Öğrencilerin yazmak fiilini üç zamanda çekmesi ve olumsuzunu kurması için kısa bir not.
Temel fikir
Gövde yaz- değişmez. Şimdiki zamanda ünsüzle biten gövdeye -ıyor getirilir (yazıyorum); geçmişte son ses ötümlü z olduğu için -dı kullanılır (yazdım); gelecek zamanda -acak ünlüyle başlayan ekin önünde -acağ- olur (yazacağım). Yazılan yer yönelme durumuyla gösterilir: tahtaya yazmak.
| Kişi | Şimdiki zaman | Geçmiş | Gelecek |
|---|---|---|---|
| ben | yazıyorum | yazdım | yazacağım |
| sen | yazıyorsun | yazdın | yazacaksın |
| o | yazıyor | yazdı | yazacak |
| biz | yazıyoruz | yazdık | yazacağız |
| siz | yazıyorsunuz | yazdınız | yazacaksınız |
| onlar | yazıyorlar | yazdılar | yazacaklar |
Örnekler
- Ben mektup yazıyorum.Belirtisiz nesne mektup ek almaz. Özne olan ben düşebilir: Mektup yazıyorum.
- Dün akşam öğretmenimize yazdık.
- Yarın sana e-posta yazacağım.
- Ali tahtaya adını yazıyor.
- Bu kalem yazmıyor.
- Sen mektubu yazdın mı?Belirli, bilinen mektup belirtme durumuyla gelir: mektup sözcüğü mektubu olur, sondaki p ünlünün önünde b'ye yumuşar. Soru eki mı ayrı yazılır.
- yazıyorumyazıyorŞimdiki zaman eki: -iyor / -ıyor / -uyor / -üyorumKişi ekleri: -im, -sin, -iz, -siniz
- yazmıyorumyazmıyorOlumsuz şimdiki zaman: -mıyor, -miyor, -muyor, -müyorumKişi ekleri: -im, -sin, -iz, -siniz
- yazdılaryazdıGörülen geçmiş zaman eki: -di, -dı, -du, -dü, -ti, -tı, -tu, -tülarGörülen geçmişte kişi ekleri (k tipi)
Sesli okuma, cihazındaki yapay bir Türkçe sesi kullanır. Ses kalitesi ve kullanılabilirliği değişebilir; telaffuzunu değerlendirmez.
Türkçe cihaz sesi bulunamadı. Metni yine de okuyabilirsin.
Dikkat et
Öğrenciler yaptım, baktım gibi sert ünsüzlü örneklerden yaztım yazar ya da bağlayıcı ünlüyü atlayıp yazyorum der. z ötümlü olduğundan ek d ile başlar; ünsüzden sonra -yor tek başına gelmez. Ayrıca fiil, yazı adıyla karıştırılabilir.
Kendin dene
Boşluğu yazmak fiilinin şimdiki zaman çekimiyle doldurun (ben).
Cevabı veya örnek cevabı göster
yazıyorum
yazıyorum: gövde yaz- ünsüzle bittiği için kalın ünlüden sonra -ıyor gelir; -um ben kişisini gösterir.
Boşluğu yazmak fiilinin geçmiş zaman çekimiyle doldurun (biz).
Cevabı veya örnek cevabı göster
yazdık
yazdık: z ötümlü olduğundan geçmiş zaman eki -dı ile başlar; -k biz kişisini gösterir.
Boşluğu yazmak fiilinin gelecek zaman çekimiyle doldurun (ben).
Cevabı veya örnek cevabı göster
yazacağım
yazacağım: gelecek zaman eki -acak kalın ünlülüdür; ünlüyle başlayan ek gelince k, ğ olur.
Boşluğu yazmak fiilinin olumsuz şimdiki zaman çekimiyle doldurun (o).
Cevabı veya örnek cevabı göster
yazmıyor
yazmıyor: olumsuzluk eki -mı- gövdeden hemen sonra gelir, ardından -yor eklenir; üçüncü kişide kişi eki yoktur.
Alıştırma turu
Soruları cevapla, ardından mümkün olduğunda Türkçe cümleleri ve sözcükleri yeniden kur. Puanını kaydediyoruz.
Boşluğu yazmak fiilinin şimdiki zaman çekimiyle doldurun (ben).
Boşluğu yazmak fiilinin geçmiş zaman çekimiyle doldurun (biz).
Boşluğu yazmak fiilinin gelecek zaman çekimiyle doldurun (ben).
Boşluğu yazmak fiilinin olumsuz şimdiki zaman çekimiyle doldurun (o).
Kelimelere doğru sırayla dokun.
Kelimelere doğru sırayla dokun.
Kelimelere doğru sırayla dokun.
Bu sözcüğü oluşturmak için parçalara doğru sırayla dokun:
Bu sözcüğü oluşturmak için parçalara doğru sırayla dokun:
İlerlemeni koru
Alıştırma sonuçlarını hesabına kaydetmek için ücretsiz kaydol.
Kaydol ve kaydetZaten hesabım varBugün kullan
Öğrencilerden her gün, dün ve yarın ne yazdıklarını anlatan dört cümle yazmalarını ve her fiilin gövdesinin altını çizmelerini isteyin.