Je verbindt twee handelingen en bepaalt of de eerste achterwege blijft of alleen nog niet heeft plaatsgevonden. Dezelfde Turkse vorm kan beide relaties uitdrukken.

Het idee

Een werkwoord met -meden of -madan sluit aan op het hoofdwerkwoord zonder een eigen tijds- of persoonsuitgang. In Çocuklar konuşmadan resim çiziyor tekenen de kinderen zonder te praten. Önce maakt de tijdsrelatie expliciet: Dışarı çıkmadan önce pencereleri kapatıyoruz plaatst het sluiten vóór het naar buiten gaan. Ook zonder önce kan de context ‘voordat’ aangeven: Film başlamadan yerimize oturalım. De onderwerpen kunnen verschillen: in Sen gelmeden önce masayı hazırlayacağım kom jij en dek ik de tafel.

Voorbeelden

  • Çocuklar konuşmadan resim çiziyor.De kinderen tekenen zonder te praten.
  • Biz durmadan yürüyoruz.Wij lopen door zonder te stoppen.
  • Sen düşünmeden cevap veriyorsun.Jij antwoordt zonder na te denken.
  • Çorbayı tatmadan tuz ekleme.Voeg geen zout toe zonder de soep te proeven.
  • Dışarı çıkmadan önce pencereleri kapatıyoruz.We sluiten de ramen voordat we naar buiten gaan.
  • Sen gelmeden önce masayı hazırlayacağım.Ik zal de tafel dekken voordat jij komt.
  • Film başlamadan yerimize oturalım.Laten we gaan zitten voordat de film begint.

Voorlezen gebruikt een synthetische Turkse stem op je apparaat. Kwaliteit en beschikbaarheid verschillen; je uitspraak wordt niet beoordeeld.

Let op

Deze vorm ontkent niet de hele zin. Sen düşünmeden cevap veriyorsun zegt dat je wel degelijk antwoordt, maar zonder na te denken. Voor een verbod moet ook het hoofdwerkwoord ontkennend zijn: Düşünmeden cevap verme.

Probeer het zelf

  1. Vul aan: Voeg geen zout toe zonder de soep te proeven.

    Toon het antwoord of een voorbeeldantwoord

    tatmadan

    tatmadan: het proeven van de soep is de ontbrekende stap vóór het toevoegen van zout. Het bevel ekleme verbiedt afzonderlijk om onder die omstandigheid zout toe te voegen.

  2. Vul het woord in dat de betekenis ‘voordat we naar buiten gaan’ expliciet maakt.

    Toon het antwoord of een voorbeeldantwoord

    önce

    önce: eerst gaan de ramen dicht, daarna gaan we naar buiten. Dit woord maakt de volgorde duidelijk, in plaats van alleen het uitblijven van naar buiten gaan te beschrijven.

  3. Vul aan: Ik zal de tafel dekken voordat jij komt.

    Toon het antwoord of een voorbeeldantwoord

    gelmeden

    gelmeden: sen wijst de aankomende persoon aan; de uitgang van hazırlayacağım geeft aan dat ik de tafel dek. De verbindende vorm krijgt geen uitgang voor ‘jij’.

  4. Vul het bevel aan één persoon aan: Antwoord niet zonder na te denken.

    Toon het antwoord of een voorbeeldantwoord

    verme

    verme: dit is een ontkennend bevel aan één persoon. Düşünmeden beschrijft het gebrek aan nadenken, maar verbiedt op zichzelf het antwoorden niet.

Gebruik het vandaag

Beschrijf een handeling waarbij je iets anders achterwege laat, en daarna een handeling vóór een latere gebeurtenis. Gebruik önce in de tweede zin. Voeg een derde zin met verschillende onderwerpen toe en benoem wie wat doet.