öğretmek: leren (aan iemand), onderwijzen

Het idee

Öğretmek heeft een leerling en iets wat onderwezen wordt nodig: de leerling krijgt -e/-a (bana, çocuklara), de stof blijft zonder uitgang (Türkçe) of staat in de accusatief als ze bekend is (oyunu). De stam öğret- eindigt op t, dus de verleden tijd -ti geeft een dubbele t: öğrettim. In de toekomende tijd wordt de k van -ecek voor een klinker een ğ: öğreteceğim, maar öğretecek.

Voorbeelden

• Annem bana Türkçe öğretiyor.Mijn moeder leert me Turks.Wie leert, krijgt -e/-a: bana, nooit beni. De taal is wat onderwezen wordt en krijgt geen uitgang: Türkçe.
• Dedem çocuklara bir şarkı öğretti.Mijn opa heeft de kinderen een liedje geleerd.
• Yarın sana oyunu öğreteceğim.Morgen leer ik je het spel.Het achtervoegsel -ecek maakt van k een ğ voor een klinker: öğret + eceğ + im. Het spel is bekend, dus staat het in de accusatief: oyunu.
• Çocuklarıma Almanca öğretiyorum.Ik leer mijn kinderen Duits.
• Okulda bana bunu kimse öğretmedi.Niemand heeft me dit op school geleerd.
• İyi bir öğretmen sabırla öğretir.Een goede leraar onderwijst met geduld.
• Ben öğretiyorum, sen öğreniyorsun.Ik geef les, jij leert.Öğretmek doet degene die lesgeeft, öğrenmek degene die leert: öğretiyorum, öğreniyorsun.
• öğretmedimik heb niet lesgegevenöğret·medi-medi / -madı: de ontkennende verleden tijd·mPersoonsuitgangen van de verleden tijd: -m, -n, -k, -niz, -ler
• öğrettimik heb lesgegevenöğret·ti-di, -dı, -du, -dü, -ti: de verleden tijd (geldi, yaptı)·mPersoonsuitgangen van de verleden tijd: -m, -n, -k, -niz, -ler
• öğreteceğimik zal lesgevenöğret·eceğ-ecek / -acak: de toekomende tijd·im-im / -sin / -iz / -siniz: ik ben, je bent, wij zijn

Let op

Verwar het niet met öğrenmek: Türkçe öğretiyorum betekent dat je Turks onderwijst, en wie leert zegt Türkçe öğreniyorum. Houd ook zelfstandig naamwoord en werkwoord uit elkaar: öğretmen is de persoon, öğretmek de handeling.

Probeer het zelf

1. Vervoeg öğretmek voor ben in de tegenwoordige tijd (-iyor): ik geef les.

   Toon het antwoord of een voorbeeldantwoord

   öğretiyorum

   öğretiyorum: de stam öğret- eindigt op een medeklinker, de laatste klinker e is voor, dus de uitgang is -iyor, en -um staat voor ben.

2. Vervoeg öğretmek voor ben in de verleden tijd (-di): ik heb lesgegeven.

   Toon het antwoord of een voorbeeldantwoord

   öğrettim

   öğrettim: de stam eindigt op t en de uitgang van de verleden tijd -ti begint ook met t, dus schrijf je twee keer t; -m staat voor ben.

3. Vervoeg öğretmek voor ben in de toekomende tijd (-ecek): ik zal lesgeven.

   Toon het antwoord of een voorbeeldantwoord

   öğreteceğim

   öğreteceğim: de voorklinker geeft -ecek, en de k wordt een ğ voor de klinker van -im.

4. Vul het voornaamwoord in: Ali leert me Duits.

   Toon het antwoord of een voorbeeldantwoord

   bana

   bana: wie leert staat in de datief, en de datief van ben is onregelmatig: bana, niet bene.

Gebruik het vandaag

Schrijf drie zinnen over wat je onderwijst, hebt onderwezen of gaat onderwijzen, en aan wie. Onderstreep elke keer de uitgang van degene die leert.