Verleden tijd: gitmedim en gittin mi?

Het idee

In de ontkennende verleden tijd staat -me of -ma tussen de stam en -di: -me als de laatste klinker van de stam e i ö ü is, -ma na a ı o u. Zo wordt git + me + di + m tot gitmedim. Na e en a is de verledentijdsuitgang altijd -di of -dı en de d wordt nooit een t: gelmedi, almadı. Een persoonsuitgang sluit het woord af: -m, -n, niets, -k, -niz, -ler. In een vraag staat mi los achter het hele werkwoord; de klinker volgt de laatste klinker van het werkwoord: Gittin mi?, Almadınız mı?. De persoonsuitgang blijft aan het werkwoord.

Voorbeelden

• Elif bu sabah ekmek almadı.Elif heeft vanochtend geen brood gekocht.
• Babam pazartesi işe gitmedi.Mijn vader is maandag niet naar zijn werk gegaan.
• Konserde Ali'yi gördünüz mü?Hebben jullie Ali op het concert gezien?
• Biz kapıyı kapatmadık.Wij hebben de deur niet dichtgedaan.In de bevestigende vorm wordt de t verdubbeld: kapattık. Bij de ontkenning staat -ma ertussen, dus blijft de stam kapat en wordt het woord kapatmadık.
• Ali eve gelmedi mi?Is Ali niet thuisgekomen?Het vraagwoord mi blijft los achter het hele werkwoord staan. In de derde persoon staat er niets tussen: gelmedi mi. Bij andere personen blijft de uitgang aan het werkwoord: gelmedin mi?
• Otobüste kimse konuşmadı.In de bus heeft niemand gepraat.Kimse gaat samen met een ontkennend werkwoord: de -ma in konuşmadı is de enige ontkenning in de zin.
• Çocuklar öğleden sonra uyumadı.De kinderen hebben 's middags niet geslapen.Het werkwoord blijft bij een meervoudig onderwerp vaak enkelvoud: uyumadı. Uyumadılar is ook juist.
• yemedikwij aten nietye·medi-medi / -madı: de ontkennende verleden tijd·kPersoonsuitgangen van de verleden tijd: -m, -n, -k, -niz, -ler
• bakmadılarzij keken nietbak·madı-medi / -madı: de ontkennende verleden tijd·larPersoonsuitgangen van de verleden tijd: -m, -n, -k, -niz, -ler

Let op

Verplaats de persoonsuitgang niet naar mi zoals in de tegenwoordige tijd (Geliyor musun?): in de verleden tijd zeg je Geldin mi?, nooit Geldi misin?. De ontkenning staat bovendien vóór -di, niet erna: gitmedim, niet gittimedim.

Probeer het zelf

1. Wij hebben vandaag geen koffie gedronken. Schrijf içmek in de ontkennende verleden tijd.

   Toon het antwoord of een voorbeeldantwoord

   içmedik

   içmedik: de laatste klinker van iç is i, dus -me; na e volgt -di, en -k is de uitgang voor biz.

2. Jullie hebben geen kaartje gekocht. Schrijf almak in de ontkennende verleden tijd.

   Toon het antwoord of een voorbeeldantwoord

   almadınız

   almadınız: a is een achterklinker, dus -ma, daarna -dı en de uitgang -nız, die ook de klinkerharmonie volgt.

3. De kinderen hebben 's avonds geen brood gegeten. Schrijf yemek in de ontkennende verleden tijd.

   Toon het antwoord of een voorbeeldantwoord

   yemedi / yemediler

   yemedi / yemediler: ye eindigt op een klinker, dus -me komt er direct achter en daarna -di; bij een meervoudig onderwerp blijft het werkwoord vaak enkelvoud (yemedi), maar yemediler is ook juist.

4. Is Ali gisteren naar zijn werk gegaan? Vul het vraagwoord in.

   Toon het antwoord of een voorbeeldantwoord

   mi

   mi: gitti heeft in de derde persoon geen persoonsuitgang, dus mi staat alleen; de klinker is i omdat de laatste klinker van gitti een i is.

Gebruik het vandaag

Schrijf drie zinnen over wat jij en je familie gisteren niet deden. Maak er één een vraag van en controleer de klinker van mi.