evet i hayır: odpowiadanie na pytania tak/nie

Zasada

Evet mówi, że pytanie ma rację, hayır że jej nie ma. Po pytaniu twierdzącym działa to jak po polsku: Kahve içiyor musun? – Evet, içiyorum. albo Hayır, içmiyorum. Po pytaniu przeczącym evet zgadza się z przeczeniem: Kahve içmiyor musun? – Evet, içmiyorum (masz rację, nie piję) albo Hayır, içiyorum (to nieprawda, piję). Na pytania z var lub yok odpowiada się tymi słowami: Hayır, yok.

Przykłady

• Evet, ben kahve içmiyorum.Tak, nie piję kawy.Odpowiedź na pytanie Kahve içmiyor musun? Evet zgadza się z pytaniem, więc czasownik zostaje przeczący. Zaimek ben można pominąć: Evet, içmiyorum.
• Hayır, ben kahve içiyorum.Nie, piję kawę.To samo pytanie. Hayır odrzuca myśl, że nie pijesz kawy, więc czasownik staje się twierdzący. Hayır z czasownikiem przeczącym łatwo źle zrozumieć.
• Evet, bugün okula gidiyorum.Tak, dzisiaj idę do szkoły.
• Hayır, bugün okula gitmiyorum.Nie, dzisiaj nie idę do szkoły.
• Evet, babam evde değil.Tak, mojego taty nie ma w domu.
• Hayır, babam evde.Nie, tata jest w domu.
• Bugün sınav yok mu?Nie ma dziś egzaminu?Evet, yok znaczy, że egzaminu nie ma; Hayır, var znaczy, że jest. Var i yok pełnią rolę orzeczenia w odpowiedzi, inny czasownik nie jest potrzebny.
• Hayır, bugün sınav var.Nie, dziś jest egzamin.
• Bugün pazartesi, değil mi?Dziś jest poniedziałek, prawda?Tu değil mi to zakończenie twierdzenia, więc evet po prostu je potwierdza: Evet, pazartesi. Hayır zaprzecza: Hayır, salı.

Uważaj

Z polskiego nawyku uczniowie odpowiadają na Kahve içmiyor musun? słowami Evet, içiyorum, czyli „tak, piję”. Po turecku evet zgadza się z pytaniem przeczącym, więc taka odpowiedź brzmi sprzecznie i rozmówca może dopytać. Po evet i hayır powtarzaj czasownik, bo samo słowo bywa źle rozumiane.

Spróbuj samodzielnie

1. Dokończ odpowiedź: zgadzasz się, że nie pijesz kawy.

   Pokaż odpowiedź lub przykładową odpowiedź

   içmiyorum

   içmiyorum: evet potwierdza, że nie pijesz kawy, więc czasownik zostaje przeczący.

2. Dokończ odpowiedź: nie przychodzisz.

   Pokaż odpowiedź lub przykładową odpowiedź

   gelmiyorum

   gelmiyorum: hayır odrzuca myśl „przychodzisz”, więc czasownik staje się przeczący: gelmiyorum.

3. Czy dziś nie ma egzaminu? Powiedz, że jest.

   Pokaż odpowiedź lub przykładową odpowiedź

   var

   var: pytanie zakłada, że egzaminu nie ma; hayır to odrzuca i zostaje var.

4. Wybierz pierwsze słowo: idziesz do szkoły.

   Pokaż odpowiedź lub przykładową odpowiedź

   hayır

   hayır: idziesz do szkoły, więc odrzucasz „nie idziesz”; słowo to hayır, choć czasownik jest twierdzący.

Użyj tego dzisiaj

Zadaj koledze trzy pytania, jedno twierdzące i dwa przeczące, na przykład Bugün okula gitmiyor musun? Odpowiedz na każde słowem evet lub hayır i czasownikiem, i powiedz, czy zgadzasz się z pytaniem, czy je odrzucasz.