Öğrencilerin istemek fiiliyle ne istediklerini, lazım sözcüğüyle neye gereksinim duyduklarını söylemeleri için kısa bir not.
Temel fikir
istemek düzenli bir fiildir ve ad ya da mastar alır: çay istiyorum, gitmek istiyorum. Gereksinim lazım ile anlatılır; gereksinimi olan kişi yönelme durumunda, gereken şey ek almadan söylenir: Bana su lazım.
| Kişi | istemek şimdiki zaman | lazım için yönelme durumu | Örnek |
|---|---|---|---|
| ben | istiyorum | bana | Bana çay lazım. |
| sen | istiyorsun | sana | Sana kalem lazım. |
| o | istiyor | ona | Ona zaman lazım. |
| biz | istiyoruz | bize | Bize harita lazım. |
| siz | istiyorsunuz | size | Size yardım lazım mı? |
| onlar | istiyorlar | onlara | Onlara bilet lazım. |
Örnekler
- Ben bir çay istiyorum.
- Yarın eve gitmek istiyorum.
- Bana biraz su lazım.Gereksinimi olan kişi yönelme durumunda söylenir (bana); gereken şey ek almaz. Lazım kişiye göre değişmez.
- Sana para lazım mı?
- Bu kitabı istiyorum.Belirli nesne belirtme durumu alır: kitabı. Belirsiz nesne almaz: bir kitap istiyorum.
- Çocuklar dondurma istiyor.Özne çoğul bir ad olunca fiil çoğu zaman tekil kalır: çocuklar istiyor; istiyorlar da olur.
- Biz sinemaya gitmek istemiyoruz.
- Bugün dinlenmek lazım.Kişi belirtilmeyince mastarla lazım genel bir gerekliliği anlatır. Kendiniz için iyelik eki ekleyin: gitmem lazım.
- içmekiçmekMastar eki: -mek / -mak
- almakalmakMastar eki: -mek / -mak
Sesli okuma, cihazındaki yapay bir Türkçe sesi kullanır. Ses kalitesi ve kullanılabilirliği değişebilir; telaffuzunu değerlendirmez.
Türkçe cihaz sesi bulunamadı. Metni yine de okuyabilirsin.
Dikkat et
Öğrenciler kendi dillerindeki özne yapısını aktarıp Ben su lazım der; kişi yönelme durumunda olmalıdır. Ayrıca gidiyorum istiyorum gibi kurulumlara dikkat edin; olumsuzluk istemek üzerindedir: gitmek istemiyorum.
Kendin dene
istemek fiilini şimdiki zamanda tamamlayın.
Cevabı veya örnek cevabı göster
istiyorum
istiyorum: iste- gövdesinin sonundaki e düşer, -um birinci tekil kişi ekidir.
Gereksinimi olan kişiyi yazın: bana mı, ben mi?
Cevabı veya örnek cevabı göster
Bana
Bana: gereksinimi olan kişi yönelme durumunda söylenir; ben düzensiz olarak bana olur.
Cümleyi olumsuz yapın.
Cevabı veya örnek cevabı göster
istemiyoruz
istemiyoruz: olumsuzluk eki -me- istemek fiiline gelir, gitmek mastarına gelmez.
istemek fiilini uygun biçimde tamamlayın.
Cevabı veya örnek cevabı göster
istiyor / istiyorlar
istiyor ya da istiyorlar: çoğul bir adın ardından fiil çoğunlukla tekil kalır, ancak istiyorlar da doğrudur.
Alıştırma turu
Soruları cevapla, ardından mümkün olduğunda Türkçe cümleleri ve sözcükleri yeniden kur. Puanını kaydediyoruz.
istemek fiilini şimdiki zamanda tamamlayın.
Gereksinimi olan kişiyi yazın: bana mı, ben mi?
Cümleyi olumsuz yapın.
istemek fiilini uygun biçimde tamamlayın.
Kelimelere doğru sırayla dokun.
Kelimelere doğru sırayla dokun.
Kelimelere doğru sırayla dokun.
Bu sözcüğü oluşturmak için parçalara doğru sırayla dokun:
Bu sözcüğü oluşturmak için parçalara doğru sırayla dokun:
İlerlemeni koru
Alıştırma sonuçlarını hesabına kaydetmek için ücretsiz kaydol.
Kaydol ve kaydetZaten hesabım varBugün kullan
Öğrencilerden ikisi isteklerini, ikisi gereksinimlerini anlatan dört cümle yazmalarını ve lazım cümlelerinde kişinin yönelme durumunda olup olmadığını denetlemelerini isteyin.