girmek fiili: girilen yer ve yönelme durumu

Temel fikir

Girmek düzenli bir fiildir; kök gir- her ekten önce aynen kalır: giriyorum, girdim, gireceğim. Girilen yer yönelme durumunda (-e/-a), geçilen yer çıkma durumunda (-den/-dan) olur: odaya girmek, kapıdan girmek.

Örnekler

• Ben odaya giriyorum.Girilen yer yönelme durumunda olur: oda ünlüyle bittiği için araya y girer, odaya. Özne olan ben düşebilir: Odaya giriyorum.
• Kedi dün gece mutfağa girdi.mutfak sözcüğünün k'si yönelme ekinin ünlüsü önünde ğ olur: mutfağa. Geçmiş zaman eki r ötümlü olduğu için -di'dir: girdi.
• Yarın sınava gireceğim.Sınava girmek sınava katılmanın olağan söylenişidir. -ecek ekinin k'si -im'in ünlüsü önünde ğ olur: gireceğim; gir- kökü değişmez.
• Lütfen içeri girin.İçeri sözcüğü zaten içeriye anlamındadır ve hâl eki almaz. Girin saygılı ya da çoğul emirdir: gir + in.
• Annem geçen ay yeni bir işe girdi.İşe girmek bir işte çalışmaya başlamaktır; iş girilen yer sayıldığı için yönelme durumu alır: işe.
• Müşteriler yan kapıdan giriyor.İçeri giriş yolu çıkma durumuyla gösterilir: kapıdan. Varılan yer ise -e/-a alır.
• giriyorumgir·iyorŞimdiki zaman eki: -iyor / -ıyor / -uyor / -üyor·umKişi ekleri: -im, -sin, -iz, -siniz
• gireceğimgir·eceğGelecek zaman eki: -ecek / -acak·imKişi ekleri: -im, -sin, -iz, -siniz
• girdimgir·diGörülen geçmiş zaman eki: -di, -dı, -du, -dü, -ti, -tı, -tu, -tü·mGörülen geçmişte kişi ekleri (k tipi)

Dikkat et

Anadilinde 'girmek' geçişli olan öğrenciler odayı girdim der; doğrusu odaya girdim. Yer zarfı içeri ek almaz: içeri girdim.

Kendin dene

1. Boşluğu girmek fiilinin şimdiki zamanıyla doldurun.

   Cevabı veya örnek cevabı göster

   giriyoruz

   giriyoruz: şimdiki zaman eki -iyor kökün hemen ardına gelir, biz kişi eki ünlü uyumuyla -uz olur; kök r ile bittiği için gir- değişmez.

2. Boşluğu girmek fiilinin geçmiş zamanıyla doldurun.

   Cevabı veya örnek cevabı göster

   girdin

   girdin: geçmiş zaman eki -di'deki d, ötümlü r'den sonra gelir; sen için -n eklenir.

3. Boşluğu girmek fiilinin gelecek zamanıyla doldurun.

   Cevabı veya örnek cevabı göster

   gireceksiniz

   gireceksiniz: kökün ünlüsü i olduğu için ek -ecek olur, siz için -siniz gelir; k ünsüz önünde olduğundan yumuşamaz.

4. Boşluğa uygun hâl ekini ekleyin.

   Cevabı veya örnek cevabı göster

   mağazaya

   mağazaya: mağaza ünlüyle bittiği için yönelme ekinden önce kaynaştırma y gelir; fiil girilen yeri belirttiği için belirtme durumu değil yönelme durumu gerekir.

Bugün kullan

Öğrencilerden bugün, dün ve yarın girdikleri yerleri anlatan üç cümle yazmalarını ve her yerdeki yönelme ekini işaretlemelerini isteyin.