istemek czy lazım: chcę, potrzebuję

Zasada

İstemek to czasownik, który mówi, czego ktoś chce; osoba jest jego podmiotem i końcówką: Su istiyorum, Ali telefon istiyor. Lazım mówi, co jest potrzebne, i nie ma końcówki osoby dla tego, kto potrzebuje. Ta osoba stoi w celowniku: bana, sana, ona, bize, a potrzebna rzecz zostaje bez końcówki: Bana su lazım. Przed kolejnym czasownikiem istemek bierze formę na -mek (gitmek istiyorum), a przy lazım osoba stoi na rzeczowniku odczasownikowym (gitmem lazım).

Przykłady

• Bana su lazım.Potrzebuję wody.Ten, kto potrzebuje, stoi w celowniku: bana, sana, ona, bize. Samo lazım nie zmienia się według osoby. Dosłownie: „mnie potrzebna jest woda”.
• Ben su istiyorum.Chcę wody.Tu podmiotem jest ben, a końcówka -um w istiyorum już to mówi, więc ben można pominąć: Su istiyorum.
• Ali'ye yeni bir telefon lazım.Ali potrzebuje nowego telefonu.
• Ali yeni bir telefon istiyor.Ali chce nowy telefon.
• Şeker istemiyorum.Nie chcę cukru.
• Bana şeker lazım değil.Nie potrzebuję cukru.Lazım nie jest czasownikiem, więc przeczy się je słowem değil. Nie chcieć i nie potrzebować to co innego: można chcieć cukru, którego się nie potrzebuje.
• Eve gitmek istiyorum.Chcę iść do domu.Po istemek drugi czasownik zostaje w formie na -mek, a osobę niesie tylko istiyorum.
• Eve gitmem lazım.Muszę iść do domu.Poza tym poziomem: przy lazım drugi czasownik staje się rzeczownikiem z -me i końcówką osoby, git-me-m. Cały wzór jest na stronie o gerek i lazım.
• Sana ne lazım?Czego potrzebujesz?

Uważaj

Nie rób z potrzebującego podmiotu: Ben su lazım jest błędne, powiedz Bana su lazım. Rozróżniaj też dwa przeczenia: Şeker istemiyorum znaczy, że nie chcesz cukru, a Bana şeker lazım değil tylko, że cukier nie jest potrzebny.

Spróbuj samodzielnie

1. Potrzebuję wody. Wstaw słowo oznaczające „mi”.

   Pokaż odpowiedź lub przykładową odpowiedź

   bana

   bana: lazım nie przyjmuje potrzebującego jako podmiotu, więc ten, kto potrzebuje wody, stoi w celowniku: bana, „mi”.

2. Chcę herbaty. Użyj istemek w czasie teraźniejszym na -iyor.

   Pokaż odpowiedź lub przykładową odpowiedź

   istiyorum

   istiyorum: istemek jest czasownikiem, więc podmiotem jest ben; po -iyor końcówka -um znaczy „ja”.

3. Potrzebujemy chleba. Wstaw brakujące słowo.

   Pokaż odpowiedź lub przykładową odpowiedź

   lazım / gerek

   lazım: bize to już celownik tych, którzy potrzebują, czyli wzór lazım; czasownik wymagałby podmiotu biz.

4. Nie potrzebuję mleka. Wstaw brakujące słowo.

   Pokaż odpowiedź lub przykładową odpowiedź

   değil

   değil: lazım nie jest czasownikiem, więc zaprzecza go değil; istemiyorum znaczyłoby, że odmawiasz mleka, a nie że jest zbędne.

Użyj tego dzisiaj

Napisz cztery zdania o swoim dniu: dwa z istemek o tym, czego chcesz, i dwa z lazım o tym, czego potrzebujesz. Przed każdym lazım postaw bana lub sana.