kapatmak: sluiten en uitzetten

Het idee

De stam kapat- eindigt op t en verandert niet voor een klinker: kapatıyorum, kapatacağım (de k van -acak wordt ğ). Na de stemloze t is de uitgang van de verleden tijd -tı, dus er staan twee t's: kapattım. Wat je sluit of uitzet is het lijdend voorwerp en krijgt de accusatief: kapıyı kapattım, ışığı kapattım, telefonu kapattım.

Voorbeelden

• Ben kapıyı kapatıyorum.Ik doe de deur dicht.
• Annem televizyonu kapattı.Mijn moeder heeft de televisie uitgezet.Bij licht, schermen en apparaten betekent kapatmak uitzetten. Wat je uitzet krijgt de uitgang van de accusatief: televizyonu.
• Birazdan ışığı kapatacağım.Zo doe ik het licht uit.De k van ışık wordt ğ voor de klinker van de accusatief: ışığı. De k van -acak wordt op dezelfde manier ğ voor -ım: kapatacağım.
• Ali telefonu kapattı.Ali heeft opgehangen.Tijdens een gesprek betekent telefonu kapatmak ophangen, daarbuiten de telefoon uitzetten. De situatie maakt het duidelijk.
• Pencereyi kapatmadık.Wij hebben het raam niet dichtgedaan.
• Mağaza dokuzda kapanıyor.De winkel gaat om negen uur dicht.Er wordt niemand genoemd die de winkel sluit, daarom staat er kapanmak (dichtgaan). Het personeel zegt Mağazayı dokuzda kapatıyoruz: wij sluiten de winkel om negen uur.
• Kapı kapandı.De deur ging dicht.De deur ging dicht zonder dat iemand wordt genoemd: kapandı. Heeft iemand het gedaan, dan staat de deur in de accusatief: Biri kapıyı kapattı, iemand deed de deur dicht.
• kapatıyorumik sluitkapat·ıyor-iyor / -ıyor / -uyor / -üyor: nu bezig·um-im / -sin / -iz / -siniz: ik ben, je bent, wij zijn
• kapatacağızwij zullen sluitenkapat·acağ-ecek / -acak: de toekomende tijd·ız-im / -sin / -iz / -siniz: ik ben, je bent, wij zijn

Let op

Gebruik kapatmak niet als niemand iets sluit. Een deur die vanzelf dichtgaat of een winkel die om negen uur sluit, is kapanmak: kapı kapandı, mağaza dokuzda kapanıyor. Noem je wie sluit, gebruik dan kapatmak en geef het ding -ı: kapıyı kapattı.

Probeer het zelf

1. Vul kapatmak (sluiten) in de tegenwoordige tijd in: Ik doe nu het raam dicht.

   Toon het antwoord of een voorbeeldantwoord

   kapatıyorum

   kapatıyorum: de stam eindigt op t, de achterklinker a geeft -ıyor, en -um is de uitgang voor „ik”.

2. Vul in de verleden tijd in: Gisternacht hebben wij het licht uitgedaan.

   Toon het antwoord of een voorbeeldantwoord

   kapattık

   kapattık: na de stemloze t is de verleden tijd -tı, dus twee t's; -k is „wij”.

3. Vul in de toekomende tijd in: Ali zet morgen de telefoon uit.

   Toon het antwoord of een voorbeeldantwoord

   kapatacak

   kapatacak: de achterklinker geeft -acak, en de derde persoon heeft geen persoonsuitgang.

4. Vul de ontkennende verleden tijd in: Gisteravond heb ik de televisie niet uitgezet.

   Toon het antwoord of een voorbeeldantwoord

   kapatmadım

   kapatmadım: de ontkenning -ma- staat tussen de stam en de verleden tijd -dı, en -m is „ik”.

Gebruik het vandaag

Schrijf vier zinnen over je avond met kapatmak: welk licht, welk scherm of welke deur je sluit en wanneer. Verander dan één zin in kapanmak voor iets dat vanzelf dichtgaat.