Chcieć i potrzebować: istemek i lazım

Zasada

istemek („chcieć”) to czasownik regularny: istiyorum, istiyorsun, istiyor, istiyoruz, istiyorsunuz, istiyorlar. Łączy się z rzeczownikiem (çay istiyorum; dopełnienie określone ma biernik: bu kitabı istiyorum) albo z bezokolicznikiem na -mek/-mak (gitmek istiyorum). Potrzebę wyraża lazım („potrzebne”): osoba, która potrzebuje, stoi w celowniku (bana, sana, ona, bize, size, onlara), a to, czego trzeba, nie ma końcówki: Bana su lazım. lazım nigdy nie zmienia się według osoby.

Przykłady

• Ben bir çay istiyorum.Chcę herbaty.
• Yarın eve gitmek istiyorum.Chcę jutro iść do domu.
• Bana biraz su lazım.Potrzebuję trochę wody.Osoba, która potrzebuje, stoi w celowniku (bana, „mi”); to, czego trzeba, nie ma końcówki. Lazım nie zmienia się według osoby.
• Sana para lazım mı?Potrzebujesz pieniędzy?
• Bu kitabı istiyorum.Chcę tę książkę.Dopełnienie określone (ta książka) ma biernik: kitabı. Nieokreślone go nie ma: bir kitap istiyorum.
• Çocuklar dondurma istiyor.Dzieci chcą lodów.Przy podmiocie w liczbie mnogiej czasownik zwykle stoi w liczbie pojedynczej: çocuklar istiyor. Istiyorlar też jest możliwe.
• Biz sinemaya gitmek istemiyoruz.Nie chcemy iść do kina.
• Bugün dinlenmek lazım.Dziś trzeba odpocząć.Bez osoby lazım z samym bezokolicznikiem mówi, co trzeba zrobić w ogóle. Dla siebie dodaj końcówkę dzierżawczą: gitmem lazım, „muszę iść”.
• içmekpićiç·mek-mek / -mak: bezokolicznik
• almakbrać, kupowaćal·mak-mek / -mak: bezokolicznik

Uważaj

Nie mów Ben su lazım: ten, kto potrzebuje, nie jest podmiotem, lecz „mi” w celowniku, czyli Bana su lazım. Po istemek drugi czasownik zostaje w bezokoliczniku (gitmek istiyorum, nie gidiyorum istiyorum), a przeczenie dostaje istemek: istemiyorum.

Spróbuj samodzielnie

1. Uzupełnij istemek w czasie teraźniejszym: Chcę herbaty.

   Pokaż odpowiedź lub przykładową odpowiedź

   istiyorum

   istiyorum: końcowe e w iste- wypada przed -iyor, a -um oznacza „ja”.

2. Dodaj osobę: Potrzebuję wody.

   Pokaż odpowiedź lub przykładową odpowiedź

   Bana

   Bana: osoba, która potrzebuje, stoi w celowniku, a ben zmienia się nieregularnie w bana, nie w bene.

3. Utwórz przeczenie: Nie chcemy iść do domu.

   Pokaż odpowiedź lub przykładową odpowiedź

   istemiyoruz

   istemiyoruz: przeczenie -me- należy do istemek, nie do gitmek, a -uz oznacza „my”.

4. Uzupełnij formą istemek: Dzieci chcą wody.

   Pokaż odpowiedź lub przykładową odpowiedź

   istiyor / istiyorlar

   istiyor lub istiyorlar: po rzeczowniku w liczbie mnogiej czasownik stoi zwykle w liczbie pojedynczej, ale istiyorlar też jest poprawne.

Użyj tego dzisiaj

Napisz cztery zdania: dwa o tym, czego chcesz, i dwa o tym, czego potrzebujesz. W każdym zdaniu z lazım sprawdź, czy osoba stoi w celowniku.