yazmak: schrijven, met yazdım en niet yaztım

Het idee

De stam van yazmak is yaz- en verandert nooit. Daarna heeft -yor een klinker nodig, en de harmonie na a geeft ı: yaz-ıyor-um. De verleden tijd is -dı, met d omdat de z stemhebbend is: yazdım. De toekomst is -acak, waarvan de k voor een klinker ğ wordt: yazacağım. De ontkenning -mı- staat direct achter de stam: yazmıyorum, yazmadım. Waarop je schrijft, krijgt -e/-a: tahtaya yazmak.

Voorbeelden

• Ben mektup yazıyorum.Ik schrijf een brief.Het lijdend voorwerp mektup is algemeen (een brief, geen bepaalde), dus het krijgt geen uitgang. Het voornaamwoord ben mag wegvallen: Mektup yazıyorum.
• Dün akşam öğretmenimize yazdık.Gisteravond hebben we onze leraar geschreven.
• Yarın sana e-posta yazacağım.Morgen schrijf ik je een e-mail.
• Ali tahtaya adını yazıyor.Ali schrijft zijn naam op het bord.
• Bu kalem yazmıyor.Deze pen schrijft niet.
• Sen mektubu yazdın mı?Heb je de brief geschreven?Een bepaalde, bekende brief staat in de accusatief: mektup wordt mektubu en de p verzacht tot b voor de klinker. Het vraagwoord mı schrijf je los.
• yazıyorumik schrijfyaz·ıyor-iyor / -ıyor / -uyor / -üyor: nu bezig·um-im / -sin / -iz / -siniz: ik ben, je bent, wij zijn
• yazmıyorumik schrijf nietyaz·mıyor-miyor / -mıyor / -muyor / -müyor: niet doen·um-im / -sin / -iz / -siniz: ik ben, je bent, wij zijn
• yazdılarzij hebben geschrevenyaz·dı-di, -dı, -du, -dü, -ti: de verleden tijd (geldi, yaptı)·larPersoonsuitgangen van de verleden tijd: -m, -n, -k, -niz, -ler

Let op

Wie yaptım en baktım kent, neemt de harde t over en schrijft yaztım, of laat de bindklinker weg en schrijft yazyorum. De z is stemhebbend, dus de verleden tijd begint met d, en -yor kan niet direct na een medeklinker staan: yazdım, yazıyorum. Verwar het werkwoord niet met het zelfstandig naamwoord yazı (tekst, geschrift).

Probeer het zelf

1. Vul in: Ik schrijf een brief. Gebruik de duurvorm van de tegenwoordige tijd van yazmak.

   Toon het antwoord of een voorbeeldantwoord

   yazıyorum

   yazıyorum: de stam yaz- eindigt op een medeklinker, dus -yor krijgt na de achterklinker a de klinker ı; -um staat voor ben.

2. Vul in: Gisteravond hebben we een brief geschreven. Gebruik de verleden tijd van yazmak.

   Toon het antwoord of een voorbeeldantwoord

   yazdık

   yazdık: de z is stemhebbend, dus de verleden tijd is -dı met d; -k staat voor biz.

3. Vul in: Morgen schrijf ik je. Gebruik de toekomende tijd van yazmak.

   Toon het antwoord of een voorbeeldantwoord

   yazacağım

   yazacağım: de toekomende tijd -acak heeft een achterklinker en de k wordt voor de klinker van -ım een ğ.

4. Vul in: Deze pen schrijft niet. Gebruik de ontkennende duurvorm van yazmak.

   Toon het antwoord of een voorbeeldantwoord

   yazmıyor

   yazmıyor: de ontkenning -mı- staat direct achter de stam, daarna volgt -yor; de derde persoon heeft geen uitgang.

Gebruik het vandaag

Schrijf vier zinnen over wat je elke dag schrijft, gisteren schreef en morgen gaat schrijven. Onderstreep in elk werkwoord de stam en controleer wat er tussen de stam en de persoonsuitgang staat.