Met açıklamak maak je iets begrijpelijk of maak je informatie bekend. Het voorwerp en de situatie bepalen of iemand een punt uitlegt of nieuws aankondigt.

Het idee

Het patroon is bir şeyi birine açıklamak: iets aan iemand uitleggen. Een bepaald voorwerp krijgt de accusatief, de ontvanger de datief, zoals in bu ayrıntıyı sana. Ook een bijzin kan de inhoud geven: neden beklediğini noemt wat wordt uitgelegd, ücretsiz olacağını wat wordt aangekondigd. Vergelijk açıklıyorum, açıkladım en açıklayacağım. In de toekomende tijd verbindt y de klinkers; de k van het achtervoegsel wordt ğ vóór de ik-uitgang.

Patronen vergelijken
Gebruik / persoonVorm
Infinitiefaçıklamak
Tegenwoordige tijd: ikaçıklıyorum
Verleden tijd: ikaçıkladım
Toekomende tijd: ikaçıklayacağım
Aoristus: ikaçıklarım
Ontkennende tegenwoordige tijd: ikaçıklamıyorum
Verzoek: jijaçıklar mısın?
Passieve verleden tijdaçıklandı

Voorbeelden

  • Bu şema yöntemi açıklıyor.Dit schema legt de methode uit.
  • Toplantıda kararın nedenini açıkladık.Tijdens de vergadering hebben we de reden voor het besluit uitgelegd.
  • Yarın yeni programı açıklayacağız.Morgen maken we het nieuwe programma bekend.
  • Bu ayrıntıyı sana sonra açıklayacağım.Ik zal je dit detail later uitleggen.
  • Bana neden beklediğini açıklar mısın?Kun je me uitleggen waarom je wacht?
  • Dernek, atölyenin ücretsiz olacağını açıkladı.De vereniging kondigde aan dat de workshop gratis zou zijn.
  • Sonuçlar henüz açıklanmadı.De resultaten zijn nog niet bekendgemaakt.

Voorlezen gebruikt een synthetische Turkse stem op je apparaat. Kwaliteit en beschikbaarheid verschillen; je uitspraak wordt niet beoordeeld.

Let op

Voor de ontvanger zeg je bana açıkla, “leg het mij uit”. Met beni açıkla wordt de spreker zelf het onderwerp van de uitleg. Bovendien kan açıkladı bij resultaten of een programma gewoon “maakte bekend” betekenen; er hoeft geen reden bij te worden gegeven.

Probeer het zelf

  1. Vul Şu anda yöntemi ___. aan met açıklamak: ik leg nu de methode uit.

    Toon het antwoord of een voorbeeldantwoord

    açıklıyorum

    açıklıyorum: şu anda duidt op een handeling die nu bezig is. De laatste a van açıkla- wordt vóór -yor een ı zonder punt; -um verwijst naar de spreker.

  2. Vul Yarın ayrıntıları ___. aan met açıklamak: ik zal morgen de details uitleggen.

    Toon het antwoord of een voorbeeldantwoord

    açıklayacağım

    açıklayacağım: yarın en de gevraagde toekomende tijd plaatsen de uitleg morgen. Behoud açıkla-, voeg de verbindende y toe en daarna -acağım.

  3. Vul Bu kuralı ___ açıklar mısın? aan. Geef ben de vorm voor “aan mij”.

    Toon het antwoord of een voorbeeldantwoord

    bana

    bana: de regel wordt uitgelegd en de spreker luistert. De datief van ben is bana, niet bene of de accusatief beni.

  4. Vul Neden ___ açıkladı. aan met beklemek: “waarom hij/zij wachtte”, met -dik en de derde persoon enkelvoud.

    Toon het antwoord of een voorbeeldantwoord

    beklediğini

    beklediğini: de hele bijzin met “waarom” is het voorwerp van açıkladı. Hier bevat bekle-diğ-i-n-i de bezitsuitgang van de derde persoon en de accusatief; k wordt ğ. In een andere context kan dezelfde schrijfwijze ook naar “jij” verwijzen.

Gebruik het vandaag

Schrijf een uitleg van een besluit en een aankondiging van een workshop. Noem in één zin de ontvanger en zet de aankondiging daarna in de lijdende vorm, zonder de spreker te noemen.