Öğrencilerin izin istemesi, yardım önermesi ve nazik rica etmesi için kısa bir not; yeterlik eki ayrı sayfalardadır.
Temel fikir
İzin ve yardım önerisi, fiil köküne -ebilir ya da -abilir getirilip ardından ayrı yazılan soru ekiyle yapılır; kişi eki soru ekine gelir: oturabilir miyim? Rica için kapatabilir misin? ya da yalın geniş zaman sorusu verir misiniz? kullanılır. Ünlüyle biten kökte kaynaştırma y girer (bekleyebilir), git kökü gid- olur.
| Kişi | İzin isteme | Rica etme |
|---|---|---|
| ben | gelebilir miyim? | — |
| biz | gelebilir miyiz? | — |
| sen | gelebilir misin? | gelir misin? |
| siz | gelebilir misiniz? | gelir misiniz? |
Örnekler
- Burada biraz oturabilir miyim?
- Bana bir bardak su verir misiniz?
- Telefonunuzu bir dakika kullanabilir miyim?
- Erken gidebilir miyim?gitmek fiilinde t, ünlüden önce d olur: gid-ebilir.
- Çantanızı taşıyabilir miyim?ben ile bu kalıp çoğu zaman izin değil yardım önerisidir. taşı- kökünden sonra y girer: taşıyabilir.
- Dışarıda bekleyebilir miyim?
- Biraz yavaş konuşabilir misin?misin tek bir arkadaşa söylenir; tanımadığınız birine misiniz denir: Biraz yavaş konuşabilir misiniz?
- Kapıyı kapatır mısın?-ebil gerekmez: yalın geniş zaman sorusu zaten birinden bir şey yapmasını ister.
- Maalesef şimdi içeri giremezsiniz.Nazik bir ret, yalnız hayır demek yerine olumsuz -emez ile kurulur: giremezsiniz.
- gelebilirsinizgelebilYeterlik eki: -ebil- / -abil- (gelebilirim)irGeniş zaman eki: -ir, -ar, -ersinizGeniş zaman kişi ekleri: -im, -sin, -iz, -siniz, -ler
Sesli okuma, cihazındaki yapay bir Türkçe sesi kullanır. Ses kalitesi ve kullanılabilirliği değişebilir; telaffuzunu değerlendirmez.
Türkçe cihaz sesi bulunamadı. Metni yine de okuyabilirsin.
Dikkat et
Öğrenciler kişi ekini yanlış kişiye verir: Pencereyi açabilir miyim? izin ister; karşıdakinden istemek için açabilir misiniz? denir. Soru ekini yazıda bitiştirmek de sık hatadır (gelebilirmiyim değil, gelebilir miyim).
Kendin dene
Kendiniz için izin isteyin: Burada oturabilir miyim?
Cevabı veya örnek cevabı göster
miyim
miyim: kendi adına izin isteniyor; son ünlü i olduğu için mi gelir, ben için kişi eki -yimdir.
Tanımadığınız birinden nazikçe rica edin: Bana yardım edebilir misiniz?
Cevabı veya örnek cevabı göster
misiniz
misiniz: tanımadığı birine siz ile seslenilir; mi sözcüğüne -siniz gelir.
Fiili yazın: Erken gidebilir miyim? git kökündeki t'ye dikkat edin.
Cevabı veya örnek cevabı göster
gidebilir
gidebilir: git kökündeki t, ünlüyle başlayan -ebilir öncesinde d olur.
Fiili yazın: Burada bekleyebilir miyim?
Cevabı veya örnek cevabı göster
bekleyebilir
bekleyebilir: bekle ünlüyle bittiği için araya y girer; son ünlü e olduğundan ek -ebilirdir.
Alıştırma turu
Soruları cevapla, ardından mümkün olduğunda Türkçe cümleleri ve sözcükleri yeniden kur. Puanını kaydediyoruz.
Kendiniz için izin isteyin: Burada oturabilir miyim?
Tanımadığınız birinden nazikçe rica edin: Bana yardım edebilir misiniz?
Fiili yazın: Erken gidebilir miyim? git kökündeki t'ye dikkat edin.
Fiili yazın: Burada bekleyebilir miyim?
Kelimelere doğru sırayla dokun.
Kelimelere doğru sırayla dokun.
Kelimelere doğru sırayla dokun.
Bu sözcüğü oluşturmak için parçalara doğru sırayla dokun:
İlerlemeni koru
Alıştırma sonuçlarını hesabına kaydetmek için ücretsiz kaydol.
Kaydol ve kaydetZaten hesabım varBugün kullan
Öğrencilerden kafede ya da durakta söyleyebilecekleri iki izin ve iki rica cümlesi yazmalarını, kişi ekinin soru ekinde olup olmadığını denetlemelerini isteyin.