Deze tijdsbepaling zet de bevestigende en ontkennende aorist van hetzelfde werkwoord naast elkaar. De eerste gebeurtenis vindt echt plaats; de tweede vorm drukt hier de onmiddellijke opvolging uit. De drie woordketens hieronder ontleden de bevestigende helft van de passieve paren uit de voorbeeldzinnen.

Het idee

Schrijf twee losse woorden: görür görmez. Na een klinker komt -r; stammen op een medeklinker krijgen -ar/-er of -ır/-ir/-ur/-ür, afhankelijk van hun aoristvorm. Eenlettergrepige stammen krijgen meestal -ar/-er, maar leer uitzonderingen zoals alır en gelir; langere stammen op een medeklinker krijgen de vormen met een hoge klinker. Herhaal de stam met -maz na een achterklinker (a ı o u) of -mez na een voorklinker (e i ö ü). Behoud het passieve achtervoegsel in beide woorden: açılır açılmaz. In gider gitmez en eder etmez heeft alleen de bevestigende vorm een d. Het hoofdwerkwoord geeft tijd en persoon aan.

Patronen vergelijken
Bevestigende uitgangOntkennende uitgangWerkwoordWoordpaar
-r-mazaramakarar aramaz
-r-mezbeklemekbekler beklemez
-ar-mazbakmakbakar bakmaz
-er-mezgeçmekgeçer geçmez
-ır-mazalmakalır almaz
-ir-mezgelmekgelir gelmez
-ur-mazolmakolur olmaz
-ür-mezgörmekgörür görmez
-er-mezgitmekgider gitmez
-er-mezetmekeder etmez
-r-mezdemekder demez
-r-mezyemekyer yemez

Voorbeelden

Voorlezen gebruikt een synthetische Turkse stem op je apparaat. Kwaliteit en beschikbaarheid verschillen; je uitspraak wordt niet beoordeeld.

Let op

Voeg aan geen van beide helften een uitgang voor „ik” toe: „zodra ik kom” is ben gelir gelmez, niet gelirim gelmem. Ook bij ben blijft de -z staan. De twee handelingen kunnen verschillende onderwerpen hebben: Sen gider gitmez toplantı başlayacak.

Probeer het zelf

  1. Vorm de uitdrukking van twee woorden: zodra iemand ziet.

    Toon het antwoord of een voorbeeldantwoord

    görür görmez

    görür görmez: de geronde voorklinker ö geeft ü in de bevestigende vorm. Het ontkennende achtervoegsel heeft echter een ongeronde klinker: e, dus -mez.

  2. Vorm de uitdrukking van twee woorden: zodra iemand vertrekt.

    Toon het antwoord of een voorbeeldantwoord

    gider gitmez

    gider gitmez: voor de klinker van -er verandert de laatste t in d. Voor de medeklinker van -mez blijft de stam git-; beide vormen horen bij hetzelfde werkwoord.

  3. Vul twee woorden in: We gingen naar binnen zodra de deur werd geopend.

    Toon het antwoord of een voorbeeldantwoord

    açılır açılmaz

    açılır açılmaz: de deur wordt geopend, dus beide helften houden het passieve -ıl. Zonder dat achtervoegsel zou de deur zelf iets openen. Het binnengaan volgt meteen op het openen.

  4. Vul twee woorden in: Ik zal de kat eten geven zodra ik thuiskom.

    Toon het antwoord of een voorbeeldantwoord

    gelir gelmez

    gelir gelmez: ben geeft aan wie thuiskomt, terwijl besleyeceğim de toekomst en de eerste persoon uitdrukt. Het tijdsbepalende paar krijgt zelf geen persoonsuitgang.

Gebruik het vandaag

Schrijf een zin over wat je direct na een nieuwsbericht deed en een over wat je bij thuiskomst gaat doen. Houd de twee woorden bij elkaar en markeer tijd en persoon op het hoofdwerkwoord.