uçmak fiili: uçuyor, uçtu, uçacak

Temel fikir

Uçmak ünsüzle biten bir fiildir ve son ünlüsü kalın yuvarlak u'dur; bu yüzden -iyor eki -uyor olur: uçuyorum. ç sert ünsüz olduğu için geçmiş zaman eki t ile başlar: uçtum. Gelecek zaman ekindeki k ünlü önünde ğ'ye yumuşar: uçacağım; gövdedeki ç değişmez.

Örnekler

• Kartal dağın üstünde uçuyor.Dağın üstünde, dağın üzerinde demektir: dağ ilgi durumu -ın alır, üstünde bulunma durumu taşır. Fiil sonda kalır.
• Serçe pencereden uçtu.Pencereden, ayrıldığı yeri çıkma durumuyla gösterir. Geçmiş zaman uçtu biçimindedir: sert ç'den sonra ek d ile değil t ile başlar.
• İzmir'e yarın sabah uçacağım.Gidilen yer yönelme durumu alır: İzmir'e, addan sonra kesme işaretiyle. Ben düşmüştür, çünkü -ım zaten ben der. -acak ekindeki k ünlü önünde ğ olur.
• uçuyorumuç·uyorŞimdiki zaman eki: -iyor / -ıyor / -uyor / -üyor·umKişi ekleri: -im, -sin, -iz, -sinizKalın yuvarlak u ünlüsünden sonra şimdiki zaman eki -iyor, -uyor olur: uç-uyor-um.
• uçtumuç·tuGörülen geçmiş zaman eki: -di, -dı, -du, -dü, -ti, -tı, -tu, -tü·mGörülen geçmişte kişi ekleri (k tipi)Gövde sert ç ile biter; bu yüzden geçmiş zaman eki t ile başlar ve u'dan sonra yuvarlaklaşır: uç-tu-m.
• uçacağımuç·acağGelecek zaman eki: -ecek / -acak·ımKişi ekleri: -im, -sin, -iz, -sinizKalın ünlü u ile ek -acak olur ve k, ı ünlüsü önünde ğ'ye yumuşar. Gövdedeki ç değişmez.
• Uçmaktan korkuyorum.Mastar uçmak, ad gibi hâl eki alabilir. Korkmak çıkma durumu ister; k'den sonra ek -tan olur: uçmaktan. Bu, sonraki bir konuya kısa bir bakıştır.
• Tatil çok çabuk uçtu.Uçmak, çabuk geçen zaman için de kullanılır. Tatil özne olduğundan ek almaz.

Dikkat et

Öğrenciler geçmişi uçdum diye yazar; sert ünsüzden sonra ek t ile başlar. Gelecekte ucacağım yazanlar da olur, oysa yumuşayan gövdedeki ç değil, ekteki k'dir.

Kendin dene

1. ben için şimdiki zaman biçimini yazın.

   Cevabı veya örnek cevabı göster

   uçuyorum

   uçuyorum: gövdenin son ünlüsü kalın yuvarlak u olduğu için -iyor eki -uyor olur; -um birinci tekil kişi ekidir.

2. ben için geçmiş zaman biçimini yazın.

   Cevabı veya örnek cevabı göster

   uçtum

   uçtum: ç sert ünsüzdür, bu yüzden geçmiş zaman eki t ile başlar ve u'dan sonra yuvarlaklaşır; -m birinci tekil kişi ekidir.

3. biz için gelecek zaman biçimini yazın.

   Cevabı veya örnek cevabı göster

   uçacağız

   uçacağız: kalın ünlü u ile ek -acak olur ve k, -ız önünde ğ'ye yumuşar; gövdedeki ç yumuşamaz.

Bugün kullan

Öğrencilerden bir kuş, bir uçak ya da kendi yolculukları hakkında üç cümle yazmalarını isteyin: biri şimdiki, biri geçmiş, biri gelecek zamanda; her ekin neden o biçimde olduğunu sorun.