Öğrencilerin inmek fiilini üç zamanda çekmesi ve neyden, nerede ya da nereye indiklerini doğru durum ekiyle söylemesi için kısa bir not.
Temel fikir
Gövde in- ünsüzle biter ve ince ünlülüdür: şimdiki zamanda iniyorum, geçmişte indim (yumuşak ünsüzden sonra d), gelecekte ineceğim (k ünlü önünde ğ olur). Olumsuzu inmiyorum'dur. İnilen taşıt çıkma durumundadır (otobüsten), inilen durak bulunma durumundadır (durakta), varılan yer ya da değer yönelme durumundadır (Ankara'ya, sıfıra). Fiil geçişsizdir; nesneli karşılığı indirmek'tir.
| Kişi | Şimdiki zaman | Geçmiş zaman | Gelecek zaman |
|---|---|---|---|
| ben | iniyorum | indim | ineceğim |
| sen | iniyorsun | indin | ineceksin |
| o | iniyor | indi | inecek |
| biz | iniyoruz | indik | ineceğiz |
| siz | iniyorsunuz | indiniz | ineceksiniz |
| onlar | iniyorlar | indiler | inecekler |
Örnekler
- Ben bir sonraki durakta ineceğim.İnilen durak bulunma durumundadır: durakta (k sert ünsüz olduğu için -ta). Ben düşebilir, çünkü -im kişiyi zaten gösterir.
- Biz dün akşam trenden indik.İnilen taşıt çıkma durumundadır: trenden, trende değil. in- kökünün geçmişi indik'tir; n yumuşak ünsüz olduğu için ek d ile başlar.
- Çocuk her sabah merdivenden iniyor.İnmek, aşağı gitmeyi de anlatır; inilen yer çıkma durumunda olur: merdivenden. Her sabah cümlenin başına da gelebilir.
- Uçak Ankara'ya inecek.Uçak için inmek, yere konmaktır; konulan yer yönelme durumundadır: Ankara'ya. -ecek'in k'si arkasından ek gelmediği için yumuşamaz.
- Gece sıcaklık sıfıra indi.İnmek, bir değerin düştüğünü de anlatır; ulaşılan değer yönelme durumundadır: sıfıra (sıfır'ın son ünlüsü kalın olduğu için -a).
- Neden inmiyorsun?Olumsuzluk eki -mi- kök ile -yor arasına girer: in-mi-yor-sun. Neden soru sözcüğü genellikle başta durur.
- iniyoruminiyorŞimdiki zaman eki: -iyor / -ıyor / -uyor / -üyorumKişi ekleri: -im, -sin, -iz, -siniz
- ineceğimineceğGelecek zaman eki: -ecek / -acakimKişi ekleri: -im, -sin, -iz, -siniz
- otobüstenotobüstenAyrılma durumu eki: -den / -dan / -ten / -tan
Sesli okuma, cihazındaki yapay bir Türkçe sesi kullanır. Ses kalitesi ve kullanılabilirliği değişebilir; telaffuzunu değerlendirmez.
Türkçe cihaz sesi bulunamadı. Metni yine de okuyabilirsin.
Dikkat et
Öğrenciler taşıtı yönelme ya da bulunma durumuna koyar (otobüse inmek, otobüste inmek); oysa ayrılınan şey çıkma durumundadır, binmek ise yönelme durumu ister. Ayrıca inyorum ve inıyorum yazımlarını denetleyin; doğrusu iniyorum'dur.
Kendin dene
in- kökünü ben için şimdiki zamanda çekimleyin.
Cevabı veya örnek cevabı göster
iniyorum
iniyorum: gövde ünsüzle biter, ince ünlü i ile -iyor doğrudan eklenir, -um kişi ekidir.
in- kökünü biz için geçmiş zamanda çekimleyin.
Cevabı veya örnek cevabı göster
indik
indik: n yumuşak bir ünsüzdür, bu yüzden geçmiş zaman eki d ile başlar; ince ünlü -di verir, -k biz kişisini gösterir.
in- kökünü sen için gelecek zamanda çekimleyin.
Cevabı veya örnek cevabı göster
ineceksin
ineceksin: ince ünlü -ecek verir; -sin ünsüzle başladığı için k yumuşamaz.
vapur sözcüğüne çıkma durumu ekini getirin.
Cevabı veya örnek cevabı göster
vapurdan
vapurdan: ayrılınan taşıt çıkma durumundadır; vapur yumuşak ünsüz r ile biter, bu yüzden d, kalın ünlü u ise -dan verir.
Alıştırma turu
Soruları cevapla, ardından mümkün olduğunda Türkçe cümleleri ve sözcükleri yeniden kur. Puanını kaydediyoruz.
in- kökünü ben için şimdiki zamanda çekimleyin.
in- kökünü biz için geçmiş zamanda çekimleyin.
in- kökünü sen için gelecek zamanda çekimleyin.
vapur sözcüğüne çıkma durumu ekini getirin.
Kelimelere doğru sırayla dokun.
Kelimelere doğru sırayla dokun.
Kelimelere doğru sırayla dokun.
Bu sözcüğü oluşturmak için parçalara doğru sırayla dokun:
Bu sözcüğü oluşturmak için parçalara doğru sırayla dokun:
İlerlemeni koru
Alıştırma sonuçlarını hesabına kaydetmek için ücretsiz kaydol.
Kaydol ve kaydetZaten hesabım varBugün kullan
Öğrencilerden bir yolculuk hakkında dört cümle yazmalarını isteyin: şimdiki, geçmiş, gelecek ve bir olumsuz. İnilen her taşıtın çıkma durumu ekini almış olup olmadığına bakın.