beklemek: czekać na kogoś lub coś

Zasada

Temat bekle- kończy się samogłoską e. Przed -iyor ta samogłoska znika, a końcówka przyjmuje formę przednią: bekliyorum. Przed -di i -ecek zostaje: bekledim, a w bekleyeceğim dochodzi y. To, na co czekasz, jest dopełnieniem bliższym, więc gdy jest określone, stoi w bierniku: otobüsü bekliyorum, Ali'yi bekliyorum. Dopełnienie nieokreślone zostaje bez końcówki: bir arkadaş bekliyorum.

Przykłady

• Ben seni burada bekliyorum.Czekam tu na ciebie.
• Dün akşam otobüsü yarım saat bekledik.Wczoraj wieczorem czekaliśmy na autobus pół godziny.
• Yarın sabah Ali'yi kapıda bekleyeceğim.Jutro rano będę czekać na Alego przy drzwiach.Imię dostaje apostrof, a potem biernik: Ali'yi. Y pojawia się, bo Ali kończy się samogłoską. Osobnego słowa „na” nie ma.
• Biz de sizi bekliyoruz.My też na was czekamy.
• Lütfen biraz bekleyin.Proszę chwilę poczekać.Bekleyin to grzeczny rozkaz lub liczba mnoga: temat bekle-, do tego y i -in. Warto uczyć się tego jako gotowej formuły.
• Bu akşam kimseyi beklemiyorum.Dziś wieczorem nikogo nie oczekuję.Przeczenie -me- stoi przed -iyor: bekle- + me + iyor daje beklemiyorum, a e z -me znika. Kimse jako dopełnienie stoi w bierniku: kimseyi.
• Burada bir arkadaş bekliyorum.Czekam tu na przyjaciela / przyjaciółkę.Dopełnienie nieokreślone zostaje bez końcówki: bir arkadaş. O konkretnym koledze powiedzielibyśmy arkadaşımı bekliyorum.

Uważaj

Nie dodawaj osobnego słowa w rodzaju için: senin için bekliyorum znaczy, że czekasz ze względu na kogoś albo w czyimś imieniu, a nie że ten ktoś ma przyjść. Osobę, na którą czekasz, wstaw do biernika: seni bekliyorum. Pamiętaj też o zanikającym e: bekleyorum nie jest czasem teraźniejszym tego czasownika.

Spróbuj samodzielnie

1. Dodaj biernik: Czekamy na autobus (konkretny).

   Pokaż odpowiedź lub przykładową odpowiedź

   otobüsü

   otobüsü: konkretny autobus to dopełnienie określone, a po ostatniej samogłosce ü biernik ma postać -ü.

2. Czas przyszły: Jutro będę na ciebie czekać.

   Pokaż odpowiedź lub przykładową odpowiedź

   bekleyeceğim

   bekleyeceğim: temat kończy się na e, więc y łączy go z -ecek, a k przed samogłoską końcówki -im zmienia się w ğ.

3. Czas przeszły: Wczoraj czekaliśmy na Merta pół godziny.

   Pokaż odpowiedź lub przykładową odpowiedź

   bekledik

   bekledik: w czasie przeszłym nic nie znika i nie dochodzi y; -di ma po e samogłoskę i, a -k to końcówka osoby „my”.

4. Czas teraźniejszy: Na co czekacie?

   Pokaż odpowiedź lub przykładową odpowiedź

   bekliyorsunuz

   bekliyorsunuz: e znika przed -iyor, które ma przednie i; -sunuz to końcówka osoby „wy”.

Użyj tego dzisiaj

Napisz cztery zdania o czekaniu: na autobus lub pociąg, na kolegę lub koleżankę, o wczorajszym spóźnieniu i o planie na jutro. Przy każdym dopełnieniu zdecyduj, czy ma stać w bierniku, czy zostać nieokreślone.