iş (praca): işe, işte, işten

Zasada

İş znaczy praca, zajęcie, zadanie lub sprawa. Kończy się bezdźwięczną spółgłoską ş, a jego ostatnia samogłoska i jest przednia i niezaokrąglona. Dlatego liczba mnoga to işler, końcówki czterowariantowe mają i (işim, işi, işimiz), a dwuwariantowe e: işe. Po spółgłosce bezdźwięcznej miejscownik i ablatyw zaczynają się od t: işte, işten. Nic się nie zmiękcza: ş zostaje, a celownik po spółgłosce nie potrzebuje łącznika.

Przykłady

• Babam yarın işe başlıyor.Mój tata jutro zaczyna pracę.
• Ablam bugün işte değil.Moja starsza siostra nie jest dziś w pracy.Wyraz kończy się bezdźwięcznym ş, więc miejscownik to -te, a nie -de: işte. Przeczenie değil stoi po nim.
• Akşam işten eve dönüyorum.Wieczorem wracam z pracy do domu.
• İşim bugün çok yoğun.Moja praca jest dziś bardzo intensywna.
• Bu işi birlikte yapalım.Zróbmy to zadanie razem.Tu -i to biernik, który oznacza dopełnienie. Ta sama pisownia işi może też znaczyć „jego lub jej praca”; bu i czasownik pokazują, o co chodzi.
• İşte anahtarın.Oto twój klucz.Jako osobne słowo na początku zdania işte znaczy „oto”. Wygląda jak miejscownik od iş, ale na coś wskazuje.
• işlerimizdew naszych zadaniachiş·lerLiczba mnoga -ler / -lar: forma i miejsce·imiz-imiz / -ımız / -umuz / -ümüz: nasz·de-de / -da / -te / -ta: w, na, przy
• işindenz jego lub jej pracyiş·i-i / -si: jego, jej, tego·nWstawne n: evinde, evinden, evine·den-den / -dan / -ten / -tan: z, od

Uważaj

Na wzór evde uczący się piszą işde i işden; po bezdźwięcznym ş jest işte i işten. Nie mieszaj też przypadków: „idę do pracy” to işe gidiyorum (celownik), a işte gidiyorum umieszczałoby sam ruch w pracy. Z kolei işte na początku zdania to osobne słowo i znaczy „oto”.

Spróbuj samodzielnie

1. Dodaj celownik do iş (praca): do pracy.

   Pokaż odpowiedź lub przykładową odpowiedź

   işe

   işe: ostatnia samogłoska i jest przednia, a celownik po spółgłosce to samo -e, więc nie dochodzi y.

2. Dodaj ablatyw do iş (praca): z pracy.

   Pokaż odpowiedź lub przykładową odpowiedź

   işten

   işten: ş jest bezdźwięczne, więc ablatyw zaczyna się od t, a samogłoska przednia daje -ten.

3. Dodaj miejscownik do iş (praca): w pracy.

   Pokaż odpowiedź lub przykładową odpowiedź

   işte

   işte: bezdźwięczne ş zmienia miejscownik w -te, a samo ş się nie zmienia.

4. Dodaj do iş (praca) końcówkę „nasz”: nasza praca.

   Pokaż odpowiedź lub przykładową odpowiedź

   işimiz

   işimiz: niezaokrąglone i wymaga i w końcówce czterowariantowej, a po spółgłosce wychodzi -imiz.

Użyj tego dzisiaj

Napisz trzy zdania o swoim dniu i użyj işe, işte i işten po razie.