De voorwaardelijke vorm beschrijft een mogelijkheid; de persoonsuitgang laat zien wie erbij betrokken is. Je bouwt vormen als gelsem (als ik zou komen) en herkent de persoon ook zonder apart onderwerp.

Het idee

Na -se/-sa krijgen ben, sen, o, biz, siz en onlar achtereenvolgens -m, -n, geen uitgang, -k, -niz/-nız en -ler/-lar. ∅ betekent in de tabel dat er geen persoonsuitgang bijkomt. De e of a van de voorwaardelijke vorm bepaalt de volgende klinker: gelseniz, yapsanız. Met siz kun je ook één persoon beleefd aanspreken. Bij een uitdrukkelijk genoemd menselijk onderwerp in het meervoud kan het werkwoord zonder -ler/-lar staan: zowel onlar katılsa als onlar katılsalar is mogelijk. Het onderwerp kan wegblijven als de uitgang de persoon aangeeft.

Patronen vergelijken
PersoonPersoonsuitgangMet gel-Met yap-
ben-mgelsemyapsam
sen-ngelsenyapsan
o∅gelseyapsa
biz-kgelsekyapsak
siz-niz / -nızgelsenizyapsanız
onlar-ler / -largelseleryapsalar

Voorbeelden

Voorlezen gebruikt een synthetische Turkse stem op je apparaat. Kwaliteit en beschikbaarheid verschillen; je uitspraak wordt niet beoordeeld.

Let op

Neem de bekende uitgang -iz niet over in de voorwaardelijke wij-vorm: het is gelsek, niet gelseyiz. Schrijf ook geen görsenüz: na de ö van de stam komt -se, zodat de laatste klinker vóór de persoonsuitgang e is: görseniz.

Probeer het zelf

  1. Schrijf het hele woord: als ik zou komen.

    Toon het antwoord of een voorbeeldantwoord

    gelsem

    gelsem: de spreker is degene die zou komen, dus voeg alleen m toe aan gelse. Een extra klinker of y is niet nodig.

  2. Schrijf het hele woord: als jij zou komen.

    Toon het antwoord of een voorbeeldantwoord

    gelsen

    gelsen: je spreekt één vertrouwd persoon aan, dus n is voldoende. Met gelseniz zou je meerdere personen of iemand beleefd aanspreken.

  3. Schrijf het hele woord: als we zouden lezen.

    Toon het antwoord of een voorbeeldantwoord

    okusak

    okusak: de groep lezers omvat ook de spreker, daarom is k nodig. De u van de stam heeft al voor -sa gezorgd en voegt geen klinker toe aan k.

  4. Schrijf het hele woord: als jullie zouden zien of als u zou zien.

    Toon het antwoord of een voorbeeldantwoord

    görseniz

    görseniz: siz vraagt om de langere uitgang. De klinker daarvan volgt de direct voorafgaande e in -se: dus niz, ondanks de ö van de stam.

Gebruik het vandaag

Vorm met de tabel alle zes personen van gel- en yap-. Dek de voornaamwoorden af en herken elke persoon aan de uitgang. Verander daarna in de eerste voorbeeldzin beide werkwoorden van “wij” naar “jullie”.