Met değişmek beschrijf je een verschil tussen vroeger en nu, een geleidelijke verandering of een toekomstige. Het onderwerp is de persoon of het ding dat anders wordt; de oorzaak hoeft niet in de zin te staan.

Het idee

Değişmek is hier onovergankelijk: Toplantının saati değişti betekent dat het tijdstip van de vergadering is veranderd. De stam is değiş-; veelgebruikte vormen zijn değişiyor, değişti, değişecek en de aoristus değişir. De ş blijft staan. In de eerste persoon van de toekomende tijd krijg je değişeceğim en değişeceğiz. Ontkenningen zijn onder meer değişmiyor, değişmedi en değişmez. Het voornaamwoord mag weg als de uitgang of context het onderwerp duidelijk maakt.

Patronen vergelijken
OnderwerpDuurvorm (tegenwoordige tijd)Verleden tijdToekomende tijdAoristusOntkennende tegenwoordige tijd
bendeğişiyorumdeğiştimdeğişeceğimdeğişirimdeğişmiyorum
sendeğişiyorsundeğiştindeğişeceksindeğişirsindeğişmiyorsun
odeğişiyordeğiştideğişecekdeğişirdeğişmiyor
bizdeğişiyoruzdeğiştikdeğişeceğizdeğişirizdeğişmiyoruz
sizdeğişiyorsunuzdeğiştinizdeğişeceksinizdeğişirsinizdeğişmiyorsunuz
onlardeğişiyorlardeğiştilerdeğişeceklerdeğişirlerdeğişmiyorlar

Voorbeelden

  • Bu mahalle hızla değişiyor.Deze buurt verandert snel.
  • Toplantının saati dün değişti.Het tijdstip van de vergadering is gisteren veranderd.
  • Fikrim zamanla değişebilir.Mijn mening kan na verloop van tijd veranderen.
  • Renk ışığa göre değişir.De kleur verandert afhankelijk van het licht.
  • Menü gelecek hafta değişecek.Het menu zal volgende week veranderen.
  • Bu dükkânın adı değişmedi.De naam van deze winkel is niet veranderd.
  • Köprünün rengi değişmiş.Blijkbaar is de kleur van de brug veranderd.
  • Plan yine değişti mi?Is het plan weer veranderd?

Voorlezen gebruikt een synthetische Turkse stem op je apparaat. Kwaliteit en beschikbaarheid verschillen; je uitspraak wordt niet beoordeeld.

Let op

Voor “iets veranderen” met een lijdend voorwerp gebruik je değiştirmek: Saati değiştirdim betekent “Ik heb het tijdstip veranderd”. Saati değiştim drukt dat niet uit. In Saat değişti is het tijdstip het onderwerp. Er kan een oorzaak van buitenaf zijn; die wordt alleen niet genoemd.

Probeer het zelf

  1. Vul de verleden tijd van değişmek in: het tijdstip van de vergadering veranderde gisteren.

    Toon het antwoord of een voorbeeldantwoord

    değişti

    değişti: dün plaatst de gebeurtenis in het verleden; het tijdstip is een onderwerp in de derde persoon. Na de stemloze ş begint de verleden-tijduitgang met t. Hier komt geen extra persoonsuitgang.

  2. Vul de toekomende tijd van değişmek in: ook ik zal met de tijd veranderen.

    Toon het antwoord of een voorbeeldantwoord

    değişeceğim

    değişeceğim: ben vraagt om de eerste persoon. Aan değişecek komt -im; vóór die klinker verandert de laatste k in ğ.

  3. Het adres is hetzelfde. Vul de ontkennende verleden tijd van değişmek in.

    Toon het antwoord of een voorbeeldantwoord

    değişmedi

    değişmedi: Het adres is nog hetzelfde, dus de zin ontkent een verandering in het verleden. De ontkenning -me komt vóór de verleden-tijduitgang, die na deze klinker met d begint.

  4. Wij veranderden het tijdstip van de vergadering. Kies değişmek of değiştirmek en gebruik de verleden tijd, eerste persoon meervoud.

    Toon het antwoord of een voorbeeldantwoord

    değiştirdik

    değiştirdik: biz noemt wie de handeling uitvoert; toplantının saatini is het bepaalde lijdend voorwerp. Daarom is het overgankelijke werkwoord nodig. De uitgang -k in de verleden tijd betekent “wij”.

Gebruik het vandaag

Schrijf drie zinnen: iets dat in je buurt is veranderd, iets dat hetzelfde is gebleven en iets dat je bewust hebt veranderd. Controleer of het veranderende ding onderwerp of lijdend voorwerp is.