istemek of lazım: willen en nodig hebben

Het idee

İstemek is een werkwoord dat zegt wat je wilt; de persoon is het onderwerp en staat in de uitgang: Su istiyorum, Ali telefon istiyor. Lazım zegt wat nodig is en krijgt geen uitgang voor degene die iets nodig heeft. Die persoon staat in de datief, bana, sana, ona, bize, en het benodigde blijft kaal: Bana su lazım. Voor een tweede werkwoord neemt istemek de vorm op -mek (gitmek istiyorum), terwijl lazım de persoon op het werkwoordelijke zelfstandig naamwoord wil (gitmem lazım).

Voorbeelden

• Bana su lazım.Ik heb water nodig.Wie iets nodig heeft, staat in de datief: bana, sana, ona, bize. Lazım zelf verandert niet met de persoon. Letterlijk: „aan mij is water nodig“.
• Ben su istiyorum.Ik wil water.Hier is ben het onderwerp en de uitgang -um in istiyorum drukt het al uit, dus ben mag wegvallen: Su istiyorum.
• Ali'ye yeni bir telefon lazım.Ali heeft een nieuwe telefoon nodig.
• Ali yeni bir telefon istiyor.Ali wil een nieuwe telefoon.
• Şeker istemiyorum.Ik wil geen suiker.
• Bana şeker lazım değil.Ik heb geen suiker nodig.Lazım is geen werkwoord, dus je ontkent het met değil. Niet willen en niet nodig hebben zijn verschillend: je kunt suiker willen zonder het nodig te hebben.
• Eve gitmek istiyorum.Ik wil naar huis gaan.Na istemek blijft het andere werkwoord in de vorm op -mek en alleen istiyorum draagt de persoon.
• Eve gitmem lazım.Ik moet naar huis.Buiten dit niveau: bij lazım wordt het andere werkwoord een zelfstandig naamwoord met -me en de persoonsuitgang, git-me-m. Het hele patroon staat op de pagina over gerek en lazım.
• Sana ne lazım?Wat heb jij nodig?

Let op

Maak degene die iets nodig heeft niet het onderwerp: Ben su lazım is fout, zeg Bana su lazım. Houd ook de twee ontkenningen uit elkaar: Şeker istemiyorum betekent dat je suiker weigert, Bana şeker lazım değil alleen dat het niet nodig is.

Probeer het zelf

1. Ik heb water nodig. Vul het woord voor „aan mij” in.

   Toon het antwoord of een voorbeeldantwoord

   bana

   bana: lazım kan degene die iets nodig heeft niet als onderwerp hebben, dus wie water nodig heeft staat in de datief: bana, „aan mij”.

2. Ik wil thee. Gebruik istemek in de tegenwoordige tijd op -iyor.

   Toon het antwoord of een voorbeeldantwoord

   istiyorum

   istiyorum: istemek is een werkwoord, dus het onderwerp is ben; na -iyor betekent de uitgang -um „ik”.

3. We hebben brood nodig. Vul het ontbrekende woord in.

   Toon het antwoord of een voorbeeldantwoord

   lazım / gerek

   lazım: bize is al de datief van wie iets nodig heeft, en dat is het patroon van lazım; een werkwoord zou biz als onderwerp hebben.

4. Ik heb geen melk nodig. Vul het ontbrekende woord in.

   Toon het antwoord of een voorbeeldantwoord

   değil

   değil: lazım is geen werkwoord, dus değil ontkent het; istemiyorum zou zeggen dat je melk weigert, niet dat het overbodig is.

Gebruik het vandaag

Schrijf vier zinnen over je dag: twee met istemek over wat je wilt en twee met lazım over wat je nodig hebt. Zet bana of sana voor elke lazım.