ödemek: płacić

Zasada

Temat öde- kończy się samogłoską. Przed -iyor to końcowe e wypada, a nowa samogłoska po ö się labializuje: ödüyorum. Przed -di temat zostaje: ödedim; w czasie przyszłym wchodzi łącznikowe y (ödeyeceğim), a k przed samogłoską zmiękcza się w ğ. To, co się płaci, jest dopełnieniem: rzecz konkretna ma biernik (faturayı), kwota zostaje bez końcówki (yüz lira), a to, za co się płaci, stoi przed için.

Przykłady

• Hesabı ben ödüyorum.Ja płacę rachunek.Hesabı to konkretny rachunek, więc dostaje biernik -ı. Zaimek ben został tu dla podkreślenia, kto płaci; można go pominąć.
• Dün akşam kirayı ödedik.Wczoraj wieczorem zapłaciliśmy czynsz.
• Yarın elektrik faturasını ödeyeceğim.Jutro zapłacę rachunek za prąd.
• ödüyorumpłacęöd·üyor-iyor / -ıyor / -uyor / -üyor: właśnie teraz·um-im / -sin / -iz / -siniz: jestem, jesteś, jesteśmyTemat öde- traci końcowe e przed -iyor, a nowa samogłoska po ö zaokrągla się do ü: öd-üyor-um.
• ödedimzapłaciłem / zapłaciłamöde·di-di, -dı, -du, -dü, -ti: czas przeszły (geldi, yaptı)·mKońcówki osobowe czasu przeszłego: -m, -n, -k, -niz, -ler
• ödeyeceğizzapłacimyöde·yeceğ-ecek / -acak: czas przyszły·iz-im / -sin / -iz / -siniz: jestem, jesteś, jesteśmy
• Kartla mı ödüyorsunuz?Czy płacą Państwo kartą?Partykuła pytająca mi pisze się osobno i stoi po wyrazie, o który pytamy: kartla mı. Końcówka -la znaczy „za pomocą”.
• Biletler için yüz lira ödedim.Za bilety zapłaciłem / zapłaciłam sto lir.Yüz lira, czyli kwota, zostaje bez końcówki. To, za co się płaci, stoi przed için.

Uważaj

Nie pisz czasu teraźniejszego z samogłoską tematu: ödeyorum i ödiyorum są błędne, poprawnie jest ödüyorum. Samogłoska e wraca w czasie przeszłym (ödedim) i przyszłym (ödeyeceğim).

Spróbuj samodzielnie

1. Podaj formę czasu teraźniejszego dla ben (ja): płacę.

   Pokaż odpowiedź lub przykładową odpowiedź

   ödüyorum

   ödüyorum: końcowe e tematu öde- wypada przed -iyor, a po ö pojawia się ü; -um oznacza ben.

2. Podaj formę czasu przeszłego dla ben (ja): zapłaciłem / zapłaciłam.

   Pokaż odpowiedź lub przykładową odpowiedź

   ödedim

   ödedim: temat zostaje bez zmian, -di po samogłosce zaczyna się od d, a -m oznacza ben.

3. Podaj formę czasu przyszłego dla biz (my): zapłacimy.

   Pokaż odpowiedź lub przykładową odpowiedź

   ödeyeceğiz

   ödeyeceğiz: po samogłosce e wchodzi łącznikowe y; samogłoska przednia daje -ecek, a k przed -iz zmiękcza się w ğ.

4. Dodaj biernik do fatura (rachunek): Zapłaciłem / Zapłaciłam rachunek.

   Pokaż odpowiedź lub przykładową odpowiedź

   faturayı

   faturayı: konkretny rachunek dostaje biernik; po samogłosce a wchodzi łącznikowe y, a samogłoska tylna a daje -ı.

Użyj tego dzisiaj

Napisz trzy zdania o czymś, za co płacisz: jedno w czasie teraźniejszym, jedno w przeszłym i jedno w przyszłym. Podkreśl temat każdej formy i sprawdź, co stało się z jego ostatnią samogłoską.