Öğrencilerin kapatmak fiilini çekimleyip kapanmak ile ayırt etmeleri için kısa bir not.

Temel fikir

Kapatmak geçişli bir fiildir: kapatılan şey belirtme durumunda olur (kapıyı, ışığı, telefonu kapattım). Gövde ötümsüz t ile bittiği için geçmiş zaman eki -tı olur ve çift t yazılır: kapattım; gelecek zamanda -acak'taki k ünlüden önce ğ olur: kapatacağım.

Karşılaştırılacak kalıplar
KişiŞimdiki zamanGeçmiş zamanGelecek zaman
benkapatıyorumkapattımkapatacağım
senkapatıyorsunkapattınkapatacaksın
okapatıyorkapattıkapatacak
bizkapatıyoruzkapattıkkapatacağız
sizkapatıyorsunuzkapattınızkapatacaksınız
onlarkapatıyorlarkapattılarkapatacaklar

Örnekler

  • Ben kapıyı kapatıyorum.
  • Annem televizyonu kapattı.Işık, ekran ve aygıt için kapatmak, söndürmek ya da durdurmak anlamına gelir. Kapatılan şey belirtme durumu alır: televizyonu.
  • Birazdan ışığı kapatacağım.ışık sözcüğündeki son k, belirtme durumu ekinin ünlüsünden önce ğ olur: ışığı. -acak ekindeki k de -ım'dan önce aynı biçimde ğ olur: kapatacağım.
  • Ali telefonu kapattı.Konuşma sırasında telefonu kapatmak, görüşmeyi bitirmek demektir; konuşma yokken telefonu söndürmek anlamına gelir. Durum hangisi olduğunu gösterir.
  • Pencereyi kapatmadık.
  • Mağaza dokuzda kapanıyor.Mağazayı kimin kapattığı söylenmediği için kapanmak (kendiliğinden kapanmak) kullanılır. Çalışanlar Mağazayı dokuzda kapatıyoruz der.
  • Kapı kapandı.Kapının kendiliğinden kapandığı söylenir, kimse adı geçmez: kapandı. Birisi kapattıysa kapı belirtme durumu alır: Biri kapıyı kapattı.
  • kapatıyorumkapatıyorŞimdiki zaman eki: -iyor / -ıyor / -uyor / -üyorumKişi ekleri: -im, -sin, -iz, -siniz
  • kapatacağızkapatacağGelecek zaman eki: -ecek / -acakızKişi ekleri: -im, -sin, -iz, -siniz

Sesli okuma, cihazındaki yapay bir Türkçe sesi kullanır. Ses kalitesi ve kullanılabilirliği değişebilir; telaffuzunu değerlendirmez.

Dikkat et

Öğrenciler işi yapanı söylemeden de kapatmak kullanır. Kendiliğinden kapanan kapı ya da dokuzda kapanan mağaza için kapanmak gerekir: kapı kapandı, mağaza dokuzda kapanıyor. Kapatan kişi söyleniyorsa nesne belirtme eki alır: kapıyı kapattı.

Kendin dene

  1. kapatmak fiilini şimdiki zamanda getirin: ben şimdi pencereyi kapatıyorum.

    Cevabı veya örnek cevabı göster

    kapatıyorum

    kapatıyorum: gövde t ile biter, kalın ünlü a nedeniyle ek -ıyor olur; -um birinci kişi ekidir.

  2. kapatmak fiilini geçmiş zamanda getirin: biz dün gece ışığı kapattık.

    Cevabı veya örnek cevabı göster

    kapattık

    kapattık: gövde ötümsüz t ile bittiği için geçmiş zaman eki -tı olur, çift t yazılır; -k "biz" ekidir.

  3. kapatmak fiilini gelecek zamanda getirin: Ali yarın telefonu kapatacak.

    Cevabı veya örnek cevabı göster

    kapatacak

    kapatacak: kalın ünlü a ile gelecek zaman eki -acak olur; üçüncü kişide kişi eki yoktur.

  4. kapatmak fiilini olumsuz geçmiş zamanda getirin: dün akşam televizyonu kapatmadım.

    Cevabı veya örnek cevabı göster

    kapatmadım

    kapatmadım: olumsuzluk eki -ma- gövde ile geçmiş zaman eki arasına girer; -m "ben" ekidir.

Bugün kullan

Öğrencilerden akşam düzenleriyle ilgili kapatmak kullanarak dört cümle yazmalarını, sonra birini kendiliğinden kapanan bir şey için kapanmak ile değiştirmelerini isteyin.