konuşmak czy söylemek: rozmawiać czy powiedzieć

Zasada

konuşmak znaczy mówić lub rozmawiać: sam proces rozmowy albo posługiwania się językiem. Rozmówca dostaje -le/-la (albo ile): babamla konuşuyorum; język po prostu się nazywa: Türkçe konuşmak. söylemek znaczy powiedzieć: przekazuje konkretne słowa, więc to, co powiedziane, jest dopełnieniem, a słuchacz dostaje -e/-a: bana adını söyledi. Stałe zwroty idą za tą samą myślą: yalan söylemek (kłamać), şarkı söylemek (śpiewać).

Przykłady

• Annem telefonda konuşuyor.Moja mama rozmawia przez telefon.
• Ali bana doğruyu söyledi.Ali powiedział mi prawdę.Osoba, która słucha, stoi w celowniku (bana, mi), a przekazane słowa są dopełnieniem (doğruyu). Taki wzór ma söylemek.
• Sen Türkçe konuşuyor musun?Mówisz po turecku?
• Bana adını söyler misin?Czy możesz mi powiedzieć, jak masz na imię?
• Yarın komşularımızla uzun uzun konuşacağız.Jutro długo porozmawiamy z naszymi sąsiadami.Rozmówca dostaje -la, tak jak przy ile: komşularımızla. Przy söylemek słuchacz dostałby natomiast -a/-e.
• Ne söylediğini anlamıyorum.Nie rozumiem, co mówisz.
• Biraz yavaş konuşur musunuz?Czy moglibyście mówić trochę wolniej?
• Ali şarkı söylüyor.Ali śpiewa.Şarkı söylemek to utarty zwrot na „śpiewać”: po turecku piosenkę się „mówi”. Nie używa się şarkı konuşmak.

Uważaj

Nie używaj konuşmak, gdy przekazujesz konkretne słowo lub fakt: Bana adını konuştu jest błędne, trzeba söyledi. A Ben Türkçe söylüyorum nie znaczy „mówię po turecku”, lecz „mówię to po turecku”; dla języka użyj konuşuyorum.

Spróbuj samodzielnie

1. Wybierz konuşmak lub söylemek i wpisz w czasie teraźniejszym ciągłym: Ahmet mówi po niemiecku.

   Pokaż odpowiedź lub przykładową odpowiedź

   konuşuyor

   konuşuyor: Almanca to język, a posługiwanie się językiem to mówienie, a nie przekazywanie konkretnych słów, więc konuşmak.

2. Wybierz konuşmak lub söylemek i wpisz w czasie przeszłym: Moja mama powiedziała mi odpowiedź.

   Pokaż odpowiedź lub przykładową odpowiedź

   söyledi

   söyledi: cevabı to konkretna informacja, którą się przekazuje, a bana to słuchacz w celowniku; tak wygląda wzór söylemek.

3. Wybierz konuşmak lub söylemek i wpisz w czasie teraźniejszym ciągłym dla „ja”: Co wieczór rozmawiam z tatą przez telefon.

   Pokaż odpowiedź lub przykładową odpowiedź

   konuşuyorum

   konuşuyorum: rozmówca dostaje -la (babamla) i nie przekazuje się konkretnych słów, więc konuşmak.

4. Wybierz konuşmak lub söylemek i wpisz w trybie rozkazującym przeczącym: Nie kłam!

   Pokaż odpowiedź lub przykładową odpowiedź

   söyleme

   söyleme: kłamstwo się „mówi” (yalan söylemek), a tryb rozkazujący przeczący dodaje -me do tematu söyle.

Użyj tego dzisiaj

Napisz trzy zdania: jedno z konuşmak o kimś, z kim rozmawiasz codziennie, jedno z söylemek o czymś, co ktoś ci powiedział, i jedno o języku.