-iyordu: czas przeszły ciągły

Zasada

Czas przeszły ciągły to czas teraźniejszy ciągły (-yor) plus -du: z geliyor robi się geliyordu. Bezpośrednio po -yor końcówka przeszła ma postać -du, zgodną z o; po wstawionym -lar jest to -dı: geliyorlardı. Końcówki osobowe są takie jak w czasie przeszłym: geliyordum, geliyordun, geliyordu, geliyorduk, geliyordunuz, geliyorlardı. Opisuje czynność trwającą lub powtarzaną wokół chwili w przeszłości: O sırada yemek yapıyordum.

Przykłady

• Dün akşam ben yemek yapıyordum.Wczoraj wieczorem gotowałem / gotowałam.Zaimek ben można pominąć, bo -m już znaczy „ja”: Dün akşam yemek yapıyordum. Od yapıyorum (gotuję) do yapıyordum (gotowałem) dochodzi -du przed końcówką osobową.
• O sırada annem telefonda konuşuyordu.W tamtej chwili moja mama rozmawiała przez telefon.
• Sen aradın, ben duş alıyordum.Zadzwoniłeś / Zadzwoniłaś, a ja brałem / brałam prysznic.Zakończone zdarzenie ma -di (aradın), czynność w tle ma -yordu (alıyordum). Oba czasowniki mają te same końcówki osobowe czasu przeszłego.
• Çocuklar bahçede top oynuyorlardı.Dzieci grały w ogrodzie w piłkę.Liczba mnoga -lar stoi przed -dı: oynuyorlardı. Pozostałe osoby mają końcówkę po -du. Przy podmiocie w liczbie mnogiej częsta jest też forma oynuyordu.
• geliyordumprzychodziłem / przychodziłamgel·iyor-iyor / -ıyor / -uyor / -üyor: właśnie teraz·duBył i byli: -di po rzeczownikach (öğrenciydim)·mKońcówki osobowe czasu przeszłego: -m, -n, -k, -niz, -ler
• Babam televizyon izlemiyordu, kitap okuyordu.Mój tata nie oglądał telewizji, tylko czytał książkę.
• çalışıyordukpracowaliśmy / pracowałyśmyçalış·ıyor-iyor / -ıyor / -uyor / -üyor: właśnie teraz·duBył i byli: -di po rzeczownikach (öğrenciydim)·kKońcówki osobowe czasu przeszłego: -m, -n, -k, -niz, -ler
• Dün akşam ne yapıyordun?Co robiłeś / robiłaś wczoraj wieczorem?
• gidiyorlardıszli / szłygid·iyor-iyor / -ıyor / -uyor / -üyor: właśnie teraz·lar-im / -sin / -iz / -siniz: jestem, jesteś, jesteśmy·dıBył i byli: -di po rzeczownikach (öğrenciydim)
• Küçükken her yaz köyde kalıyorduk.W dzieciństwie spędzaliśmy / spędzałyśmy każde lato na wsi.-yordu może też opisywać przeszły zwyczaj, tu każde lato. Küçükken znaczy „kiedy byliśmy mali”.
• bakmıyordumnie patrzyłem / patrzyłambak·mıyor-miyor / -mıyor / -muyor / -müyor: zaprzeczenie teraz·duBył i byli: -di po rzeczownikach (öğrenciydim)·mKońcówki osobowe czasu przeszłego: -m, -n, -k, -niz, -ler

Uważaj

Nie używaj -yordu do jednego zakończonego zdarzenia: Dün sinemaya gittim informuje, że wyjście do kina się odbyło, a Dün sinemaya gidiyordum mówi, że ktoś był w drodze albo chodził tam zwykle. Końcówkę osobową dawaj na końcu: geliyordum, nie geliyorumdu. W tabeli -lar stoi przed -dı. Występuje też bekliyordular; przy wyrażonym onlar poprawne jest również bekliyordu.

Spróbuj samodzielnie

1. Uzupełnij formą czasu przeszłego ciągłego (okumak, czytać): W tamtej chwili czytałem / czytałam książkę.

   Pokaż odpowiedź lub przykładową odpowiedź

   okuyordum

   okuyordum = oku + yor + du + m. Litera y należy do -yor, nie jest dodatkową spółgłoską łączącą. -m oznacza „ja”.

2. Uzupełnij przeczącą formą czasu przeszłego ciągłego (çıkmak, wychodzić): Tego dnia w ogóle nie wychodziliśmy / wychodziłyśmy na dwór.

   Pokaż odpowiedź lub przykładową odpowiedź

   çıkmıyorduk

   çıkmıyorduk: przeczenie -mı- stoi przed -yor (çıkmıyor); potem -du i -k dla „my”.

3. Uzupełnij formą czasu przeszłego ciągłego (beklemek, czekać): Czekali / Czekały na nas w domu.

   Pokaż odpowiedź lub przykładową odpowiedź

   bekliyorlardı / bekliyordu / bekliyordular

   bekliyorlardı: Przed -yor temat bekle- zmienia się w bekli-. W tabeli -lar stoi przed -dı. Występuje też bekliyordular; przy wyrażonym onlar poprawne jest również bekliyordu.

4. Uzupełnij formą czasu przeszłego ciągłego (gitmek, iść): Dokąd szliście tamtego wieczoru?

   Pokaż odpowiedź lub przykładową odpowiedź

   gidiyordunuz

   gidiyordunuz: gitmek przed samogłoską zmienia t w d (gid-), a -nuz po -du to końcówka „wy”.

Użyj tego dzisiaj

Napisz cztery zdania o tym, co wczoraj o siódmej wieczorem robiła twoja rodzina i co robiłeś / robiłaś ty. Podkreśl -yordu i sprawdź końcówkę osobową.