Połączysz dwie czynności i ustalisz, czy pierwsza nie zachodzi, czy jeszcze się nie wydarzyła. Jedna turecka forma może wyrażać obie relacje.

Zasada

Czasownik z -meden lub -madan łączy się z orzeczeniem bez własnej końcówki czasu ani osoby. W Çocuklar konuşmadan resim çiziyor dzieci rysują, ale nie rozmawiają. Dodanie önce uwydatnia kolejność: Dışarı çıkmadan önce pencereleri kapatıyoruz oznacza zamknięcie okien przed wyjściem. Kontekst pozwala też odczytać „zanim” bez önce: Film başlamadan yerimize oturalım. Podmioty mogą być różne: w Sen gelmeden önce masayı hazırlayacağım ty przychodzisz, a ja nakrywam do stołu.

Przykłady

  • Çocuklar konuşmadan resim çiziyor.Dzieci rysują, nie rozmawiając.
  • Biz durmadan yürüyoruz.Idziemy bez zatrzymywania się.
  • Sen düşünmeden cevap veriyorsun.Odpowiadasz bez zastanowienia.
  • Çorbayı tatmadan tuz ekleme.Nie dodawaj soli bez spróbowania zupy.
  • Dışarı çıkmadan önce pencereleri kapatıyoruz.Zamykamy okna, zanim wyjdziemy.
  • Sen gelmeden önce masayı hazırlayacağım.Nakryję do stołu, zanim przyjdziesz.
  • Film başlamadan yerimize oturalım.Zajmijmy miejsca, zanim zacznie się film.

Odczyt korzysta z tureckiego głosu syntetycznego dostępnego na urządzeniu. Jakość i dostępność są różne; funkcja nie ocenia twojej wymowy.

Uważaj

Ta forma nie przeczy całemu zdaniu. Sen düşünmeden cevap veriyorsun oznacza, że odpowiadasz, lecz bez zastanowienia. Aby tego zabronić, trzeba zaprzeczyć także głównemu czasownikowi: Düşünmeden cevap verme.

Spróbuj samodzielnie

  1. Uzupełnij: Nie dodawaj soli bez spróbowania zupy.

    Pokaż odpowiedź lub przykładową odpowiedź

    tatmadan

    tatmadan: brakuje spróbowania zupy przed dodaniem soli. Osobne polecenie ekleme zabrania dodawania jej w takiej sytuacji.

  2. Wpisz słowo, które wyraźnie wskazuje znaczenie „przed wyjściem”.

    Pokaż odpowiedź lub przykładową odpowiedź

    önce

    önce: najpierw zamykamy okna, później wychodzimy. To słowo wyraźnie określa kolejność, zamiast jedynie wskazywać brak wyjścia.

  3. Uzupełnij: Nakryję do stołu, zanim przyjdziesz.

    Pokaż odpowiedź lub przykładową odpowiedź

    gelmeden

    gelmeden: sen wskazuje osobę, która przyjdzie; końcówka hazırlayacağım mówi, że do stołu nakryję ja. Forma łącząca nie potrzebuje końcówki drugiej osoby.

  4. Uzupełnij polecenie do jednej osoby: Nie odpowiadaj bez zastanowienia.

    Pokaż odpowiedź lub przykładową odpowiedź

    verme

    verme: to przeczący rozkaz skierowany do jednej osoby. Düşünmeden wskazuje brak zastanowienia, ale samo nie zabrania odpowiadania.

Użyj tego dzisiaj

Opisz czynność wykonywaną bez innej czynności, a następnie czynność poprzedzającą późniejsze zdarzenie. W drugim zdaniu użyj önce. Dodaj zdanie z różnymi podmiotami i wskaż wykonawcę każdej czynności.