Öğrencilerin bilmek fiilini üç biçimde çekimleyip tanımak ile ayırması için kısa bir not.
Temel fikir
Bilmek bilgi, cevap ve beceri bildirir: cevabı biliyorum, yüzmeyi biliyorum. Kök ünsüzle bittiği için şimdiki zamanda tam -iyor gelir: biliyorum; olumsuzu bilmiyorum, geçmişi bildim.
| Kişi | Şimdiki zaman | Geçmiş zaman | Olumsuz şimdiki | Olumsuz geçmiş |
|---|---|---|---|---|
| ben | biliyorum | bildim | bilmiyorum | bilmedim |
| sen | biliyorsun | bildin | bilmiyorsun | bilmedin |
| o | biliyor | bildi | bilmiyor | bilmedi |
| biz | biliyoruz | bildik | bilmiyoruz | bilmedik |
| siz | biliyorsunuz | bildiniz | bilmiyorsunuz | bilmediniz |
| onlar | biliyorlar | bildiler | bilmiyorlar | bilmediler |
Örnekler
- Ben cevabı biliyorum.
- Sen onun adını biliyor musun?Özne olan sen düşebilir, mi ayrı yazılır: Onun adını biliyor musun? Ad nesnedir, bu yüzden belirtme durumu alır: adını.
- Annem üç dil biliyor.dil gibi belirsiz bir nesnede belirtme eki kullanılmaz: üç dil biliyor.
- Ben o soruyu bilmedim.Geçmişte bilmedim, cevabın o anda aklınızda olmadığını söyler; sınav sorusunda olduğu gibi. Kök bil- kalır, -me- ise -di'den önce gelir.
- Ben yüzmeyi biliyorum.Bir şeyi yapmayı bildiğinizi söylemek için fiil -me ile addan sonra belirtme durumunda kullanılır: yüz-me-yi. Araya giren y iki ünlüyü ayırır.
- Ayşe'yi tanıyorum ama adresini bilmiyorum.Tanımak tanıştığınız kişi için, bilmek ise adres gibi bir bilgi için kullanılır. Kesme işareti özel adı -yi ekinden ayırır.
- biliyorumbiliyorŞimdiki zaman eki: -iyor / -ıyor / -uyor / -üyorumKişi ekleri: -im, -sin, -iz, -siniz
- bilmiyorumbilmiyorOlumsuz şimdiki zaman: -mıyor, -miyor, -muyor, -müyorumKişi ekleri: -im, -sin, -iz, -siniz
- bildikbildiGörülen geçmiş zaman eki: -di, -dı, -du, -dü, -ti, -tı, -tu, -tükGörülen geçmişte kişi ekleri (k tipi)
Sesli okuma, cihazındaki yapay bir Türkçe sesi kullanır. Ses kalitesi ve kullanılabilirliği değişebilir; telaffuzunu değerlendirmez.
Türkçe cihaz sesi bulunamadı. Metni yine de okuyabilirsin.
Dikkat et
Kendi dilinde tek fiille hem bilgiyi hem kişiyi anlatan öğrenciler Ayşe'yi biliyorum der. Kişi için tanımak gerektiğini, Ayşe'yi tanıyorum örneğiyle gösterin.
Kendin dene
Ben cevabı ___. (bilmek)
Cevabı veya örnek cevabı göster
biliyorum
biliyorum: kök bil- ünsüzle bitince tam -iyor gelir; -um ben kişisidir.
Sen adresi ___. (bilmek: olumsuz)
Cevabı veya örnek cevabı göster
bilmiyorsun
bilmiyorsun: olumsuzluk eki -mi- kökten hemen sonra, -yor'dan önce gelir; -sun sen kişisidir.
Deniz'i ___. (tanımak: ben)
Cevabı veya örnek cevabı göster
tanıyorum
tanıyorum: Deniz tanışılan bir kişidir, fiil tanımak; kök ünlüyle bittiği için yalnız -yor-um eklenir.
Öğrenci soruyu ___. (bilmek: olumsuz geçmiş)
Cevabı veya örnek cevabı göster
bilmedi
bilmedi: olumsuzluk eki -me- geçmiş zaman eki -di'den önce gelir; o kişisinde ek yoktur.
Alıştırma turu
Soruları cevapla, ardından mümkün olduğunda Türkçe cümleleri ve sözcükleri yeniden kur. Puanını kaydediyoruz.
Ben cevabı ___. (bilmek)
Sen adresi ___. (bilmek: olumsuz)
Deniz'i ___. (tanımak: ben)
Öğrenci soruyu ___. (bilmek: olumsuz geçmiş)
Kelimelere doğru sırayla dokun.
Kelimelere doğru sırayla dokun.
Kelimelere doğru sırayla dokun.
Bu sözcüğü oluşturmak için parçalara doğru sırayla dokun:
Bu sözcüğü oluşturmak için parçalara doğru sırayla dokun:
İlerlemeni koru
Alıştırma sonuçlarını hesabına kaydetmek için ücretsiz kaydol.
Kaydol ve kaydetZaten hesabım varBugün kullan
Öğrencilerden iki bilgi, bir beceri, bir kişi ve bilmedikleri bir şey için beş cümle yazmalarını ve her birinde fiili sınamalarını isteyin.