nie ocenia twojej wymowy.
Brak tureckiego głosu na urządzeniu. Nadal możesz przeczytać tekst.
Uważaj
Nie twórz gitmezdim przez dopisanie końcówki do teraźniejszego przeczenia gitmem. W przeszłym zwyczaju z zostaje również dla „ja” i „my”. Porównaj też git → giderdim oraz git → gitmezdim: dodatnia końcówka zaczyna się samogłoską i wywołuje udźwięcznienie, a przecząca zaczyna się od m.
Spróbuj samodzielnie
Utwórz formę dawnego zwyczaju od gitmek dla „ja”.
Pokaż odpowiedź lub przykładową odpowiedź
giderdim
giderdim: aoryst to gider, ze zmianą t na d. Część -di umieszcza zwyczaj w przeszłości, a -m wskazuje osobę mówiącą.
Utwórz formę dawnego zwyczaju od okumak dla „my”.
Pokaż odpowiedź lub przykładową odpowiedź
okurduk
okurduk: temat oku kończy się samogłoską, więc aoryst wymaga tylko r. Zaokrąglone u daje -du, a końcowe -k oznacza „my”.
Użyj gitmek: dawniej nie chodziłem / nie chodziłam.
Pokaż odpowiedź lub przykładową odpowiedź
gitmezdim
gitmezdim: podstawą przeczenia jest gitmez. Ostatnia samogłoska e wymaga -di; dodanie osobowego -m nie usuwa z.
Zapytaj jedną osobę, używając oynamak, czy dawniej się bawiła.
Pokaż odpowiedź lub przykładową odpowiedź
oynar mıydın
oynar mıydın: tylne a w oynar wymaga mı. Łączące y stoi przed -dı, a -n wskazuje jednego rozmówcę. Zapisujemy dwa osobne wyrazy.
Runda ćwiczeń
Odpowiedz na pytania, a tam, gdzie to możliwe, ułóż tureckie zdania i słowa. Zapamiętamy twój wynik.
Utwórz formę dawnego zwyczaju od gitmek dla „ja”.
Utwórz formę dawnego zwyczaju od okumak dla „my”.
Użyj gitmek: dawniej nie chodziłem / nie chodziłam.
Zapytaj jedną osobę, używając oynamak, czy dawniej się bawiła.
Dotykaj słów we właściwej kolejności.
Dotykaj słów we właściwej kolejności.
Dotykaj słów we właściwej kolejności.
Stuknij części w odpowiedniej kolejności, aby zbudować to słowo: dawniej chodziłem / chodziłam
Stuknij części w odpowiedniej kolejności, aby zbudować to słowo: dawniej czytaliśmy / czytałyśmy
Zachowaj postępy
Załóż darmowe konto, aby zapisywać na nim wyniki ćwiczeń.
Załóż konto i zapiszMam już kontoUżyj tego dzisiaj
Opisz jeden dawny zwyczaj i jedną rzecz, której zwykle nie było w twoim planie dnia. Dodaj pytanie o czyjeś dzieciństwo. Sprawdź końcówki osobowe i odstęp przed partykułą pytającą.