çalıştırmak: executar um programa ou ligar uma máquina

A lição trata de fazer programas ou aparelhos funcionarem. A pessoa que age é o sujeito; o programa ou máquina é o objeto.

A ideia

Compare makine çalışıyor e makineyi çalıştırıyorum. O causativo -tır introduz quem faz funcionar; a máquina específica recebe -yi.

Estruturas para comparar
Pessoa	Presente com -iyor	Passado	Futuro
ben	çalıştırıyorum	çalıştırdım	çalıştıracağım
sen	çalıştırıyorsun	çalıştırdın	çalıştıracaksın
o	çalıştırıyor	çalıştırdı	çalıştıracak
biz	çalıştırıyoruz	çalıştırdık	çalıştıracağız
siz	çalıştırıyorsunuz	çalıştırdınız	çalıştıracaksınız
onlar	çalıştırıyorlar	çalıştırdılar	çalıştıracaklar

Ben programı çalıştırıyorum.Executo o programa.
Dün yazıcıyı ilk kez çalıştırdık.Ontem colocamos a impressora em funcionamento pela primeira vez.
Yarın çamaşır makinesini çalıştıracağım.Amanhã vou ligar a máquina de lavar roupa.
Makine çalışıyor; onu ben çalıştırdım.A máquina está funcionando; fui eu que a liguei.
Programı çalıştırmadan önce dosyayı kaydedin.Salvem o arquivo antes de executar o programa.
Düğmeye bastım ama cihazı çalıştıramadım.Apertei o botão, mas não consegui ligar o aparelho.

A leitura usa uma voz turca sintética disponível no dispositivo. A qualidade e a disponibilidade variam; ela não avalia sua pronúncia.

Çalışıyorum significa trabalho ou estudo. Não substitui çalıştırıyorum ao executar um programa ou ligar uma máquina.

Complete no presente com -iyor: Ben şimdi programı ___. (çalıştırmak)
Mostrar a resposta ou um exemplo de resposta
çalıştırıyorum
çalıştırıyorum: a ação presente recebe a terminação de primeira pessoa porque o sujeito é ben.
Complete no passado definido com -di: Biz dün yazıcıyı ___. (çalıştırmak)
Mostrar a resposta ou um exemplo de resposta
çalıştırdık
çalıştırdık: dün situa o acontecimento ontem; o -k final concorda com biz.
Complete no futuro: Ben yarın çamaşır makinesini ___. (çalıştırmak)
Mostrar a resposta ou um exemplo de resposta
çalıştıracağım
çalıştıracağım: use o futuro pedido no exercício; seu k vira ğ antes da vogal da terminação de ben.

Escreva duas frases ligadas: qual aparelho funciona e quem o ligou.