A1 · 150
Türkçe A1: ilk adımlar
Harfleri ve sesleri, ilk ekleri ve ünlü uyumunu öğren; kendinle ilgili basit şeyler söyle. A1 dersleri öğrenme sırasıyla.
Bu seviyede neler öğreneceksin
- ı, ğ ve ö dahil 29 harfi okumak ve söylemek
- Ünlü uyumuyla doğru eki seçmek: çoğuldan bulunma durumuna kadar
- İnsanları selamlamak, kendini tanıtmak; mi, var ve yok ile basit sorular sormak
- Kısa cümlelerle şimdiki zamandan ve görülen geçmiş zamandan söz etmek
Bu seviyedeki dersler
- Türk alfabesi: 29 harfTürkçede harfler ve seslerSekiz ünlü, yirmi bir ünsüz ve alfabede bulunmayan q, w, x harflerini öğretirken c ile ç ayrımına dikkat çeken kısa bir öğretmen notu.
- Sekiz Türkçe ünlüTürkçede harfler ve seslerTürkçedeki sekiz ünlünün dilin ve dudağın durumuna göre ayrımını, ö ile o, ü ile u karışıklığını ele alan kısa bir öğretmen notu.
- Noktasız ı ve noktalı iTürkçede harfler ve seslerTürkçedeki ı ve i ünlülerini ayırma, I ile İ büyük harflerini yazma ve yabancı öğrencilerin tipik hatalarını bir öğretmen gözüyle ele alan kısa not.
- Yumuşak g (ğ)Türkçede harfler ve seslerYumuşak g harfinin ünlüden sonra nasıl okunduğunu, yabancı öğrencilerin g gibi okuma hatasını ve sınıfta nasıl çalışılacağını anlatan kısa öğretmen notu.
- Ö ve ü: ince yuvarlak ünlülerTürkçede harfler ve seslerÖğrencilere ö ve ü ünlülerini öğretirken dili sabit tutup dudağı yuvarlama yöntemini ve o ile u'ya kayan sözcük çiftlerini ele alan kısa bir öğretmen notu.
- Türkçede c ve ç sesleriTürkçede harfler ve seslerTürkçede c ve ç harflerinin sesini, cam ile çam gibi çiftlerle ayırt ettirmeyi ve ağaç sözcüğünde c'ye dönüşmeyi anlatan kısa bir öğretmen notu.
- s ve ş sesleriTürkçede harfler ve seslers ile ş seslerini ayırmak için kısa öğretmen notu: taş/tas, kaş/kas, su/şu çiftleri, ağız ve dil konumu ve yabancı öğrencilerin sık yaptığı yazım hatası.
- r ünsüzü: dil ucuyla tek vuruşTürkçede harfler ve seslerÖğretmenler için kısa not: r ünsüzünün sözcük başında, ortasında ve sonunda dil ucunun tek vuruşuyla söylenmesi ve r ile l'nin karıştırılması.
- k, g, l ünsüzlerinin ince okunuşu: kedi, gül, elTürkçede harfler ve seslerİnce ünlülerin yanında k, g ve l ünsüzlerinin ince okunuşunu, kalın ünlülerle farkını ve kâr ile kar gibi çiftleri anlatan kısa bir öğretmen notu.
- Çift ünsüzler: anne, elli, hattaTürkçede harfler ve seslerYazıda çift görünen ünsüzün seste uzatılması, eli ile elli gibi çiftlerin ayrımı ve yabancı öğrencilerde sık görülen kısaltma hatası üzerine bir sınıf notu.
- Harf adları: sesli hecelemenin kuralıTürkçede harfler ve seslerÜnsüz harflerin ünsüz artı e ile, ünlülerin kendi sesleriyle okunduğunu; ğ ve c harflerinin adlarını öğretmek için kısa bir öğretmen notu.
- Hece: her ünlü bir hece kurarTürkçede harfler ve seslerHeceyi ünlü kurar: ünlüleri sayın, hece sayısını bulun (a-ra-ba, ki-tap, el-ma). Tek ve yan yana ünsüzlerin nereye düştüğünü gösteren kısa öğretmen notu.
- Sözcük vurgusu: son heceTürkçede harfler ve seslerKitap, kitaplar, kitaplarımız örneğiyle sözcük vurgusunun son heceye düşmesini ve ek aldıkça yer değiştirmesini anlatan kısa bir öğretmen notu.
- Her sözcüğü sesli okumak: bir harf, bir sesTürkçede harfler ve seslerTürkçede yazım okunuşu neredeyse tam yansıtır; yabancı öğrencinin sözcüğü harf harf okuması için kısa bir öğretmen notu. Derse ses kaydı eklenmemiştir.
- mi ile soru tonlamasıTürkçede harfler ve seslerYağmur yağdı mı? sorusunda tepe dı hecesindedir, mı hafif kalır: evet-hayır sorularında vurgunun yerini ve soru sözcüğünün neden mi almadığını anlatan kısa not.
- Ön ve art ünlüler: kal ile kelTürkçede harfler ve seslerÖğrencilere kal–kel, bal–bel ve kır–kir gibi çiftlerle ön ve art ünlüyü kulakla ve ağız konumuyla ayırt ettirmek için kısa bir öğretmen notu.
- Çoğul eki: -ler / -larTürkçede eklerÇoğul ekinin iki biçimini, ünlü uyumuna göre seçilişini ve sonraki eklerden önce gelen yerini anlatan kısa bir öğretmen notu.
- Bulunma durumu eki: -de / -da / -te / -taTürkçede eklerBulunma durumu ekinin dört biçimini, son ünlü ve son ünsüze göre seçilişini ve özel adlarda kesme işaretinin kullanımını anlatan kısa bir öğretmen notu.
- Ayrılma durumu eki: -den / -dan / -ten / -tanTürkçede eklerAyrılma durumu ekinin dört biçimini, ünlü uyumu ve ünsüz benzeşmesiyle seçilişini ve üçüncü kişi iyelik ekinden sonra gelen n'yi anlatan kısa öğretmen notu.
- Yönelme durumu eki: -e / -a / -ye / -yaTürkçede eklerYönelme durumu ekinin dört biçimini, kaynaştırma ünsüzü y'yi ve kitap → kitaba gibi ünsüz yumuşamasını öğretirken nelere dikkat edeceğinizi anlatan kısa not.
- Belirtme durumu eki: -i / -ı / -u / -üTürkçede eklerBelirtme durumu ekinin dört biçimini, kaynaştırma ünsüzü y'yi, ünsüz yumuşamasını ve belirtisiz nesnede ekin neden gelmediğini anlatan kısa bir öğretmen notu.
- İlgi durumu eki: -in / -ın / -un / -ünTürkçede eklerİlgi durumu ekinin dört biçimini, ünlüden sonraki n'yi ve sahip ekinin neden gerektiğini anlatan kısa bir öğretmen notu.
- İyelik eki: -im / -ım / -um / -üm / -mTürkçede eklerBirinci tekil kişi iyelik ekinin biçimleri, ünsüzle ve ünlüyle biten adlardaki fark ve ünsüz yumuşaması üzerine kısa bir öğretmen notu.
- Senin iyelik eki: -in / -ın / -un / -ün / -nTürkçede eklerİkinci tekil kişi iyelik ekinin ünsüzden sonra dört, ünlüden sonra tek biçimini ve kitap sözcüğünün kitabın olmasını gösteren kısa bir öğretmen notu.
- Üçüncü kişi iyelik eki: -i / -ı / -u / -ü ve -siTürkçede eklerÜçüncü tekil kişi iyelik ekinin sekiz biçimini, ünlüyle biten sözcüklerdeki s sesini ve ünsüz yumuşamasını anlatan kısa bir öğretmen notu.
- İyelik eki, biz: -(i)miz / -(ı)mız / -(u)muz / -(ü)müzTürkçede eklerBirinci çokluk kişi iyelik ekinin sekiz biçimini, ünlü uyumuna göre seçilişini ve ünlüyle biten sözcüklerde ünlü düşmesini anlatan kısa bir öğretmen notu.
- İkinci çoğul kişi iyelik eki: -ınız / -iniz / -unuz / -ünüzTürkçede eklerSiz için kullanılan iyelik ekinin sekiz biçimini ve ünlüyle biten sözcüklerde ek ünlüsünün düşmesini anlatan kısa bir öğretmen notu.
- Üçüncü çoğul kişi iyelik eki: -leri / -larıTürkçede eklerÜçüncü çoğul kişi iyelik ekinin iki biçimini, yumuşama olmadığını ve evleri gibi biçimlerin belirsizliğini sınıfta nasıl öğreteceğinize dair kısa bir not.
- Kaynaştırma n'si: evinde, evinden, evineTürkçede eklerÜçüncü kişi iyelik ekinden sonra durum ekiyle araya giren kaynaştırma ünsüzü n'nin nasıl öğretileceğini ve öğrencilerin yaptığı tipik hatayı anlatan kısa öğretmen notu.
- Kaynaştırma ünsüzü -y-: arabaya, kapıyıTürkçede eklerÜnlüyle biten sözcüklere yönelme ve belirtme eki getirilirken araya giren kaynaştırma ünsüzü y'yi, sık yapılan hataları ve sınıfta nasıl öğretileceğini anlatan kısa not.
- Kişi zamirlerinin hâl ekleriyle çekimi: bana, sana, onaTürkçede eklerKişi zamirlerinin yönelme, bulunma, ayrılma, belirtme ve tamlayan hâllerinde nasıl çekildiğini, ben, sen ve o zamirlerindeki düzensizlikleri anlatan öğretmen notu.
- Özel adlardan sonra kesme işareti: Ankara'da, Ali'ninTürkçede eklerÖzel ada gelen ekin kesme işaretiyle ayrılması, ek seçimi ve özel adın son harfinin yumuşamaması üzerine kısa bir öğretmen notu.
- Soru eki mi / mı / mu / müTürkçede eklerSoru edatı mi, mı, mu, mü'nün ayrı yazılışını, önceki sözcüğe uyan ünlüsünü ve kişi eklerinin edatın üzerinde durmasını anlatan kısa bir öğretmen notu.
- Kişi ekleri: -im, -sin, -iz, -sinizTürkçede eklerEk eylemin kişi eklerini -im, -sin, -iz, -siniz sınıfta nasıl öğreteceğinizi, ünlü uyumunu ve ünlüden sonra gelen y kaynaştırmasını anlatan kısa not.
- Şimdiki zaman eki: -iyor / -ıyor / -uyor / -üyorTürkçede eklerŞimdiki zaman ekinin dört ünlüsünü, a veya e ile biten gövdelerde ünlü düşmesini ve gitmek gibi fiillerdeki yumuşamayı anlatan kısa bir öğretmen notu.
- Olumsuz şimdiki zaman: -mıyor, -miyor, -muyor, -müyorTürkçede eklerŞimdiki zamanın olumsuzunu, olumsuzluk ekinin -yor'dan önce daralmasını ve kişi eklerinin sırasını anlatan kısa bir öğretmen notu.
- Görülen geçmiş zaman eki: -di, -dı, -du, -dü, -ti, -tı, -tu, -tüTürkçede eklerGörülen geçmiş zaman ekinin sekiz biçimini, ünlü uyumuna ve ünsüz benzeşmesine göre seçilişini ve sınıfta sık görülen hataları anlatan kısa bir öğretmen notu.
- Görülen geçmişte kişi ekleri (k tipi)Türkçede eklerGeldim, geldin, geldi, geldik, geldiniz, geldiler: görülen geçmiş zamandan sonra gelen k tipi kişi ekleri, üçüncü kişideki ek yokluğu ve sık yapılan hatalar için kısa öğretmen notu.
- Geçmiş zamanın olumsuzu: -medi / -madıTürkçede eklerGörülen geçmiş zamanın olumsuzunu kurarken öğrencilere gösterilecek sıra, iki biçimin seçimi ve sık görülen yanlışlar için kısa bir öğretmen notu.
- Gelecek zaman eki: -ecek / -acakTürkçede eklerGelecek zaman ekinin iki biçimini, kaynaştırma ünsüzü y'yi ve -im, -iz ekleri önünde k'nin ğ'ye dönüşmesini öğretmek için kısa bir öğretmen notu.
- Birliktelik ve araç eki: -le / -laTürkçede eklerKalemle, arabayla, benimle: ile edatının ekleşmiş biçimini, ünlüden sonra gelen kaynaştırma y'sini ve sık yapılan hatayı anlatan kısa bir öğretmen notu.
- Sıra sayısı eki: -inci / -ıncı / -uncu / -üncüTürkçede eklerSıra sayısı eki -inci, -ıncı, -uncu ve -üncü: son ünlüye göre seçimi, ünlüyle biten sayılarda ünlü düşmesi ve dört sayısının dördüncü olması üzerine öğretmen notu.
- Dil adı eki: -ca / -ce / -ça / -çeTürkçede eklerDil adı yapan ekin dört biçimi ve öğrencilerin ülke adından türetme hatası üzerine kısa bir öğretmen notu: Alman, Arap, İngiliz, Türk örnekleriyle.
- Sahip olma eki: -li / -lı / -lu / -lüTürkçede eklerSütlü kahve, şekerli çay gibi sözcüklerdeki -li eki: dört biçimi, hep l ile başlaması ve Ankaralı gibi sözcüklerde kesme işaretinin neden yazılmadığı.
- Yokluk eki: -siz / -sız / -suz / -süzTürkçede eklerAdlardan «bu olmayan» anlamında sıfat yapan -siz ekinin dört biçimini ve sınıfta en sık görülen iki hatayı anlatan kısa bir öğretmen notu.
- Nezaket emri: -in / -ın / -un / -ünTürkçede eklerSaygılı ve çokluk ikinci kişi emri: gelin, bakın, oturun. Dört ünlü biçimi, ünlüyle biten gövdelerde y ve gitmek fiilinin yumuşaması için öğretmen notu.
- Ünlü uyumu: ikili ve dörtlü kuralTürkçe dil bilgisiSözcüğün son ünlüsünün ekin ünlüsünü nasıl belirlediğini, ikili ve dörtlü uyum kurallarını ve uyuma uymayan örnekleri anlatan kısa bir öğretmen notu.
- Cümlede sözcük sırası: yüklem sondaTürkçe dil bilgisiTemel cümlede özne, zaman, yer, nesne ve yüklem sırasını ve öğrencilerin yüklemi ikinci sıraya koyma hatasını anlatan kısa bir öğretmen notu.
- Kişi zamirleri: ben, sen, o, biz, siz, onlarTürkçe dil bilgisiKişi zamirlerinin öğretimi için kısa öğretmen notu: o sözcüğünün cinsiyetsizliği, siz’in saygı anlamı ve zamirin ne zaman söylenmeyeceği.
- Ad ve sıfatlarda kişi ekleri: ek eylemTürkçe dil bilgisiÖğretmenler için kısa not: ad ve sıfatlara gelen bildirme (kişi) ekleri, kaynaştırma y'sinin yalnızca ben ve biz kişilerinde görülmesi ve sık yapılan hatalar.
- değil ile ad ve sıfat olumsuzluğuTürkçe dil bilgisiAd soylu yüklemleri olumsuz yapan değil sözcüğünü öğretmek için kısa bir not: kişi ekleri değil sözcüğüne gelir, fiiller ise -me/-ma ile olumsuz yapılır.
- Soru cümlesi ve mi / mı / mu / mü edatıTürkçe dil bilgisiEvet-hayır sorusu kuran soru ekinin ayrı yazılışını, ünlü uyumuyla biçim seçişini ve kişi ekinin eke geçmesini anlatan kısa öğretmen notu.
- Soru sözcükleri: ne, kim, nerede, nasıl, kaçTürkçe dil bilgisiSoru sözcüklerinin (ne, kim, nerede, nasıl, kaç) cevabın yerinde durduğunu ve soru eki mi ile birlikte kullanılmadığını anlatan kısa bir öğretmen notu.
- İşaret sözcükleri: bu, şu, oTürkçe dil bilgisiBu, şu, o sözcüklerinin sıfat ve zamir olarak kullanımı, çoğul biçimleri ve sık yapılan çoğul hatası üzerine öğretmenler için kısa not.
- Var ve yok: varlığı bildirmeTürkçe dil bilgisiVar ve yok sözcükleriyle varlığı ve yokluğu anlatma üzerine kısa bir öğretmen notu: bulunma durumundaki yer, ad, sonra sözcük; soru için var mı.
- Şimdiki zaman eki: -(ı)yorTürkçe dil bilgisiŞimdi olan işi anlatan -yor ekini, dört biçimli ince ünlüsünü, a ve e ile biten gövdelerdeki ünlü düşmesini ve kişi eklerini anlatan kısa öğretmen notu.
- Şimdiki zamanın olumsuzu ve soru biçimiTürkçe dil bilgisiŞimdiki zaman olumsuzunda ekin ünlüsünün neden daralıp -mıyor, -miyor, -muyor, -müyor olduğunu ve soru ekinin kişi ekini nasıl taşıdığını anlatan öğretmen notu.
- Belirtme durumu eki: -(y)ı / -(y)i / -(y)u / -(y)üTürkçe dil bilgisiBelirtili nesneye gelen -ı, -i, -u, -ü ekini ve belirtisiz nesnenin neden ek almadığını anlatan kısa bir öğretmen notu.
- Yönelme durumu: gitmek ve vermek cümlelerindeTürkçe dil bilgisiYönelme durumunun cümledeki iki işi: gidilen yeri ve verilen kişiyi göstermek. Ünlüyle biten adlardaki kaynaştırma ünsüzünü sınıfta nasıl pekiştirirsiniz?
- Nerede, nereden: bulunma ve ayrılma durumu cümledeTürkçe dil bilgisiBulunma (-de) ve ayrılma (-den) durumlarının fiile göre seçilmesi, kişi adlarının ve zamirlerin de ek alması üzerine kısa bir öğretmen notu.
- Sahip olma: kitabım var, kitabım yokTürkçe dil bilgisiSahip olmayı anlatan iyelik yapısının öğretmen notu: tamlayan, iyelik eki ve var/yok; ünsüz yumuşaması ile tamlananın eksiksiz kullanımı.
- Sıfat tamlaması: güzel bir evTürkçe dil bilgisiSıfat addan önce gelir ve hiçbir ek almaz: büyük evlerde, güzel bir ev. Sınıfta nasıl öğretilir, öğrenciler nerede hata yapar ve bir nereye girer, kısa bir öğretmen notu.
- Sayıdan sonra ad tekil kalırTürkçe dil bilgisiSayı ve miktar sözcüklerinden sonra adın çoğul eki almadığını anlatan kısa öğretmen notu: iki kitap, birkaç domates, kaç öğrenci; çoğul eki ne zaman gerekir.
- Emir kipi: gel, gelin, lütfenTürkçe dil bilgisiTek kişiye fiil kökü, nazik ya da çoğul istekte -in eki: emir kipinin A1 düzeyinde nasıl öğretildiğini ve git/gidin gibi yaygın hataları anlatan not.
- İstemek ve lazım: isteme ve gereksinimTürkçe dil bilgisiÖğrencilerin istiyorum ile isteğini, bana lazım ile gereksinimini söylemesi için kısa bir öğretmen notu; iki cümlenin kuruluşu ve sık hatalar.
- İle: birliktelik, araç ve bağlamaTürkçe dil bilgisiKiminle, neyle? İle edatının birlik ve araç anlamını, bağlama görevini, bitişik yazılan biçimlerini ve benimle gibi zamir biçimlerini anlatan kısa öğretmen notu.
- Bağlaçlar: ve, ama, veya, çünküTürkçe dil bilgisiEkmek ve peynir, soğuk ama güneşli, ev veya iş: sözcükleri ve cümleleri bağlamak, neden bildirmek üzerine kısa bir öğretmen notu.
- Sevmek ve hoşlanmak: neyi sevdiğini söylemekTürkçe dil bilgisiSevmek fiilinin belirtme, hoşlanmak fiilinin çıkma durumuyla kullanıldığını ve olumsuzlarının nasıl kurulduğunu anlatan kısa bir öğretmen notu.
- Görülen geçmiş zaman: -di ile anlatımTürkçe dil bilgisiDün gittim, bugün döndüm: görülen geçmiş zamanın -di eki, kişi ekleri ve zaman sözcükleriyle nasıl öğretileceğini anlatan kısa bir öğretmen notu.
- Geçmiş zaman: olumsuz ve soruTürkçe dil bilgisiOlumsuz geçmişte -me ekinin yeri, kişi eklerinin fiilde kalması ve ayrı yazılan soru edatı üzerine kısa bir öğretmen notu.
- Zaman anlatımı: bugün, saat üçte, cumartesi günüTürkçe dil bilgisiZaman zarflarının ek almadığını, saat bildiren sayıların ise bulunma durumu aldığını gösteren, A1 sınıfları için kısa bir öğretmen notu.
- Evet ve hayır ile yanıt vermekTürkçe dil bilgisiOlumsuz soruya evet mi hayır mı denir? Kahve içmiyor musun? gibi sorularda evet'in soruya katılmak, hayır'ın karşı çıkmak olduğunu anlatan kısa öğretmen notu.
- olmak fiili: oluş ve gerçekleşmeTürkçe fiillerolmak fiilinin oluş, gerçekleşme ve gelecekteki varlık anlamlarını, ek-fiille farkını ve sık yapılan hataları anlatan kısa bir öğretmen notu.
- gelmek fiili: çekim ve gelecek zamanda yumuşamaTürkçe fiillergelmek fiilinin şimdiki, geçmiş ve gelecek zaman çekimini ve -ecek ekinde k'nin ğ'ye dönüşmesini anlatan kısa bir öğretmen notu.
- gitmek fiili: git- gövdesi ve t > d yumuşamasıTürkçe fiillerGitmek fiilinin kökü ünlüyle başlayan eklerin önünde değişir: gidiyorum, gideceğim; ünsüzle başlayanlarda ise gittim, gitmiyor. Öğretmen için kısa bir not.
- yapmak fiili: şimdiki ve geçmiş zamanTürkçe fiilleryapmak fiilinin şimdiki zaman ve görülen geçmiş zaman çekimini, sert ünsüzden sonra gelen -tı ekini ve ad + yapmak kalıplarını anlatan kısa öğretmen notu.
- yemek fiili: yiyorum, yedim, yemiyorumTürkçe fiillerÖğretmen notu: yemek fiilinde ünlü daralması yalnızca olumlu -yor'dan önce olur; geçmiş zamanda ve olumsuzlukta gövde ye- kalır.
- içmek: fiilin çekimi ve kullanımıTürkçe fiillerÖğretmenler için kısa not: içmek fiilinin şimdiki, geçmiş, gelecek ve olumsuz çekimi, -ti ekindeki ünsüz benzeşmesi ve çorba ile sigarayla kullanımı.
- almak fiili: çekim, anlamlar ve ğ yumuşamasıTürkçe fiilleralmak fiilinin şimdiki, geçmiş ve gelecek zaman çekimini, satın alma ve edinme anlamlarını ve -acak ekindeki k-ğ değişimini anlatan kısa bir öğretmen notu.
- vermek fiili: çekim ve yönelme durumuTürkçe fiillerVermek fiilinin üç zamanda çekimi, alan kişinin yönelme durumunda kullanımı ve gelecek zamandaki k > ğ yumuşaması üzerine öğretmenler için kısa not.
- görmek fiili: ö ünlüsü ve ekin yuvarlaklaşmasıTürkçe fiillergörmek fiilinde ö ünlüsünün sonraki eki yuvarlaklaştırmasını (görüyorum, gördüm) ve üç zamanda çekimi anlatan kısa bir öğretmen notu.
- bakmak fiili: çekimi ve yönelme durumuTürkçe fiillerBakmak fiilinin şimdiki, geçmiş ve gelecek zaman çekimini ve yönelme durumu isteyen kullanımını anlatan kısa bir öğretmen notu.
- istemek fiili: isteme ve mastarlı yapıTürkçe fiilleristemek fiilinin şimdiki, olumsuz ve geçmiş zaman çekimini ve gitmek istiyorum gibi mastarlı yapıyı anlatan kısa bir öğretmen notu.
- sevmek fiili: çekim ve belirtme durumundaki nesneTürkçe fiillersevmek fiilinin üç zamanda ve olumsuz çekimini, nesnenin belirtme durumunu (seni, kediyi) ve gelecek zamandaki k–ğ değişimini anlatan kısa öğretmen notu.
- bilmek ile tanımak: bilgiyi bilmek, kişiyi tanımakTürkçe fiillerÖğretmen notu: bilmek bilgi, cevap ve beceri için kullanılır; tanışılan kişi için tanımak gerekir. Şimdiki ve geçmiş zaman çekimleri ile olumsuz biçimler.
- konuşmak fiilinde kiminle konuşulduğu ve çekimTürkçe fiillerKonuşmak fiilinde karşıdaki kişi ile edatıyla bildirilir: arkadaşımla konuşuyorum. Şimdiki, geçmiş, gelecek ve olumsuz çekimleri ve konuştum gibi örnekler.
- okumak: okuyorum, okudum, okuyacağımTürkçe fiillerÜnlüyle biten gövdede şimdiki, geçmiş ve gelecek zaman çekimi ile araya giren y ve k > ğ yumuşaması; okumak fiilinin “öğrenim görmek” anlamı için kısa öğretmen notu.
- yazmak fiilinin çekimi: yazıyorum, yazdımTürkçe fiillerDüzenli bir fiil olan yazmak fiilinin yazıyorum, yazdım, yazacağım çekimlerini ve ötümlü z sesinin ekleri nasıl etkilediğini gösteren kısa bir öğretmen notu.
- oturmak fiili: oturma ve ikametTürkçe fiillerOturmak hem 'bir yere oturmak' hem 'bir yerde ikamet etmek' demektir; yerin hangi durumda geleceğini anlatan kısa bir öğretmen notu.
- çalışmak fiili: çekim ve bulunma durumuTürkçe fiillerÇalışmak fiilinin çekimini, iş yerinin bulunma durumuyla söylenişini ve ş sesinden sonra gelen -tı ekini anlatan kısa bir öğretmen notu.
- uyumak fiili: ünlüyle biten kök ve çekimiTürkçe fiillerUyumak fiilinin şimdiki, geçmiş, gelecek ve olumsuz çekimini, ünlüyle biten kökün ekleri nasıl değiştirdiğini anlatan kısa bir öğretmen notu.
- anlamak fiilinde ünlü düşmesi ve çekimTürkçe fiillerAnlıyorum mu, anlayorum mu? Ünlüyle biten anla- kökünün şimdiki, geçmiş ve gelecek zaman çekimlerini ve olumsuz biçimlerini anlatan kısa bir öğretmen notu.
- ev sözcüğü: ad çekimi ve iyelik örneğiTürkçe adlarev adının çekimini, ünlü uyumunu, iyelikten sonra gelen kaynaştırma n'sini ve evde, eve, evden biçimlerinin 'ev' anlamını anlatan kısa bir öğretmen notu.
- kitap sözcüğü: p'nin b'ye dönüşmesiTürkçe adlarKitap sözcüğünde son p'nin ünlüyle başlayan eklerden önce b olmasını (kitabım, kitaba) ve ünsüzle başlayanlarda korunmasını (kitapta, kitaplar) anlatan öğretmen notu.
- Su sözcüğünün çekimi: suyu, suyun, suyaTürkçe adlarSu sözcüğünün ünlüyle biten bir ad olarak ek alışını ve tamlayan ile iyelik ekindeki düzensizliği (suyun, suyu) anlatan kısa öğretmen notu.
- ekmek sözcüğü: ünsüz yumuşaması (k > ğ)Türkçe adlarÖğretmen notu: ekmek sözcüğünde ek ünlüyle başlayınca k'nin ğ'ye dönüşmesi, ünsüzle başlayınca değişmemesi ve öğrencilerin tipik hataları.
- araba sözcüğünün çekimiTürkçe adlarÜnlüyle biten araba sözcüğünün neden arabayı, arabaya ama arabam, arabası biçimlerini aldığını ve kaynaştırma ünsüzlerini anlatan kısa bir öğretmen notu.
- okul sözcüğünün ad çekimi ve iyelik ekleriTürkçe adlarOkul sözcüğünün çoğul, iyelik ve durum eklerini ve okulu biçiminin iki ayrı işlevini sınıfta nasıl göstereceğinize dair kısa bir öğretmen notu.
- Ad örneği: arkadaş ve ekleriTürkçe adlarÖğretmen notu: arkadaş adında son ünsüz ş ötümsüz olduğu için bulunma ve ayrılma ekleri -ta, -tan olur; kök yumuşamaz, ek sırası çoğul, iyelik, durumdur.
- çay sözcüğü: çekim ve iyelik ekleriTürkçe adlarÇay sözcüğüne çoğul, belirtme, yönelme, bulunma, ayrılma ve iyelik eklerinin nasıl geldiğini ve neden çayya değil çaya denildiğini gösteren kısa öğretmen notu.
- kedi: kaynaştırma ünsüzleri y, n, sTürkçe adlarKedim, kediye, kedisi: i ile biten bir adın ünlüyle başlayan eklerden önce aldığı y, n, s'yi ve kediim yazımının neden yanlış olduğunu anlatan kısa öğretmen notu.
- masa: ünlüyle biten ad ve ekleriTürkçe adlarKaynaştırma ünsüzü y, s ve n'nin masaya, masası ve masanın örneklerinde nasıl çalıştığını gösteren, ünlüyle biten bir ada ek getirmeyi anlatan öğretmen notu.
- oda sözcüğü: çekim, kaynaştırma ve ayrı yazılan daTürkçe adlarOdada ile oda da arasındaki yazım farkı ve ünlüyle biten oda adındaki y ile s kaynaştırmaları: odaya, odayı, odası; öğretmenler için kısa bir not.
- para sözcüğü ve ekleriTürkçe adlarBelirtme durumunun gerekmediği yerleri ve kaynaştırma ünsüzünü para örneğiyle gösteren kısa bir öğretmen notu: parayı, paraya, param, parası.
- Sayılar: sıfırdan yirmiyeTürkçe sözcük gruplarıSıfırdan yirmiye kadar olan sayıların öğretimi için kısa öğretmen notu: onlu sayıların sırası, ayrı yazılışı ve sayıdan sonra tekil ad.
- Renk adları ve ton sözcükleri: açık, koyuTürkçe sözcük gruplarıRenk adlarının sıfat gibi kullanımını, açık ve koyu ile ton belirtmeyi ve kahverengi, kırmızı, sarı yazımını anlatan kısa bir öğretmen notu.
- Haftanın günleri: pazartesi, salı, çarşambaTürkçe sözcük gruplarıHaftanın yedi gününü, gün adlarının küçük harfle yazıldığını ve gün adına ek getirmeden nasıl cümle kurulacağını anlatan kısa bir öğretmen notu.
- Aylar: ocaktan aralığa on iki ayTürkçe sözcük gruplarıAy adlarının takvim sırası ve 'martta', 'eylülde' gibi bulunma durumu ekiyle kullanımı için öğretmen notu; ay adları özel ad sayılmaz.
- Aile adları: anne tarafı ve baba tarafıTürkçe sözcük gruplarıAnneanne ile babaanne, amca ile dayı, hala ile teyze: akrabalık adlarındaki taraf ayrımını sınıfta öğretirken dikkat edilecekler.
- Vücut bölümleri: iyelik eki ve ünlü düşmesiTürkçe sözcük gruplarıVücut adlarının iyelik ekiyle kullanımını, ağız → ağzım gibi ünlü düşmesini ve ağrı bildirme kalıbını anlatan kısa bir öğretmen notu.
- Meyve adları ve tekil kullanımTürkçe sözcük gruplarıPazar ve sofra için temel meyve adları; genel anlamda ve sayıdan sonra meyve adının neden ek almadığına, kiraz ile vişne ayrımına dair kısa öğretmen notu.
- Sebzeler: pazarda sebze adları ve miktarTürkçe sözcük gruplarıÖğretmen notu: pazarda sebze adları, sayı ve ölçü sözcüğünden sonra tekil ad, havuç ve kabak gibi sözcüklerde ünsüz yumuşaması ve öğrencinin sık yaptığı hatalar.
- İçecek adları ve bardak çay kalıbıTürkçe sözcük gruplarıÖğretmen notu: çay, kahve, su, süt ve ayran gibi içecek adları, sayı + kap + içecek sırası, içmek fiili ve portakal suyu gibi tamlamalar.
- Kahvaltı sofrasının adları ve kahvaltı yapmakTürkçe sözcük gruplarıEkmek, peynir, zeytin, yumurta: kahvaltı adlarını, “kahvaltı yapmak” kalıbını ve ekmek sözcüğündeki ünsüz yumuşamasını öğretmek için kısa not.
- Giysi adları ve giymek / takmakTürkçe sözcük gruplarıGiysi adlarını, giymek ile takmak fiilinin ayrımını ve kazak → kazağım gibi ünsüz yumuşamasını anlatan kısa bir öğretmen notu; öğrenci sık sık Gözlük giyiyorum der.
- Evin odaları ve bileşik oda adlarıTürkçe sözcük gruplarıYatak odası, çocuk odası, çalışma odası gibi oda adlarında -sı ekinin yerini ve evde bulunma durumunun nasıl kurulduğunu gösteren kısa öğretmen notu.
- Hayvan adları ve sahiplik ekiTürkçe sözcük gruplarıEvcil ve çiftlik hayvanı adlarını, sahiplik ekiyle var sözcüğünden kurulan cümleyi ve köpek – köpeğim gibi ünsüz yumuşamasını anlatan kısa öğretmen notu.
- Meslek adları: öğretmenden gazeteciyeTürkçe sözcük gruplarıMeslek adlarını öğretirken dikkat edilecekler: kişi eki, bir sözcüğünün yeri ve Ne iş yapıyorsun? ile Ne yapıyorsun? sorularının ayrımı.
- Merhaba ve selam: selamlaşma sözleriTürkçede nasıl denirSelamlaşmanın ilk adımı olan merhaba ve selam sözlerini, hangisinin kime söylendiğini ve topluluğa merhabalar denmesini anlatan kısa bir öğretmen notu.
- Günaydın: sabah selamıTürkçede nasıl denirGünaydın sabah selamıdır; tek sözcük yazılır, öğlene kadar söylenir, sonra yerini iyi günler alır. Öğretmenler için kısa bir not.
- Teşekkür etmek: teşekkür ederim ve sağ olTürkçede nasıl denirTeşekkür ifadelerinin hitap biçimine göre seçilişini, için ile sebebin söylenişini ve teşekküre karşılık verişi anlatan kısa bir öğretmen notu.
- Lütfen ve buyurun: rica ve ikram kalıplarıTürkçede nasıl denirÖğrencilere lütfen ile nasıl rica edileceğini, soru kalıbıyla ricanın nasıl yumuşatıldığını ve bir şey uzatırken neden buyurun denildiğini gösteren kısa not.
- Özür dileme ve dikkat çekme sözleriTürkçede nasıl denirÖğretmen notu: özür dilerim, pardon ve affedersiniz sözlerinin hangi durumda söylendiği, sen/siz ayrımı ve öğrencilerin sık yaptığı hata.
- Vedalaşma: hoşça kal ve güle güleTürkçede nasıl denirGiden kişinin söylediği hoşça kal ile kalan kişinin söylediği güle güle arasındaki farkı, hoşça kalın biçimini ve görüşürüz sözünü anlatan kısa bir öğretmen notu.
- Nasılsın, nasılsınız: hâl hatır sormaTürkçede nasıl denirSen ve siz ayrımıyla hâl hatır sormayı, iyiyim, kötüyüm, yorgunum gibi yanıtlarda kişi ekinin ve kaynaştırma ünsüzünün öğretimini anlatan kısa not.
- Adım ...: tanışırken ad söylemeTürkçede nasıl denirTanışırken ad söylemenin iki yolunu, ad sözcüğünün iyelik ekleriyle değişimini ve yabancı öğrencilerin Ben adım Elif hatasını anlatan kısa öğretmen notu.
- Anlamadığını söylemek: anlamıyorum, anlamadımTürkçede nasıl denirÖğretmen notu: olumsuz şimdiki zamanın -mıyor biçimi, anlamıyorum ile anlamadım arasındaki fark ve öğrencilerin yazdığı anlamayorum hatası.
- Evet, hayır, var, yok: kısa yanıtlarTürkçede nasıl denirEvet ve hayır ile var ve yok yanıtları arasındaki farkı, mı sorularının nasıl karşılandığını ve yok sözcüğünün sık yapılan yanlış kullanımını gösteren kısa bir öğretmen notu.
- Fiyat sormak: ne kadar ve kaç liraTürkçede nasıl denirFiyat sorarken kullanılan ne kadar ile kaç kalıbının farkını, sayıdan sonra adın tekil kalmasını ve öğrencinin sık yaptığı hatayı gösteren kısa öğretmen notu.
- Nerede? ile yer sormaTürkçede nasıl denirYer sorusunun kuruluşunu, bulunma eki taşıyan nerede sözcüğünü ve öğrencilerin nereye ile karıştırdığı yeri anlatan kısa bir öğretmen notu.
- Selamlaşma: günaydın, iyi günler, iyi akşamlarGündelik TürkçeÖğretmenler için kısa not: günün saatine göre selamlaşma kalıpları, hoş geldiniz sözünün karşılığı hoş bulduk ve iyi geceler sözünün yalnızca veda olması.
- Kendini tanıtma: adım ve memnun oldumGündelik TürkçeÖğrencilerin adlarını söylemesi ve memnun oldum demesi için kısa öğretmen notu: iyelik ile bildirme eki arasındaki fark ve iki kalıbın karıştırılması.
- Hâl hatır sorma: nasılsın, nasılsınızGündelik TürkçeNasılsın ile nasılsınız arasındaki seçimi, iyiyim gibi yanıtlardaki bildirme ekini ve ünlüden sonra gelen kaynaştırma ünsüzü y'yi anlatan kısa bir öğretmen notu.
- Nezaket sözleri: lütfen, teşekkür ederim, özür dilerimGündelik TürkçeDört nezaket kalıbını, yani lütfen, teşekkür ederim, özür dilerim ve rica ederim sözlerini sınıfta öğretmek için kısa bir öğretmen notu.
- Vedalaşma sözleri: hoşça kal, güle güle, iyi gecelerGündelik TürkçeGiden kişinin hoşça kal, kalan kişinin güle güle demesini ve geceleyin iyi geceler denmesini anlatan, öğretmenlere yönelik kısa bir not.
- Anlamadım: tekrar ve yavaş konuşma isteğiGündelik TürkçeÖğrencinin anlamadığını söylemesi ve yabancıdan kibarca tekrar, yavaş konuşma ya da yazma istemesi için geniş zaman + mi + -siniz kalıbını anlatan kısa not.
- Memleket ve oturulan yer: nerelisin, nerede yaşıyorsunGündelik TürkçeÖğretmen notu: kökeni soran nerelisin ile oturulan yeri soran nerede yaşıyorsun sorularının ekleri, kesme işaretinin yeri ve öğrencilerin sık karıştırdığı noktalar.
- Adı harf harf söylemek ve numara vermekGündelik TürkçeÖğrencilere harf adlarıyla ad söyletmek, noktasız ı ile noktalı i'yi ayırtmak ve telefon numarasını rakam rakam okutmak için kısa bir öğretmen notu.
- Çay ve kahve siparişiGündelik TürkçeKafede sipariş verme: sayı, bardak ya da fincan ve yalın içecek adı; lütfen ile rica ve -li/-siz ekleri üzerine kısa bir öğretmen notu.
- Lokantada sipariş: lütfen, istiyorum, alabilir miyimGündelik TürkçeLokantada menü isteme, yemek söyleme ve hesap isteme kalıplarını ve belirtme durumu ekinin sipariş cümlelerindeki yerini anlatan kısa bir öğretmen notu.
- Fiyat sorma: Kaç lira?Gündelik TürkçeFiyat sormanın iki kalıbını, Bu kaç lira? ile Ne kadar?, ve sayıdan sonra adın tekil kalmasını anlatan kısa bir öğretmen notu.
- Pazarda ve dükkânda alışveriş: bir kilo domates lütfenGündelik TürkçePazarda miktar belirtme, toplam fiyatı sorma ve para üstünü alma kalıplarını, ayrıca ölçü sözcüğünden sonra adın yalın kalmasını anlatan kısa bir öğretmen notu.
- Yol sormak: nerede ve yön bildiren sözcüklerGündelik TürkçeYer sormak için nerede, yol tarif ederken nazik emir kipi ve yönelme durumu: öğretmenler için kısa bir not.
- Bilet almak: otobüs ve metroGündelik TürkçeGişede gidilecek şehre bilet isteyip kalkış saatini ve peronu sormak için yönelme ve ayrılma eklerini kullandıran kısa bir öğretmen notu.
- Saat kaç? Saati sorma ve söylemeGündelik TürkçeSaat kaç? ile Saat kaçta? arasındaki farkı, tam ve buçuklu saatlerin söylenişini ve zaman bildiren -de/-da/-te/-ta ekinin kullanımını gösteren öğretmen notu.
- Komşuyla tanışma: yeni komşunuzumGündelik TürkçeYeni komşunuzum, hayırlı olsun ve oturuyorsunuz kalıplarıyla komşuya kendini tanıtmayı öğretirken nelere dikkat edileceğini anlatan kısa bir öğretmen notu.
- Aileyi anlatma: iyelik eki ve var/yokGündelik TürkçeAile sözcüklerinde ilk kişi iyelik ekini, var ve yok ile kurulan cümleyi ve kardeş sayısını sorma kalıbını öğretmen gözüyle anlatan kısa not.
- Meslek ve okul konuşmasıGündelik TürkçeMesleği ad artı kişi ekiyle, çalışılan yeri bulunma durumuyla söylemeyi öğreten kısa bir öğretmen notu: öğretmenim, hastanede çalışıyorum.
- Yardım istemek: yönelme durumu ve var cümleleriGündelik TürkçeYardım isteme kalıplarında kişinin yönelme durumunda kalması, tuvalet sorusu ve sorun bildirme için sınıfta nelere bakılacağını anlatan kısa bir öğretmen notu.
- Kalıplaşmış dilekler: afiyet olsun, geçmiş olsun, kutlu olsunGündelik TürkçeSofrada, hastalıkta, doğum gününde ve bayramda söylenen kalıp dilekleri ve kişi ekinin dilekteki yerini anlatan, öğretmenlere yönelik kısa bir not.






