Te formy mówią, co ma zrobić ktoś inny lub co ma się wydarzyć. Po polsku często używamy „niech”: gelsin to „niech przyjdzie”, a gelsinler dotyczy kilku osób. Wyrażasz życzenie albo polecenie, a nie informujesz o trwającej czynności.

Zasada

Usuń -mek lub -mak i dodaj końcówkę do tematu. Po ostatniej samogłosce a, ı wybierz -sın, po e, i — -sin, po o, u — -sun, a po ö, ü — -sün. Formy liczby mnogiej znajdziesz w tabeli. Po samogłosce nie wstawiaj łączącego y: beklesin. W przeczeniu najpierw dodaj -me lub -ma; nowa samogłoska decyduje o dalszej końcówce: gülmesin, okumasın. Gdy podmiot wyraźnie wskazuje kilka osób, możliwa jest też forma krótsza: Çocuklar bahçede oynasın.

Porównaj konstrukcje
Ostatnia samogłoska tematuKońcówka liczby pojedynczejKońcówka liczby mnogiejForma twierdząca, lp.Forma przecząca, lp.
a, ı-sın-sınlarbaksınbakmasın
e, i-sin-sinlergelsingelmesin
o, u-sun-sunlarokusunokumasın
ö, ü-sün-sünlergülsüngülmesin

Przykłady

Odczyt korzysta z tureckiego głosu syntetycznego dostępnego na urządzeniu. Jakość i dostępność są różne; funkcja nie ocenia twojej wymowy.

Uważaj

Nie każde -sin oznacza „ty”. W gelsin następuje po temacie i wskazuje trzecią osobę, ale w gelirsin występuje po końcówce aorystu i znaczy „przychodzisz”. Zachowaj też t w gitsin: przed s nie zmienia się ono w d.

Spróbuj samodzielnie

  1. Utwórz od gülmek (śmiać się) twierdzącą formę trzeciej osoby liczby pojedynczej trybu rozkazującego.

    Pokaż odpowiedź lub przykładową odpowiedź

    gülsün

    gülsün: po usunięciu -mek zostaje gül. Przednia zaokrąglona samogłoska ü wymaga -sün: niech ktoś się śmieje.

  2. Utwórz od okumak (czytać) przeczącą formę trzeciej osoby liczby pojedynczej trybu rozkazującego.

    Pokaż odpowiedź lub przykładową odpowiedź

    okumasın

    okumasın: do oku dochodzi najpierw przeczące -ma. Ostatnią samogłoską jest teraz a, dlatego dalej występuje -sın, mimo że forma twierdząca brzmi okusun.

  3. Utwórz od gitmek (iść) twierdzącą formę trzeciej osoby liczby pojedynczej trybu rozkazującego.

    Pokaż odpowiedź lub przykładową odpowiedź

    gitsin

    gitsin: temat to git. Końcówka zaczyna się spółgłoską s, więc t pozostaje bez zmiany; samogłoska i wskazuje -sin.

  4. Utwórz od gelmek (przychodzić) twierdzącą formę trzeciej osoby liczby mnogiej trybu rozkazującego, z końcówką liczby mnogiej.

    Pokaż odpowiedź lub przykładową odpowiedź

    gelsinler

    gelsinler: zadanie wymaga końcówki liczby mnogiej. Do gel dodajemy -sin, a następnie -ler z przednią samogłoską; samo gelsin nie zawiera wymaganej końcówki.

Użyj tego dzisiaj

Wybierz trzy osoby lub grupy i napisz, co mają zrobić. Jedno polecenie zapisz przecząco, a jedno z końcówką liczby mnogiej. Zaznacz samogłoskę tuż przed końcówką trybu rozkazującego.