Öğrencilerin şimdiki zaman ekine -du getirip geçmişte sürmekte olan eylemi anlatmaları için kısa bir not; kişi eklerinin kuralı ayrı sayfadadır.
Temel fikir
Şimdiki zamanın hikâyesi, şimdiki zamana hikâye ekinin eklenmesiyle kurulur: geliyordum, gelmiyordum, geliyor muydun? Hikâye eki doğrudan -yor'dan sonra gelirse o nedeniyle -du olur; araya çoğul -lar girerse -dı olur: geliyorlardı. Kişi ekleri geçmiş zamandaki gibidir.
| Kişi | Şimdiki zaman | Şimdiki zamanın hikâyesi |
|---|---|---|
| ben | geliyorum | geliyordum |
| sen | geliyorsun | geliyordun |
| o | geliyor | geliyordu |
| biz | geliyoruz | geliyorduk |
| siz | geliyorsunuz | geliyordunuz |
| onlar | geliyorlar | geliyorlardı |
Örnekler
- Dün akşam ben yemek yapıyordum.Ben düşebilir, çünkü -m zaten ben demektir. yapıyorum şimdiki zamandır; yapıyordum için kişi ekinden önce -du eklenir.
- O sırada annem telefonda konuşuyordu.
- Sen aradın, ben duş alıyordum.Biten olay -di ile (aradın), arka plandaki eylem -yordu ile (alıyordum) söylenir; ikisi de geçmiş zaman kişi eklerini alır.
- Çocuklar bahçede top oynuyorlardı.Çoğul eki -lar, -dı'dan önce gelir: oynuyorlardı. Öbür kişilerde -du'dan sonra kişi eki gelir.
- geliyordumgeliyorŞimdiki zaman eki: -iyor / -ıyor / -uyor / -üyorduEk eylemin geçmişi: -di (öğrenciydim)mGörülen geçmişte kişi ekleri (k tipi)
- Babam televizyon izlemiyordu, kitap okuyordu.
- çalışıyordukçalışıyorŞimdiki zaman eki: -iyor / -ıyor / -uyor / -üyorduEk eylemin geçmişi: -di (öğrenciydim)kGörülen geçmişte kişi ekleri (k tipi)
- Dün akşam ne yapıyordun?
- gidiyorlardıgidiyorŞimdiki zaman eki: -iyor / -ıyor / -uyor / -üyorlarKişi ekleri: -im, -sin, -iz, -sinizdıEk eylemin geçmişi: -di (öğrenciydim)
- Küçükken her yaz köyde kalıyorduk.-yordu geçmişteki alışkanlığı da anlatır: her yaz.
- bakmıyordumbakmıyorOlumsuz şimdiki zaman: -mıyor, -miyor, -muyor, -müyorduEk eylemin geçmişi: -di (öğrenciydim)mGörülen geçmişte kişi ekleri (k tipi)
Sesli okuma, cihazındaki yapay bir Türkçe sesi kullanır. Ses kalitesi ve kullanılabilirliği değişebilir; telaffuzunu değerlendirmez.
Türkçe cihaz sesi bulunamadı. Metni yine de okuyabilirsin.
Dikkat et
Öğrenciler bitmiş tek bir olay için de -yordu kullanır: gittiklerini anlatmak için Dün sinemaya gittim yerine Dün sinemaya gidiyordum derler. Bitmiş olayı -di ile, sürmekte ya da tekrarlanan eylemi -yordu ile gösterin. Geliyorumdu yerine geliyordum yazılır. Çoğulun tabloda gösterilen biçimi geliyorlardı; geliyordular da kullanılır.
Kendin dene
Boşluğa okumak fiilini şimdiki zamanın hikâyesiyle yazın.
Cevabı veya örnek cevabı göster
okuyordum
okuyordum = oku + yor + du + m. Buradaki y, -yor ekinin parçasıdır; ek bir kaynaştırma ünsüzü değildir. -m birinci tekil kişiyi gösterir.
Boşluğa çıkmak fiilini şimdiki zamanın olumsuz hikâyesiyle yazın.
Cevabı veya örnek cevabı göster
çıkmıyorduk
çıkmıyorduk: olumsuzluk eki -mı-, -yor'dan önce gelir; sonra -du ve birinci çoğul kişi eki -k eklenir.
Boşluğa beklemek fiilini şimdiki zamanın hikâyesiyle, üçüncü çoğul kişide yazın.
Cevabı veya örnek cevabı göster
bekliyorlardı / bekliyordu / bekliyordular
bekliyorlardı: bekle- gövdesi -yor önünde bekli- olur. Tabloda -lar, -dı'dan öncedir. Bekliyordular da kullanılır; özne onlar olarak belirtilince bekliyordu da doğrudur.
Boşluğa gitmek fiilini şimdiki zamanın hikâyesiyle, ikinci çoğul kişide yazın.
Cevabı veya örnek cevabı göster
gidiyordunuz
gidiyordunuz: gitmek fiilinde t, ünlüden önce d olur; -nuz, -du'dan sonra ikinci çoğul kişi ekidir.
Alıştırma turu
Soruları cevapla, ardından mümkün olduğunda Türkçe cümleleri ve sözcükleri yeniden kur. Puanını kaydediyoruz.
Boşluğa okumak fiilini şimdiki zamanın hikâyesiyle yazın.
Boşluğa çıkmak fiilini şimdiki zamanın olumsuz hikâyesiyle yazın.
Boşluğa beklemek fiilini şimdiki zamanın hikâyesiyle, üçüncü çoğul kişide yazın.
bekliyorlardı / bekliyordu / bekliyordular
Boşluğa gitmek fiilini şimdiki zamanın hikâyesiyle, ikinci çoğul kişide yazın.
Kelimelere doğru sırayla dokun.
Kelimelere doğru sırayla dokun.
Kelimelere doğru sırayla dokun.
Bu sözcüğü oluşturmak için parçalara doğru sırayla dokun:
Bu sözcüğü oluşturmak için parçalara doğru sırayla dokun:
İlerlemeni koru
Alıştırma sonuçlarını hesabına kaydetmek için ücretsiz kaydol.
Kaydol ve kaydetZaten hesabım varBugün kullan
Öğrencilerden dün akşam saat yedide kendilerinin ve ailelerinin ne yaptığını anlatan dört cümle yazmalarını isteyin; her cümlede kişi ekini denetleyin.