Een nieuw dagritme kan eerst vreemd aanvoelen. Met alışmak beschrijf je hoe werk, een geluid of vroeg opstaan vertrouwd wordt. De tabel geeft de vormen voor alle zes personen.

Het idee

Waaraan je went, staat in de datief: yeni işe alışmak. Voor een activiteit gebruik je een verbaal zelfstandig naamwoord met de datief: erken kalkmaya alışmak. Alışıyorum beschrijft het wennen zelf; alıştım geeft aan dat je ergens aan gewend bent geraakt. De aoristus alışırım kan een algemene neiging uitdrukken. De ş van de stam blijft: alıştım heeft t na ş, terwijl alışacağım en alışacağız een ğ in de toekomstuitgang hebben.

Patronen vergelijken
PersoonTegenwoordige duurvormVerleden tijdToekomende tijdAoristusOntkennende tegenwoordige duurvorm
benalışıyorumalıştımalışacağımalışırımalışmıyorum
senalışıyorsunalıştınalışacaksınalışırsınalışmıyorsun
oalışıyoralıştıalışacakalışıralışmıyor
bizalışıyoruzalıştıkalışacağızalışırızalışmıyoruz
sizalışıyorsunuzalıştınızalışacaksınızalışırsınızalışmıyorsunuz
onlaralışıyorlaralıştılaralışacaklaralışırlaralışmıyorlar

Voorbeelden

  • Ben yeni işe alışıyorum.Ik wen aan het nieuwe werk.
  • Biz bu sese alıştık.We zijn aan dit geluid gewend geraakt.
  • Zamanla bu düzene alışacaksın.Na verloop van tijd zul je aan dit ritme wennen.
  • Gürültüye alıştım ama hâlâ sevmiyorum.Ik ben aan het lawaai gewend geraakt, maar ik vind het nog steeds niet prettig.
  • Erken kalkmaya henüz alışmadım.Ik ben er nog niet aan gewend geraakt om vroeg op te staan.
  • Yeni ayakkabılara çabuk alışırım.Ik wen snel aan nieuwe schoenen.
  • Bu sessizliğe alışıyor musunuz?Went u aan deze stilte?
  • Soğuk suyla duş almaya yavaş yavaş alışıyorum.Ik wen er langzaam aan om koud te douchen.

Voorlezen gebruikt een synthetische Turkse stem op je apparaat. Kwaliteit en beschikbaarheid verschillen; je uitspraak wordt niet beoordeeld.

Let op

Neem geen lijdend voorwerp over uit een zin met “leuk vinden”: zeg yeni işe alıştım, niet yeni işi alıştım. Gewenning betekent niet automatisch dat je iets prettig vindt. Henüz alışmadım zegt dat het resultaat nog niet bereikt is; alışmıyorum beschrijft een proces dat niet plaatsvindt.

Probeer het zelf

  1. Vul het hele zelfstandig naamwoord in: ik wen aan het nieuwe werk.

    Toon het antwoord of een voorbeeldantwoord

    işe

    işe: het nieuwe werk is waaraan je went, dus iş krijgt -e. De vorm işi zou een lijdend voorwerp aangeven.

  2. Pas de vorm van “opstaan” aan: we zijn eraan gewend geraakt om vroeg op te staan.

    Toon het antwoord of een voorbeeldantwoord

    kalkmaya

    kalkmaya: vervang -mak door de uitgang -ma voor het verbale zelfstandig naamwoord en voeg -ya toe. Zo benoem je de activiteit waaraan jullie gewend zijn geraakt.

  3. Gebruik de eerste persoon enkelvoud in de verleden tijd: ik ben eindelijk aan dit geluid gewend geraakt.

    Toon het antwoord of een voorbeeldantwoord

    alıştım

    alıştım: sonunda laat zien dat de gewenning eindelijk gelukt is. Na ş begint de verleden tijd met t; de laatste m verwijst naar de spreker.

  4. Gebruik de ontkennende eerste persoon enkelvoud in de verleden tijd: ik ben nog niet aan dit ritme gewend geraakt.

    Toon het antwoord of een voorbeeldantwoord

    alışmadım

    alışmadım: henüz laat de mogelijkheid open om later te wennen. De ontkenning komt vóór de verleden tijd, zodat d op de klinker van -ma volgt en niet op ş.

Gebruik het vandaag

Schrijf over één verandering waaraan je went, één waaraan je gewend bent geraakt en één die nog vreemd voelt. Gebruik ook een activiteit met -maya of -meye. Ga daarna verder met ulaşmak.