Je beschrijft een handeling waarbij een andere handeling achterwege blijft en kiest woorden voor een verslag of een gesprek. Je ontdekt ook waarom je bij een tijdsaanduiding niet altijd dezelfde vervanging kunt maken.

Het idee

-meksizin en -maksızın betekenen “zonder te” en klinken vaak formeler of schrijftaliger dan -meden en -madan. In die betekenis betekenen metni değiştirmeden en metni değiştirmeksizin allebei “zonder de tekst te wijzigen”. Voeg de uitgang toe aan de werkwoordstam, zonder extra ontkenning voor deze eenvoudige betekenis. Het converb heeft geen eigen persoons- of tijdsuitgang: die staan bij het hoofdwerkwoord. In de eerste drie voorbeelden hoort ook de weggelaten handeling bij het onderwerp van dat hoofdwerkwoord.

Patronen vergelijken
Alledaagse formuleringFormelere formulering
metni değiştirmedenmetni değiştirmeksizin
ara vermedenara vermeksizin
notlarına bakmadannotlarına bakmaksızın

Voorbeelden

  • Dergi metni değiştirmeksizin yayımladı.Het tijdschrift publiceerde de tekst zonder die te wijzigen.
  • Ekip ara vermeksizin çalıştı.Het team werkte zonder pauze te nemen.
  • Konuşmacılar notlarına bakmaksızın konuştu.De sprekers spraken zonder naar hun aantekeningen te kijken.
  • Yazarlar kimseye danışmadan başlığı değiştirdi.De auteurs veranderden de titel zonder iemand te raadplegen.
  • Dosyayı göndermeden önce adını kontrol ettik.We controleerden de naam van het bestand voordat we het verstuurden.
  • Sonucu ölçmeksizin başarılı olduğumuzu söylemeyelim.Laten we niet zeggen dat we succesvol waren zonder het resultaat te meten.

Voorlezen gebruikt een synthetische Turkse stem op je apparaat. Kwaliteit en beschikbaarheid verschillen; je uitspraak wordt niet beoordeeld.

Let op

Vervang niet elke -meden door -meksizin. In göndermeden önce, “vóór het verzenden”, bepaalt önce de volgorde: eerst controleren. göndermeksizin op zichzelf betekent “zonder te verzenden”; göndermeksizin önce is niet de constructie voor “vóór het verzenden”.

Probeer het zelf

  1. Gebruik değiştirmek in de formelere vorm voor “zonder te wijzigen”. Vul één woord in.

    Toon het antwoord of een voorbeeldantwoord

    değiştirmeksizin

    değiştirmeksizin: De publicatie vond plaats, maar er werd niets gewijzigd. De voorklinker in de stam bepaalt deze vorm; yayımladık geeft al de verleden tijd en de persoon “wij” aan.

  2. Gebruik bakmak in de formelere vorm voor “zonder te kijken”. Vul één woord in.

    Toon het antwoord of een voorbeeldantwoord

    bakmaksızın

    bakmaksızın: De sprekers spraken zonder hun aantekeningen te raadplegen. De laatste klinker van bak- is een achterklinker, vandaar deze variant. Het kijken blijft achterwege, niet het spreken.

  3. Vul het woord in dat expliciet “vóór” betekent: we controleerden de naam vóór het verzenden van het bestand.

    Toon het antwoord of een voorbeeldantwoord

    önce

    önce: Het controleren van de naam gaat aan het verzenden vooraf. Dit woord verduidelijkt de volgorde; het zegt niet dat het bestand nooit wordt verzonden.

  4. Maak Ekip ara vermeksizin çalıştı alledaagser. Vervang alleen vermeksizin en behoud de betekenis “zonder pauze te nemen”.

    Toon het antwoord of een voorbeeldantwoord

    vermeden

    vermeden: In ara vermeden werkt het team nog steeds zonder pauze. De vervanging van vermeksizin maakt de toon alledaagser, maar verandert niets aan het uitblijven van een pauze.

Gebruik het vandaag

Schrijf twee versies van een zin over het publiceren van een tekst zonder wijzigingen: een alledaagse en een formelere. Beschrijf daarna het controleren vóór het verzenden. Leg uit wat er in betekenis of toon verandert.