almak: kopen, krijgen, nemen

Het idee

Almak betekent iets in handen krijgen: het kopen (ekmek almak), het ontvangen (mektup almak) of het nemen. De stam al- is regelmatig en heeft een achterklinker, dus volgen -ıyor, -dı en -acak: alıyorum, aldım, alacağım. De k van -acak wordt ğ voor een persoonsuitgang die met een klinker begint: alacağım, alacağız, maar alacaksın. Waar iets vandaan komt, krijgt -den: annemden aldım.

Voorbeelden

• Ben ekmek alıyorum.Ik koop brood.
• Dün yeni bir telefon aldım.Gisteren heb ik een nieuwe telefoon gekocht.
• Annemden bir mektup aldım.Ik heb een brief van mijn moeder gekregen.De persoon van wie je iets krijgt, krijgt -den: annemden. Met -de (annemde) zou het bij mijn moeder betekenen.
• Yarın bilet alacağım.Morgen koop ik een kaartje.In alacağım wordt de k van -acak een ğ, omdat de uitgang -ım met een klinker begint.
• Her gün otobüse biniyorum.Ik neem elke dag de bus.In de bus stap je met binmek (otobüse binmek); almak zou betekenen dat je hem koopt of krijgt.
• Burada fotoğraf çekiyoruz.We maken hier foto's.Een foto maak je met çekmek (letterlijk „trekken”); fotoğraf almak zeg je niet.
• Bu çantayı kim aldı?Wie heeft deze tas gekocht?Een bepaald voorwerp krijgt de accusatief: bu çantayı. Het vraagwoord kim staat voor het werkwoord.
• alıyorlarzij kopenal·ıyor-iyor / -ıyor / -uyor / -üyor: nu bezig·larHet meervoud -ler / -lar: vorm en plaats
• almadımik heb niet gekochtal·madı-medi / -madı: de ontkennende verleden tijd·mPersoonsuitgangen van de verleden tijd: -m, -n, -k, -niz, -ler

Let op

Almak is niet het algemene werkwoord voor Nederlands „nemen”. Een foto maak je met çekmek (fotoğraf çekmek) en in de bus stap je met binmek (otobüse binmek); fotoğraf almak zeggen Turken niet.

Probeer het zelf

1. Zet almak in de toekomende tijd voor ben: Morgen koop ik een kaartje.

   Toon het antwoord of een voorbeeldantwoord

   alacağım

   alacağım: de k van -acak wordt ğ, omdat de uitgang -ım met een klinker begint.

2. Zet almak in de verleden tijd voor biz: Gisteren hebben we een boek gekocht.

   Toon het antwoord of een voorbeeldantwoord

   aldık

   aldık: na de stemhebbende l is de verleden uitgang -dı, en -k staat voor „wij”.

3. Zet almak in de tegenwoordige tijd (-iyor) voor sen: Je koopt nu melk.

   Toon het antwoord of een voorbeeldantwoord

   alıyorsun

   alıyorsun: de stam eindigt op een medeklinker, dus -ıyor sluit direct aan; de achterklinker a geeft ı, daarna -sun voor „jij”.

4. Zet het juiste werkwoord in de verleden tijd: Ali heeft gisteren een foto gemaakt.

   Toon het antwoord of een voorbeeldantwoord

   çekti

   çekti: foto's maak je met çekmek, niet met almak; de k is stemloos, dus de uitgang is -ti.

Gebruik het vandaag

Schrijf drie zinnen over winkelen en post: iets wat je hebt gekocht, iets wat je van iemand kreeg (met -den) en iets wat je morgen gaat kopen.