Öğrencilerin -ki ekini bulunma durumundan, zaman sözcüklerinden ve tamlayandan sonra doğru kullanmaları için kısa bir not.
Temel fikir
Ek, bulunma durumundan (evdeki), zaman bildiren sözcüklerden (yarınki) ve tamlayan ekinden (benimki, Ali'ninki) sonra gelir; ünlü uyumuna girmez. Yalnız dünkü ve bugünkü -kü ile yazılır. Ad yerine kullanılınca çekimlenir: evdekiler, benimkini.
| Eklendiği yer | Biçim | Örnek |
|---|---|---|
| -de / -da / -te / -ta | -ki | evdeki, masadaki, kitaptaki |
| yarın, akşam, önce | -ki | yarınki, akşamki, önceki |
| dün, bugün | -kü | dünkü, bugünkü |
| benim, Ali'nin, bizim | -ki | benimki, Ali'ninki, bizimki |
| -ki + -ler, -i, -de | -ki | evdekiler, benimkini, benimkinde |
Örnekler
- Ben dünkü filmi beğenmedim.
- Senin telefonun masada, benimki çantada.Benimki, benim telefonum demektir; ad yinelenmez.
- Annem bugünkü toplantıya gelmiyor.Yalnız dün ve bugün sözcükleri -ki yerine -kü alır: dünkü, bugünkü.
- evdekilerevdeBulunma durumu eki: -de / -da / -te / -taki-ki eki: evdeki, bugünkü, benimkilerÇoğul eki: -ler / -lar
- Ankara'dakiAnkara'daBulunma durumu eki: -de / -da / -te / -taki-ki eki: evdeki, bugünkü, benimki
- masamızdakimasamızİyelik eki, biz: -(i)miz / -(ı)mız / -(u)muz / -(ü)müzdaBulunma durumu eki: -de / -da / -te / -taki-ki eki: evdeki, bugünkü, benimki
- Ayşe'ninkiniAyşe'ninİlgi durumu eki: -in / -ın / -un / -ünki-ki eki: evdeki, bugünkü, benimkiniBelirtme durumu eki: -i / -ı / -u / -ü-ki'den sonra durum eki gelirse araya kaynaştırma n girer: -ki + n + i. Burada -ni nesneyi belirtir.
- yanındakiyanıÜçüncü kişi iyelik eki: -i / -ı / -u / -ü ve -sinKaynaştırma n'si: evinde, evinden, evinedaBulunma durumu eki: -de / -da / -te / -taki-ki eki: evdeki, bugünkü, benimki
- Yukarıdaki odada kimse yok.Yukarıda zaten 'üstte' demektir; -ki onu addan önce gelen bir sıfata çevirir.
Sesli okuma, cihazındaki yapay bir Türkçe sesi kullanır. Ses kalitesi ve kullanılabilirliği değişebilir; telaffuzunu değerlendirmez.
Türkçe cihaz sesi bulunamadı. Metni yine de okuyabilirsin.
Dikkat et
Öğrenciler eki yalın ada getirir (evki) ya da yüklemde kullanır (Annem evdeki, doğrusu Annem evde). Ayrı yazılan bağlaç ki ile de karıştırılır.
Kendin dene
mutfak sözcüğüne bulunma durumu ekini ve -ki ekini getirin.
Cevabı veya örnek cevabı göster
mutfaktaki
mutfaktaki: mutfak sert ünsüz k ile bittiği için bulunma eki -ta olur; -ki değişmeden eklenir.
bugün sözcüğüne -ki ekini getirin.
Cevabı veya örnek cevabı göster
bugünkü
bugünkü: bugün sözcüğünde ek -kü biçimindedir.
ben sözcüğünden -ki ile 'benim olan'ı kurun.
Cevabı veya örnek cevabı göster
benimki
benimki: -ki, tamlayan ekli benim sözcüğüne gelir; ad yinelenmez.
Ali adından -ki ile 'Ali'ye ait olan'ı kurun.
Cevabı veya örnek cevabı göster
Ali'ninki
Ali'ninki: özel adın sonuna kesme işareti konur, Ali'nin sözcüğüne -ki eklenir.
Alıştırma turu
Soruları cevapla, ardından mümkün olduğunda Türkçe cümleleri ve sözcükleri yeniden kur. Puanını kaydediyoruz.
mutfak sözcüğüne bulunma durumu ekini ve -ki ekini getirin.
bugün sözcüğüne -ki ekini getirin.
ben sözcüğünden -ki ile 'benim olan'ı kurun.
Ali adından -ki ile 'Ali'ye ait olan'ı kurun.
Kelimelere doğru sırayla dokun.
Kelimelere doğru sırayla dokun.
Kelimelere doğru sırayla dokun.
Bu sözcüğü oluşturmak için parçalara doğru sırayla dokun:
Bu sözcüğü oluşturmak için parçalara doğru sırayla dokun:
İlerlemeni koru
Alıştırma sonuçlarını hesabına kaydetmek için ücretsiz kaydol.
Kaydol ve kaydetZaten hesabım varBugün kullan
Öğrencilerden odalarındaki bir eşya, dün ya da bugün olan bir şey ve bir eşyanın sahibi hakkında birer cümle yazmalarını isteyin.