Öğrencilerin yaşamak fiilini dört biçimde çekip nerede yaşadıklarını söylemeleri için kısa bir not.
Temel fikir
Kök yaşa- ünlüyle biter. Şimdiki zamanda son a düşer (yaşıyorum), geçmişte kalır (yaşadım), gelecekte araya y girer ve k yumuşar (yaşayacağım). Yaşanılan yer bulunma durumunda gelir: Bursa'da yaşıyorum.
| Kişi | Şimdiki zaman | Geçmiş zaman | Gelecek zaman | Olumsuz şimdiki zaman |
|---|---|---|---|---|
| ben | yaşıyorum | yaşadım | yaşayacağım | yaşamıyorum |
| sen | yaşıyorsun | yaşadın | yaşayacaksın | yaşamıyorsun |
| o | yaşıyor | yaşadı | yaşayacak | yaşamıyor |
| biz | yaşıyoruz | yaşadık | yaşayacağız | yaşamıyoruz |
| siz | yaşıyorsunuz | yaşadınız | yaşayacaksınız | yaşamıyorsunuz |
| onlar | yaşıyorlar | yaşadılar | yaşayacaklar | yaşamıyorlar |
Örnekler
- Dedem küçük bir köyde yaşıyor.
- Biz geçen yıl Almanya'da yaşadık.
- Teyzem gelecek yıl Ankara'da yaşayacak.
- Nerede yaşıyorsun?
- Bu evde artık kimse yaşamıyor.Kimse olumsuz fiille kullanılır: yaşamıyor. Olumsuzluk eki -ma-, -yor önünde -mı- olur.
- Balıklar suda yaşar.Yaşar geniş zamandır; genel doğruları anlatır. Bu dersin tablosunda yoktur, yaşa- köküne yalnızca -r gelir.
- Bu kaplumbağa yüz yıl yaşadı.Süre varsa ve yer yoksa yaşamak hayatta olmak, uzun yaşamak demektir: yüz yıl yaşadı.
- yaşıyorumyaşıyorŞimdiki zaman eki: -iyor / -ıyor / -uyor / -üyorumKişi ekleri: -im, -sin, -iz, -siniz
- yaşayacağızyaşayKaynaştırma ünsüzü -y-: arabaya, kapıyıacağGelecek zaman eki: -ecek / -acakızKişi ekleri: -im, -sin, -iz, -siniz
Sesli okuma, cihazındaki yapay bir Türkçe sesi kullanır. Ses kalitesi ve kullanılabilirliği değişebilir; telaffuzunu değerlendirmez.
Türkçe cihaz sesi bulunamadı. Metni yine de okuyabilirsin.
Dikkat et
Öğrenciler yaşayorum yazar; şimdiki zamanda ünlü düşer, gelecekte düşmez. Yer belirtilmezse yaşıyor "hayatta" anlamına gelir: Dedem yaşıyor.
Kendin dene
Şimdiki zamanı yazın: Siz Bursa'da yaşıyorsunuz.
Cevabı veya örnek cevabı göster
yaşıyorsunuz
yaşıyorsunuz: kökün sonundaki a -ıyor önünde düşer; -sunuz siz kişi ekidir.
Geçmiş zamanı yazın: Biz iki yıl Antalya'da yaşadık.
Cevabı veya örnek cevabı göster
yaşadık
yaşadık: ünlüden sonra geçmiş zaman eki d ile başlar, kalın ünlü -dı getirir; -k biz kişi ekidir.
Gelecek zamanı yazın: Onlar gelecek yıl köyde yaşayacaklar.
Cevabı veya örnek cevabı göster
yaşayacaklar
yaşayacaklar: ünlüyle biten köke y girer, kalın ünlü -acak getirir; -lar ünsüzle başladığı için k yumuşamaz.
Olumsuz şimdiki zamanı yazın: Bu evde kimse yaşamıyor.
Cevabı veya örnek cevabı göster
yaşamıyor
yaşamıyor: olumsuzluk eki -ma- -yor önünde -mı- olur; üçüncü kişide kişi eki yoktur.
Alıştırma turu
Soruları cevapla, ardından mümkün olduğunda Türkçe cümleleri ve sözcükleri yeniden kur. Puanını kaydediyoruz.
Şimdiki zamanı yazın: Siz Bursa'da yaşıyorsunuz.
Geçmiş zamanı yazın: Biz iki yıl Antalya'da yaşadık.
Gelecek zamanı yazın: Onlar gelecek yıl köyde yaşayacaklar.
Olumsuz şimdiki zamanı yazın: Bu evde kimse yaşamıyor.
Kelimelere doğru sırayla dokun.
Kelimelere doğru sırayla dokun.
Kelimelere doğru sırayla dokun.
Bu sözcüğü oluşturmak için parçalara doğru sırayla dokun:
Bu sözcüğü oluşturmak için parçalara doğru sırayla dokun:
İlerlemeni koru
Alıştırma sonuçlarını hesabına kaydetmek için ücretsiz kaydol.
Kaydol ve kaydetZaten hesabım varBugün kullan
Öğrencilerden şimdi, geçmişte ve gelecekte nerede yaşadıklarını anlatan üç cümle yazmalarını ve zaman ekini denetlemelerini isteyin.