Czasownik açıklamak pozwala coś wyjaśnić albo podać informację do wiadomości. O tym, czy chodzi o objaśnienie, czy o ogłoszenie, decydują dopełnienie i sytuacja.
Zasada
Schemat to bir şeyi birine açıklamak: wyjaśnić coś komuś. Określony przedmiot wyjaśnienia ma biernik, a odbiorca celownik, jak w bu ayrıntıyı sana. Treścią może być też zdanie podrzędne: neden beklediğini wskazuje, co wyjaśniono, a ücretsiz olacağını — co ogłoszono. Porównaj formy açıklıyorum, açıkladım i açıklayacağım. W czasie przyszłym y łączy samogłoski, a k przyrostka zmienia się w ğ przed końcówką pierwszej osoby.
| Użycie / osoba | Forma |
|---|---|
| Bezokolicznik | açıklamak |
| Czas teraźniejszy: ja | açıklıyorum |
| Czas przeszły: ja | açıkladım |
| Czas przyszły: ja | açıklayacağım |
| Aoryst: ja | açıklarım |
| Przeczenie w czasie teraźniejszym: ja | açıklamıyorum |
| Prośba: ty | açıklar mısın? |
| Strona bierna w czasie przeszłym | açıklandı |
Przykłady
- Bu şema yöntemi açıklıyor.Ten schemat wyjaśnia metodę.
- Toplantıda kararın nedenini açıkladık.Na spotkaniu wyjaśniliśmy powód decyzji.
- Yarın yeni programı açıklayacağız.Jutro ogłosimy nowy program.
- Bu ayrıntıyı sana sonra açıklayacağım.Ten szczegół wyjaśnię ci później.
- Bana neden beklediğini açıklar mısın?Czy możesz mi wyjaśnić, dlaczego czekasz?
- Dernek, atölyenin ücretsiz olacağını açıkladı.Stowarzyszenie ogłosiło, że warsztaty będą bezpłatne.
- Sonuçlar henüz açıklanmadı.Wyników jeszcze nie ogłoszono.
Odczyt korzysta z tureckiego głosu syntetycznego dostępnego na urządzeniu. Jakość i dostępność są różne; funkcja nie ocenia twojej wymowy.
Brak tureckiego głosu na urządzeniu. Nadal możesz przeczytać tekst.
Uważaj
Odbiorcę wyjaśnienia wskazuje bana açıkla, „wyjaśnij mi”. W beni açıkla to „ja” staje się tematem wyjaśnienia. Ponadto açıkladı przy wynikach lub programie może znaczyć samo „ogłosił”; nie musi oznaczać podania powodów.
Spróbuj samodzielnie
Uzupełnij Şu anda yöntemi ___. Użyj açıklamak: teraz wyjaśniam metodę.
Pokaż odpowiedź lub przykładową odpowiedź
açıklıyorum
açıklıyorum: şu anda wskazuje czynność trwającą teraz. Końcowe a w açıkla- przechodzi przed -yor w bezkropkowe ı, a -um wskazuje mówiącego.
Uzupełnij Yarın ayrıntıları ___. Użyj açıklamak: jutro wyjaśnię szczegóły.
Pokaż odpowiedź lub przykładową odpowiedź
açıklayacağım
açıklayacağım: yarın i polecenie wymagające czasu przyszłego umieszczają wyjaśnienie w jutrzejszym dniu. Zachowaj açıkla-, dodaj łączące y i -acağım.
Uzupełnij Bu kuralı ___ açıklar mısın? Odmień ben tak, by znaczyło „mi”.
Pokaż odpowiedź lub przykładową odpowiedź
bana
bana: wyjaśniamy zasadę, a mówiący jest odbiorcą. Celownik od ben to bana, nie bene ani biernik beni.
Uzupełnij Neden ___ açıkladı. Użyj beklemek: „dlaczego on/ona czekał/czekała”, z -dik i trzecią osobą liczby pojedynczej.
Pokaż odpowiedź lub przykładową odpowiedź
beklediğini
beklediğini: całe zdanie z „dlaczego” jest dopełnieniem açıkladı. Tutaj bekle-diğ-i-n-i zawiera znacznik dzierżawczy trzeciej osoby i biernik; k przechodzi w ğ. W innym kontekście ten sam zapis może odnosić się do „ty”.
Runda ćwiczeń
Odpowiedz na pytania, a tam, gdzie to możliwe, ułóż tureckie zdania i słowa. Zapamiętamy twój wynik.
Uzupełnij Şu anda yöntemi ___. Użyj açıklamak: teraz wyjaśniam metodę.
Uzupełnij Yarın ayrıntıları ___. Użyj açıklamak: jutro wyjaśnię szczegóły.
Uzupełnij Bu kuralı ___ açıklar mısın? Odmień ben tak, by znaczyło „mi”.
Uzupełnij Neden ___ açıkladı. Użyj beklemek: „dlaczego on/ona czekał/czekała”, z -dik i trzecią osobą liczby pojedynczej.
Dotykaj słów we właściwej kolejności.
Dotykaj słów we właściwej kolejności.
Dotykaj słów we właściwej kolejności.
Zachowaj postępy
Załóż darmowe konto, aby zapisywać na nim wyniki ćwiczeń.
Załóż konto i zapiszMam już kontoUżyj tego dzisiaj
Napisz wyjaśnienie decyzji i ogłoszenie dotyczące warsztatów. W jednym zdaniu wskaż odbiorcę, a potem przekształć ogłoszenie w zdanie w stronie biernej, bez wskazywania mówiącego.