Öğrencilerin oturmak fiilini üç zamanda çekip yer bildiren sözcüğü doğru durumla kullanmaları için kısa bir not.
Temel fikir
Oturmak hem oturma hem ikamet anlamı taşır; oturuyorum iki anlama da gelebilir. Oturulan ya da yaşanılan yer bulunma durumunda (Bursa'da oturuyorum), oturmak için yönelinen yer yönelme durumunda gelir (koltuğa oturdum). Kök otur ünsüzle biter ve son ünlüsü u olduğu için ekler yuvarlaklaşır: oturuyorum, oturdum; -acak yuvarlaklaşmaz, ünlü önünde -acağ olur: oturacağım.
| Kişi | Şimdiki zaman | Geçmiş zaman | Gelecek zaman |
|---|---|---|---|
| ben | oturuyorum | oturdum | oturacağım |
| sen | oturuyorsun | oturdun | oturacaksın |
| o | oturuyor | oturdu | oturacak |
| biz | oturuyoruz | oturduk | oturacağız |
| siz | oturuyorsunuz | oturdunuz | oturacaksınız |
| onlar | oturuyorlar | oturdular | oturacaklar |
Örnekler
- Ben İstanbul'da oturuyorum.
- Çocuklar yerde oturuyor.
- Biz dün akşam balkonda oturduk.
- Lütfen koltuğa oturun.Oturulacak yere yönelme durumu gelir: koltuğa. koltuk sözcüğünün k'si ünlüden önce ğ olur. Oturun saygılı ya da çoğul emir biçimidir.
- Nerede oturuyorsunuz?Nerede oturuyorsunuz? oturulan yeri sormanın olağan yoludur. -sunuz eki siz içindir: birkaç kişi ya da saygıyla tek kişi.
- Gelecek yıl Bursa'da oturacağız.-acak ekinin k'si, -ız ekinin ünlüsünden önce ğ olur: oturacak, ama oturacağız. Şehir adıyla oturmak burada ikamet etmek demektir.
- oturuyorumoturuyorŞimdiki zaman eki: -iyor / -ıyor / -uyor / -üyorumKişi ekleri: -im, -sin, -iz, -siniz
- oturdularoturduGörülen geçmiş zaman eki: -di, -dı, -du, -dü, -ti, -tı, -tu, -tülarGörülen geçmişte kişi ekleri (k tipi)
Sesli okuma, cihazındaki yapay bir Türkçe sesi kullanır. Ses kalitesi ve kullanılabilirliği değişebilir; telaffuzunu değerlendirmez.
Türkçe cihaz sesi bulunamadı. Metni yine de okuyabilirsin.
Dikkat et
Öğrenciler yer adını yanlış durumda kullanır: Bursa'ya oturuyorum yanlıştır, doğrusu Bursa'da oturuyorum. Koltuğa oturdum ile koltukta oturdum arasındaki anlam farkını da örnekle gösterin.
Kendin dene
koltuk sözcüğüne yönelme durumu ekini getirin.
Cevabı veya örnek cevabı göster
koltuğa
koltuğa: oturulacak yer yönelme durumunda gelir; koltuk sözcüğünün k'si ünlüden önce ğ olur, kalın ünlü u ek olarak -a getirir.
otur- kökünü biz için geçmiş zamanda çekimleyin.
Cevabı veya örnek cevabı göster
oturduk
oturduk: kök ötümlü r ile bittiği için geçmiş zaman eki d ile başlar; son ünlü u eki -du yapar, -k biz kişi ekidir.
otur- kökünü sen için şimdiki zamanda çekimleyin.
Cevabı veya örnek cevabı göster
oturuyorsun
oturuyorsun: kök ünsüzle bittiği için -uyor doğrudan eklenir; yuvarlak ünlüden sonra u gelir, -sun sen kişi ekidir.
otur- kökünü onlar için gelecek zamanda çekimleyin.
Cevabı veya örnek cevabı göster
oturacaklar
oturacaklar: -acak iki biçimlidir ve yuvarlaklaşmaz; -lar ünsüzle başladığı için k de değişmez.
Alıştırma turu
Soruları cevapla, ardından mümkün olduğunda Türkçe cümleleri ve sözcükleri yeniden kur. Puanını kaydediyoruz.
koltuk sözcüğüne yönelme durumu ekini getirin.
otur- kökünü biz için geçmiş zamanda çekimleyin.
otur- kökünü sen için şimdiki zamanda çekimleyin.
otur- kökünü onlar için gelecek zamanda çekimleyin.
Kelimelere doğru sırayla dokun.
Kelimelere doğru sırayla dokun.
Kelimelere doğru sırayla dokun.
Bu sözcüğü oluşturmak için parçalara doğru sırayla dokun:
Bu sözcüğü oluşturmak için parçalara doğru sırayla dokun:
İlerlemeni koru
Alıştırma sonuçlarını hesabına kaydetmek için ücretsiz kaydol.
Kaydol ve kaydetZaten hesabım varBugün kullan
Öğrencilerden nerede oturduklarını, bugün nerede oturduklarını ve gelecek yıl nerede oturacaklarını anlatan üç cümle yazmalarını ve durum ekini denetlemelerini isteyin.