öğrenmek i öğretmek: uczyć się i uczyć kogoś

Zasada

Öğrenmek to uczyć się: podmiotem jest ten, kto zdobywa wiedzę, a osoba, od której się uczysz, dostaje -den/-dan: Ali'den öğrendim. Öğretmek to uczyć kogoś: podmiotem jest ten, kto przekazuje wiedzę, a osoba uczona dostaje -e/-a: Ali'ye öğrettim. Sama rzecz jest dopełnieniem: Türkçe öğreniyorum, Türkçeyi öğretiyorum.

Przykłady

• Ben Türkçe öğreniyorum.Uczę się tureckiego.
• Ayşe bana Türkçe öğretiyor.Ayşe uczy mnie tureckiego.Bana to ben w celowniku: osoba, którą się uczy, dostaje końcówkę -e/-a. Ayşe daje wiedzę, a ja ją biorę, dlatego öğretiyor.
• Babam bana yüzmeyi öğretti.Tata nauczył mnie pływać.
• Bu şarkıyı büyükannemizden öğrendik.Tej piosenki nauczyliśmy się od naszej babci.Osoba, od której się uczysz, dostaje -den/-dan: büyükannemizden. Przy öğretmek osoba miałaby -e/-a.
• Kızım okulda İngilizce öğreniyor.Moja córka uczy się w szkole angielskiego.
• Annem komşumuzun çocuklarına piyano öğretiyor.Moja mama uczy dzieci naszego sąsiada gry na pianinie.
• Kızıma saat okumayı öğretiyorum.Uczę córkę odczytywać godzinę z zegara.
• Yeni bir dil öğrenmek zaman alır.Nauka nowego języka wymaga czasu.
• öğretmenlerimizenaszym nauczycielomöğretmen·lerLiczba mnoga -ler / -lar: forma i miejsce·imiz-imiz / -ımız / -umuz / -ümüz: nasz·e-e / -a / -ye / -ya: do, ku

Uważaj

Nie każ jednemu czasownikowi robić obu rzeczy, jak francuskie apprendre czy rosyjskie учить: zdanie Ayşe bana Türkçe öğreniyor jest błędne, gdy Ayşe jest nauczycielką, bo potrzeba öğretiyor. Zmienia się też przypadek osoby: uczysz się od kogoś (Ayşe'den öğrendim), ale uczysz kogoś (Ayşe'ye öğrettim).

Spróbuj samodzielnie

1. Wstaw czasownik: Mama nauczyła mnie gotować.

   Pokaż odpowiedź lub przykładową odpowiedź

   öğretti

   öğretti: mama przekazuje wiedzę, więc öğretmek, a bana pokazuje, kto ją dostaje; końcówka czasu przeszłego to -ti, bo öğret- kończy się bezdźwięczną spółgłoską t.

2. Wstaw czasownik: Uczę się niemieckiego.

   Pokaż odpowiedź lub przykładową odpowiedź

   öğreniyorum

   öğreniyorum: to ty zdobywasz wiedzę, więc öğrenmek; -iyor dochodzi do rdzenia öğren-, a -um znaczy „ja”.

3. Wstaw czasownik: Tego przepisu nauczyliśmy się od naszego sąsiada.

   Pokaż odpowiedź lub przykładową odpowiedź

   öğrendik

   öğrendik: sąsiad jest źródłem, oznaczonym przez -dan, więc pasuje czasownik uczącego się, öğrenmek; -di po dźwięcznym n, a -k znaczy „my”.

4. Wstaw czasownik: Nauczyciel uczy dzieci liter.

   Pokaż odpowiedź lub przykładową odpowiedź

   öğretiyor

   öğretiyor: nauczyciel przekazuje litery, a dzieci mają -a w çocuklara, więc öğretmek; końcowe t w öğret- zostaje przed -iyor.

Użyj tego dzisiaj

Napisz cztery zdania: dwa o tym, czego się uczysz i od kogo, i dwa o tym, czego mógłbyś lub mogłabyś nauczyć i kogo. Sprawdź przypadek każdej osoby.