Końcówki osobowe trybu warunkowego: -m, -n, -k

Zasada

Po -se/-sa osoby ben, sen, o, biz, siz i onlar przyjmują kolejno -m, -n, brak końcówki, -k, -niz/-nız i -ler/-lar. Symbol ∅ w tabeli oznacza brak dodatkowej końcówki. Samogłoska e lub a w formie warunkowej wyznacza następną samogłoskę: gelseniz, yapsanız. Siz służy też do uprzejmego zwracania się do jednej osoby. Przy wyrażonym podmiocie osobowym w liczbie mnogiej czasownik może nie mieć -ler/-lar: poprawne są zarówno onlar katılsa, jak i onlar katılsalar. Zaimek można pominąć, gdy osobę wskazuje końcówka.

Przykłady

• Birlikte çalışsak işi bitirirdik.Gdybyśmy pracowali razem, skończylibyśmy pracę. / Gdybyśmy pracowały razem, skończyłybyśmy pracę.
• Siz seçseniz biz hazırlardık.Gdybyście wybrali / wybrały, my byśmy to przygotowali / przygotowały.
• Onlar katılsa toplantı uzardı.Gdyby dołączyli / dołączyły, spotkanie trwałoby dłużej.
• gelsemgdybym przyszedł / przyszłagel·se-se / -sa: przyrostek warunkowy·mKońcówki osobowe trybu warunkowego: -m, -n, -k
• gelsengdybyś przyszedł / przyszłagel·se-se / -sa: przyrostek warunkowy·nKońcówki osobowe trybu warunkowego: -m, -n, -k
• okusakgdybyśmy czytali / czytałyoku·sa-se / -sa: przyrostek warunkowy·kKońcówki osobowe trybu warunkowego: -m, -n, -k
• görsenizgdybyście zobaczyli / zobaczyły; także forma grzecznościowagör·se-se / -sa: przyrostek warunkowy·nizKońcówki osobowe trybu warunkowego: -m, -n, -k
• yapsanızgdybyście to zrobili / zrobiły; także forma grzecznościowayap·sa-se / -sa: przyrostek warunkowy·nızKońcówki osobowe trybu warunkowego: -m, -n, -k
• gelselergdyby przyszli / przyszłygel·se-se / -sa: przyrostek warunkowy·lerKońcówki osobowe trybu warunkowego: -m, -n, -k

Uważaj

Nie przenoś znanej końcówki -iz do warunkowej formy „my”: poprawnie gelsek, nie gelseyiz. Nie pisz też görsenüz: po ö w rdzeniu pojawia się -se, dlatego ostatnią samogłoską przed końcówką jest e: görseniz.

Spróbuj samodzielnie

1. Napisz całe słowo: gdybym przyszedł lub przyszła.

   Pokaż odpowiedź lub przykładową odpowiedź

   gelsem

   gelsem: przyjść ma osoba mówiąca, więc do gelse wystarczy dodać m. Nie potrzeba dodatkowej samogłoski ani y.

2. Napisz całe słowo: gdybyś przyszedł lub przyszła; jedna osoba, na ty.

   Pokaż odpowiedź lub przykładową odpowiedź

   gelsen

   gelsen: chodzi o jedną osobę, do której zwracamy się na ty, więc wystarczy n. Forma gelseniz zmieniłaby adresata na grupę lub wprowadziła uprzejmy sposób zwracania się.

3. Napisz całe słowo: gdybyśmy czytali lub czytały.

   Pokaż odpowiedź lub przykładową odpowiedź

   okusak

   okusak: grupa czytających obejmuje osobę mówiącą, dlatego potrzebna jest końcówka k. Samogłoska u rdzenia wyznaczyła już -sa i nie dodaje samogłoski do k.

4. Napisz całe słowo: gdybyście zobaczyli lub zobaczyły; także forma grzecznościowa.

   Pokaż odpowiedź lub przykładową odpowiedź

   görseniz

   görseniz: osoba siz wymaga dłuższej końcówki. Jej samogłoskę wyznacza bezpośrednio poprzedzające e w -se, stąd niz mimo ö w rdzeniu.

Użyj tego dzisiaj

Odmień gel- i yap- przez sześć osób według tabeli. Zasłoń zaimki i rozpoznaj osoby po końcówkach. Następnie zmień oba czasowniki w pierwszym zdaniu z „my” na „wy”.