olmak: być, stawać się

Zasada

Olmak to czasownik stawania się i zdarzania, a znaczenie „być” daje tylko poza czasem teraźniejszym: oluyorum (staję się), oldu (stało się), olacağım (będę). Temat ol- przyjmuje zwykłe końcówki, a k przyrostka przyszłego -acak przed samogłoską zmienia się w ğ: olacağım. Zwykłe „jestem” to końcówka przy rzeczowniku: öğrenciyim, bez olmak.

Przykłady

• Ben doktor oldum.Zostałem lekarzem.Z rzeczownikiem olmak znaczy „zostać”, a rzeczownik zostaje bez końcówki: doktor oldum.
• Yarın evde olacağım.Jutro będę w domu.
• Hava birden çok soğuk oldu.Pogoda nagle bardzo się ochłodziła.
• Ne oldu?Co się stało?
• Tamam, olur.Dobrze, pasuje mi.Olur to stała odpowiedź, dosłownie „staje się”, w sensie „zgoda”. Odpowiada na propozycję.
• Bu akşam bizde toplantı olacak.Dziś wieczorem będzie u nas zebranie.
• Ben öğrenciyim.Jestem uczniem.Teraźniejsze „jestem” nie potrzebuje czasownika: końcówka -im stoi przy rzeczowniku, po samogłosce z y.
• oluyorsunuzstajecie sięol·uyor-iyor / -ıyor / -uyor / -üyor: właśnie teraz·sunuz-im / -sin / -iz / -siniz: jestem, jesteś, jesteśmy
• oldularstali sięol·du-di, -dı, -du, -dü, -ti: czas przeszły (geldi, yaptı)·larLiczba mnoga -ler / -lar: forma i miejsce
• olacağımbędęol·acağ-ecek / -acak: czas przyszły·ım-im / -sin / -iz / -siniz: jestem, jesteś, jesteśmy

Uważaj

Nie używaj olmak jako „jestem” w czasie teraźniejszym. Ben öğrenci olurum znaczy „zostaję uczniem”, a Ben öğrenci oluyorum „staję się uczniem”. Poprawne jest Ben öğrenciyim.

Spróbuj samodzielnie

1. Użyj olmak w czasie przeszłym: Zeszłej nocy rozległ się wielki hałas.

   Pokaż odpowiedź lub przykładową odpowiedź

   oldu

   oldu: hałas to zdarzenie, które miało miejsce, więc czasownikiem jest olmak; temat kończy się na o, tylną samogłoskę zaokrągloną, dlatego czas przeszły ma -du.

2. Użyj olmak w czasie przyszłym: Za dwa lata zostaniemy lekarzami.

   Pokaż odpowiedź lub przykładową odpowiedź

   olacağız

   olacağız: chodzi o przyszłe stawanie się; temat z samogłoską tylną przyjmuje -acak, a przed końcówką osoby -ız litera k zmienia się w ğ.

3. Użyj olmak w czasie przeszłym: Kiedy zostałeś nauczycielem?

   Pokaż odpowiedź lub przykładową odpowiedź

   oldun

   oldun: pytanie dotyczy momentu zmiany w przeszłości; po o przyrostek ma postać -du, a „ty” dodaje -n.

4. Dodaj końcówkę osoby, bez olmak: Jestem bardzo zmęczony.

   Pokaż odpowiedź lub przykładową odpowiedź

   yorgunum

   yorgunum: zmęczenie to stan teraz, więc końcówka -um trafia wprost na przymiotnik (ostatnia samogłoska u); z olmak znaczyłoby to „jestem coraz bardziej zmęczony”.

Użyj tego dzisiaj

Napisz trzy zdania: gdzie będziesz jutro, co się zmieniło oraz jedno zwykłe zdanie z „jestem” bez olmak.