Czas teraźniejszy z -yor: co dzieje się teraz

Zasada

Aby powiedzieć, co dzieje się teraz, dodaj do tematu czasownika wąską samogłoskę i -yor: geliyorum, okuyorum. Samogłoską jest ı, i, u lub ü i zależy ona od ostatniej samogłoski tematu: alıyor, geliyor, buluyor, görüyor. Gdy temat już kończy się samogłoską, -yor dochodzi bezpośrednio (oku → okuyor). Potem idzie końcówka osobowa: geliyorum, geliyorsun, geliyor, geliyoruz, geliyorsunuz, geliyorlar. Temat to bezokolicznik bez -mek/-mak.

Przykłady

• Ben şimdi kitap okuyorum.Czytam teraz książkę.oku kończy się już samogłoską, więc -yor dochodzi bezpośrednio: okuyorum. Zaimek ben można pominąć.
• Annem mutfakta yemek yapıyor.Moja mama gotuje w kuchni.
• Siz ne yapıyorsunuz?Co robicie?siz znaczy „wy” dla kilku osób albo „pan/pani” dla jednej osoby, do której zwracamy się grzecznie; pasuje do niego końcówka -sunuz.
• Yağmur yağıyor.Pada deszcz.Przy pogodzie nie potrzeba podmiotu: wystarczy sam czasownik. yağ- po a bierze ı: yağıyor.
• Ders saat dokuzda başlıyor.Lekcja zaczyna się o dziewiątej.başla- traci końcowe a przed -ıyor: başl-ıyor, nigdy başlayor. Stały rozkład zajęć też wyraża się z -yor.
• Çocuklar şimdi uyuyor.Dzieci teraz śpią.
• Yarın Ankara'ya gidiyoruz.Jutro jedziemy do Ankary.Ze słowem czasu takim jak yarın (jutro) -yor może też wyrażać plan. git- przed samogłoską zmienia się w gid-: gidiyoruz.
• geliyorumprzychodzęgel·iyor-iyor / -ıyor / -uyor / -üyor: właśnie teraz·um-im / -sin / -iz / -siniz: jestem, jesteś, jesteśmy
• gidiyorsunuzidzieciegid·iyor-iyor / -ıyor / -uyor / -üyor: właśnie teraz·sunuz-im / -sin / -iz / -siniz: jestem, jesteś, jesteśmy

Uważaj

Gdy temat kończy się na a lub e, ta samogłoska wypada przed -iyor: z başlamak robi się başlıyor, nie başlayor, a z beklemek robi się bekliyor. Nowa samogłoska zależy od poprzedniej: oynamak → oynuyor, söylemek → söylüyor. Z demek i yemek powstają diyor i yiyor.

Spróbuj samodzielnie

1. Powiedz: pracuję. Czasownik: çalışmak (pracować).

   Pokaż odpowiedź lub przykładową odpowiedź

   çalışıyorum

   çalışıyorum: temat çalış kończy się spółgłoską, jego ostatnia samogłoska ı daje ıyor, a -um oznacza „ja”.

2. Powiedz: on lub ona zaczyna. Czasownik: başlamak (zaczynać).

   Pokaż odpowiedź lub przykładową odpowiedź

   başlıyor

   başlıyor: temat başla traci końcowe a; ostatnia pozostała samogłoska to a, więc wchodzi ı: başl-ıyor. Trzecia osoba nie ma końcówki.

3. Powiedz: śmiejemy się. Czasownik: gülmek (śmiać się).

   Pokaż odpowiedź lub przykładową odpowiedź

   gülüyoruz

   gülüyoruz: ostatnia samogłoska ü jest przednia i zaokrąglona, więc wchodzi ü: gül-üyor; -uz oznacza „my”.

4. Powiedz: jem. Czasownik: yemek (jeść).

   Pokaż odpowiedź lub przykładową odpowiedź

   yiyorum

   yiyorum: ye- zmienia się w yi- przed -yor; -um oznacza „ja”.

Użyj tego dzisiaj

Napisz cztery zdania o tym, co robisz ty i ludzie wokół ciebie w tej chwili. Podkreśl każdy czasownik i sprawdź samogłoskę przed -yor.